Đề xuất bãi bỏ nhiều thủ tục hành chính trong dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi)

Nhiều thủ tục liên quan đến cấp phép mua bán thuốc lá, hoạt động cai nghiện thuốc lá và một số thủ tục hành chính khác được đề xuất bãi bỏ nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước.

Thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Y tế đã tiến hành đánh giá toàn diện các nội dung liên quan đến thủ tục hành chính, phân quyền, phân cấp, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, bình đẳng giới và chính sách dân tộc trong quá trình xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu chủ trì họp Tổ soạn thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Ảnh Trần Minh.

Theo Bộ Y tế, cải cách thủ tục hành chính là một trong những yêu cầu xuyên suốt trong quá trình xây dựng các dự án luật và văn bản quy phạm pháp luật hiện nay.

Việc đánh giá được thực hiện trên cơ sở xem xét sự cần thiết, tính hợp lý và tính hợp pháp của từng thủ tục hành chính, đồng thời tập trung đơn giản hóa quy trình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, bảo đảm giảm tối đa chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân.

Luật không quy định trực tiếp thủ tục hành chính

Bộ Y tế cho biết, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện hành không quy định trực tiếp các thủ tục hành chính.

Các thủ tục liên quan chủ yếu được quy định tại các nghị định của Chính phủ và thông tư của Bộ Y tế, Bộ Công Thương, như Nghị định số 67/2013/NĐ-CP quy định về kinh doanh thuốc lá; Nghị định số 77/2013/NĐ-CP quy định một số biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá cùng các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với thuốc lá.

Theo Quyết định số 1201/QĐ-BYT (được sửa đổi, bổ sung năm 2025), hiện lĩnh vực phòng, chống tác hại của thuốc lá thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế còn 4 thủ tục hành chính do Cục Phòng bệnh thực hiện, gồm:

Cấp Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định đối với thuốc lá; Cấp Giấy tiếp nhận bản công bố hợp quy dựa trên kết quả chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận; Cấp Giấy tiếp nhận bản công bố hợp quy dựa trên kết quả tự đánh giá của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thuốc lá; Cấp lại Giấy tiếp nhận bản công bố hợp quy đối với thuốc lá.

Tuy nhiên, sau khi Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư số 51/2025/TT-BYT quy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thuốc lá điếu, có hiệu lực từ tháng 2/2026, việc tiếp nhận bản công bố hợp quy đối với thuốc lá điếu sẽ được chuyển giao cho UBND các tỉnh, thành phố thực hiện.

Đề xuất bãi bỏ nhiều giấy phép kinh doanh thuốc lá

Mặc dù Luật hiện hành không quy định trực tiếp thủ tục hành chính, nhưng tại Điều 19 và Điều 25 vẫn quy định kinh doanh thuốc lá là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Trên cơ sở đó, Nghị định số 67/2013/NĐ-CP quy định nhiều thủ tục hành chính như cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện đầu tư trồng cây thuốc lá; giấy phép mua bán nguyên liệu thuốc lá; giấy phép chế biến nguyên liệu thuốc lá; giấy phép sản xuất và mua bán sản phẩm thuốc lá.

Theo Bộ Y tế, thực hiện chủ trương cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ tại Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, Bộ Công Thương đã đề xuất bãi bỏ các điều kiện và thủ tục cấp giấy phép mua bán thuốc lá cũng như giấy phép bán thuốc lá.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã tiếp thu định hướng này.

Theo đó, dự thảo đề xuất:

Bãi bỏ quy định về giấy phép mua bán thuốc lá tại khoản 1 và khoản 3 Điều 19; Bãi bỏ quy định về giấy phép bán thuốc lá tại điểm a khoản 1 Điều 25; Bãi bỏ quy định yêu cầu Bộ trưởng Bộ Công Thương chấp thuận bằng văn bản đối với hoạt động gia công, sản xuất thuốc lá xuất khẩu vượt sản lượng được cấp phép.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý

Bên cạnh việc cắt giảm thủ tục hành chính, dự thảo Luật cũng đề xuất phân cấp mạnh hơn trong công tác quản lý.

Một trong những nội dung đáng chú ý là chuyển thẩm quyền chấp thuận hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp hoặc chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp đối với thuốc lá từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đang được Bộ Y tế hoàn thiện theo hướng cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng chuyển đổi số... (Ảnh tư liệu)

Theo Bộ Y tế, việc điều chỉnh này nhằm rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ, nâng cao tính chủ động của cơ quan quản lý chuyên ngành nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chặt chẽ đối với lĩnh vực kinh doanh đặc thù

Dự thảo Luật cũng đề xuất bãi bỏ các thủ tục hành chính liên quan đến điều kiện tổ chức hoạt động cai nghiện thuốc lá.

Trước đây, theo Nghị định số 77/2013/NĐ-CP, các cơ sở cai nghiện, tư vấn cai nghiện thuốc lá phải thực hiện thủ tục thông báo bằng văn bản tới Sở Y tế nơi hoạt động.

Theo Bộ Y tế, việc bãi bỏ các quy định này sẽ góp phần giảm gánh nặng thủ tục hành chính nhưng vẫn tạo điều kiện để các cơ sở triển khai hoạt động theo quy định chuyên môn.

Theo Bộ Y tế, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá lần này không chỉ nhằm cập nhật các yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới mà còn cụ thể hóa chủ trương cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số của Chính phủ.

Mục tiêu là xây dựng một cơ chế quản lý hiện đại, minh bạch, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các quy định của pháp luật, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước và nâng cao công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá trong tình hình mới

Thái Bình