Meta gia nhập danh sách doanh nghiệp chi hàng tỷ USD dàn xếp kiện tụng

Ảnh minh họa - Ảnh: Adobe Stock

Đây là một trong những thỏa thuận dàn xếp lớn nhất từ trước đến nay. Dù vậy, khoản tiền này chỉ bằng một phần nhỏ so với doanh thu 201 tỷ USD của Meta trong năm ngoái.

Meta không phải doanh nghiệp đầu tiên chi hàng tỷ USD để giải quyết các vụ kiện lớn. Dưới đây là vụ việc của Meta và một số trường hợp đáng chú ý khác, theo thống kê của hãng tin AP.

META VÀ VỤ KIỆN VỀ TÁC HẠI CỦA MẠNG XÃ HỘI ĐỐI VỚI TRẺ EM

Ngày thứ Tư (26/8), Meta đồng ý chi tối đa 17,1 tỷ USD trong vòng 10 năm để giải quyết các vụ kiện do một liên minh lưỡng đảng gồm hàng chục tổng chưởng lý bang Mỹ khởi xướng. Các bang cáo buộc Meta cố tình thiết kế Facebook và Instagram theo hướng khiến trẻ em, thanh thiếu niên khó ngừng sử dụng, dù biết điều này có thể gây tổn hại đến sức khỏe tinh thần.

Công ty cũng bị cáo buộc đánh lừa công chúng về mức độ an toàn của các nền tảng và thu thập dữ liệu của trẻ dưới 13 tuổi khi chưa được cha mẹ đồng ý.

Ngoài khoản tiền dàn xếp trên, Meta phải thay đổi cách vận hành Facebook và Instagram đối với người dưới 18 tuổi. Thời gian sử dụng hai nền tảng sẽ bị giới hạn ở mức 2 giờ mỗi ngày, không tính chức năng nhắn tin.

Theo thỏa thuận, Meta chắc chắn phải trả 12,1 tỷ USD trong vòng 10 năm. Công ty sẽ phải chi thêm 5 tỷ USD, nâng tổng số tiền lên 17,1 tỷ USD, nếu các nền tảng lớn khác như TikTok và YouTube cũng đạt thỏa thuận riêng với các bang, áp dụng biện pháp bảo vệ trẻ em tương tự và thực hiện nghĩa vụ tài chính của họ.

Điều này không có nghĩa Meta phải trả tiền thay các công ty khác. Điều kiện trên được đưa vào nhằm khuyến khích toàn ngành mạng xã hội cùng áp dụng những tiêu chuẩn an toàn chung.

Thỏa thuận đã khép lại phiên tòa liên bang tại California, nơi ông Mark Zuckerberg, CEO Meta, dự kiến phải ra làm chứng. Meta không thừa nhận hành vi sai trái và cho biết công ty đã có nhiều biện pháp bảo vệ trẻ em trên các nền tảng của mình.

BP VÀ THẢM HỌA DEEPWATER HORIZON

Năm 2016, tập đoàn dầu khí BP đồng ý chi 20 tỷ USD để giải quyết các trách nhiệm liên quan đến thảm họa Deepwater Horizon, vụ tràn dầu ngoài khơi nghiêm trọng nhất trong lịch sử Mỹ.

Trong đó, BP phải nộp 5,5 tỷ USD tiền phạt dân sự theo Đạo luật Nước sạch của Mỹ. Phần còn lại được dùng để khắc phục thiệt hại môi trường và giải quyết các yêu cầu bồi thường của 5 bang ven Vịnh Mexico cùng chính quyền địa phương. BP thanh toán khoản tiền này trong khoảng 16 năm.

ENRON VÀ BÊ BỐI KẾ TOÁN

Enron từng là doanh nghiệp lớn thứ 7 tại Mỹ, nhưng phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản vào năm 2001, sau khi những thủ thuật kế toán được sử dụng suốt nhiều năm không còn có thể che giấu khoản nợ hàng tỷ USD và tình trạng thua lỗ của nhiều dự án.

Sự sụp đổ của tập đoàn năng lượng này khiến hơn 5.000 người mất việc và xóa sạch hơn 2 tỷ USD tiền hưu trí của nhân viên. Vụ bê bối cũng khiến 24 lãnh đạo Enron, trong đó có cựu Giám đốc điều hành Jeffrey Skilling, bị kết tội vì tham gia hành vi gian lận. Một vụ kiện tập thể sau đó giúp thu hồi hơn 7 tỷ USD.

WORLDCOM NÂNG KHỐNG LỢI NHUẬN BẰNG GIAN LẬN KẾ TOÁN

Tập đoàn viễn thông Mỹ WorldCom sụp đổ và tuyên bố phá sản vào năm 2002, sau khi vụ gian lận kế toán trị giá 11 tỷ USD bị phanh phui. Các lãnh đạo cấp cao của công ty đã gây sức ép buộc cấp dưới nâng khống số liệu, nhằm che giấu tình trạng lợi nhuận suy giảm và khiến WorldCom có vẻ kinh doanh hiệu quả hơn thực tế.

Vụ phá sản khiến các cổ đông thiệt hại nặng nề, trong đó có nhiều người đã đầu tư vào WorldCom thông qua các chương trình hưu trí. Đến năm 2005, công ty đồng ý bồi thường cho cổ đông khoảng 750 triệu USD bằng tiền mặt và cổ phiếu. Các ngân hàng lớn và công ty kiểm toán có liên quan cũng chấp nhận chi tổng cộng khoảng 6 tỷ USD để dàn xếp kiện tụng.

Cùng năm đó, cựu Giám đốc điều hành WorldCom Bernie Ebbers bị kết tội gian lận chứng khoán cùng nhiều tội danh khác tại New York và nhận án 25 năm tù. Ông qua đời năm 2020, chỉ hơn một tháng sau khi được trả tự do trước thời hạn.

Sau quá trình tái cơ cấu, WorldCom trở lại hoạt động với tên gọi mới là MCI. Doanh nghiệp này sau đó được Verizon mua lại và chuyển hoạt động đến Ashburn, bang Virginia.

JPMORGAN, BANK OF AMERICA VÀ KHỦNG HOẢNG NHÀ Ở

Năm 2013, ngân hàng JPMorgan Chase đồng ý chi 13 tỷ USD trong một thỏa thuận dàn xếp mang tính bước ngoặt. Ngân hàng thừa nhận đã cung cấp thông tin gây hiểu lầm cho nhà đầu tư về chất lượng của các chứng khoán rủi ro được hình thành từ những khoản vay thế chấp nhà ở trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Thỏa thuận này cũng giải quyết các vụ kiện giữa JPMorgan với bang New York, California và một số bang khác.

JPMorgan là một trong những ngân hàng lớn đã bán các sản phẩm tài chính gắn với những khoản vay mua nhà. Giá trị của các chứng khoán này lao dốc khi thị trường nhà ở Mỹ sụp đổ trong giai đoạn 2006-2007, gây thiệt hại nặng nề cho nhà đầu tư. Những khoản thua lỗ sau đó góp phần châm ngòi cuộc khủng hoảng tài chính, đẩy kinh tế Mỹ vào đợt suy thoái nghiêm trọng nhất kể từ thập niên 1930.

Một năm sau, ngân hàng Bank of America cũng đạt thỏa thuận trị giá 16,65 tỷ USD với Chính phủ Mỹ để giải quyết những cáo buộc tương tự. Theo đó, ngân hàng lớn thứ hai nước Mỹ phải nộp phạt 5 tỷ USD bằng tiền mặt, chi thêm 4,6 tỷ USD để bồi thường và khắc phục hậu quả, đồng thời dành khoảng 7 tỷ USD hỗ trợ những chủ nhà đang gặp khó khăn tài chính.

JOHNSON & JOHNSON VÀ CUỘC CHIẾN PHÁP LÝ KÉO DÀI VỀ PHẤN RÔM

Hồi tháng 7, Johnson & Johnson đồng ý chi 5,5 tỷ USD để giải quyết các vụ kiện kéo dài gần hai thập niên liên quan đến sản phẩm chứa bột talc, một loại khoáng chất dạng bột thường được sử dụng trong phấn rôm. Các nguyên đơn cho rằng những sản phẩm này đã gây ung thư buồng trứng.

Tuy nhiên, thỏa thuận 5,5 tỷ USD chỉ có hiệu lực nếu ít nhất 95% số người còn yêu cầu bồi thường đồng ý tham gia.

Đây là nỗ lực mới nhất của Johnson & Johnson nhằm khép lại cuộc chiến pháp lý kéo dài. Trước đó một năm, một thẩm phán tòa án phá sản Mỹ đã bác đề xuất dàn xếp trị giá 9 tỷ USD do Red River Talc, công ty con của Johnson & Johnson, đưa ra. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những thỏa thuận lớn nhất trong lịch sử nhằm giải quyết đồng thời hàng loạt vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại.

Johnson & Johnson quyết định không kháng cáo phán quyết này và tiếp tục tranh tụng tại tòa. Theo đề xuất mới, công ty sẽ thanh toán đợt đầu không quá 3 tỷ USD vào năm tới và chưa phải chi thêm cho đến năm 2028.

Đức Anh