Đà Nẵng: Phát triển kinh tế biển xanh, bền vững

Bãi biển Mỹ Khê (Đà Nẵng) - một địa điểm du lịch nghỉ ngơi, tắm biển hấp dẫn, với chiều dài khoảng 900m, bãi cát dài và sạch. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Những mảnh ghép chiến lược

Qua 8 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố Đà Nẵng đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong phát triển kinh tế biển, ứng phó biến đổi khí hậu, bắt nhịp với xu hướng của thế giới.

Từ nhận thức đến hành động, tư duy phát triển kinh tế biển của các cấp ủy, chính quyền và Nhân dân ngày càng chuyển biến tích cực, cả trong khai thác và bảo vệ tài nguyên biển, đảo. Tại một số vùng biển, đảo trên địa bàn thành phố, người dân đã chuyển dịch sinh kế từ đánh bắt thủy sản sang kết hợp du lịch, dịch vụ gắn với khai thác hợp lý và sử dụng bền vững tài nguyên.

Đơn cử, tại làng chài Tam Tiến (xã Tam Xuân, thành phố Đà Nẵng), nhiều ngư dân và cư dân nơi đây không chỉ bán “dăm cân cá” cho thương lái, bạn hàng, mà còn chủ động học cách làm dịch vụ, chế biến món ăn tại chỗ để phục vụ du khách. Cùng với phát triển các dịch vụ du lịch biển, họ phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương giữ gìn môi trường biển.

Là một trong những người tham gia mô hình du lịch cộng đồng tại Tam Tiến từ sớm, ông Bùi Thanh Xứ (thôn Hà Lộc, xã Tam Xuân) đã chứng kiến sự cải thiện rõ rệt trong đời sống quê nhà kể từ khi người dân phối hợp cùng chính quyền địa phương và các tổ chức phi chính phủ giúp nét sinh hoạt làng biển trở thành sản phẩm du lịch. Song, điều làm ông phấn khởi không chỉ là nguồn thu nhập mấy chục triệu đồng mỗi mùa du lịch, mà còn là một môi trường biển ngày càng sạch hơn. “Từ ngày khách du lịch đến nhiều, bà con càng có ý thức bảo vệ môi trường biển. So với trước khi làm du lịch, môi trường biển sạch hơn, nguồn lợi thủy sản cũng dần phục hồi”, ông Xứ bày tỏ.

Để vươn ra biển lớn, Đà Nẵng đã và đang xây dựng nền móng nhằm hiện thực hóa tầm nhìn về một thành phố biển sinh thái, hiện đại, mang tầm quốc tế. Song hành cùng du lịch và dịch vụ biển, thành phố xác định kinh tế hàng hải là một trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế biển bền vững. Hiện nay, hệ thống cảng biển của thành phố đang đảm nhận vai trò đầu mối vận tải hàng hóa, phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, trung chuyển hàng hóa, hỗ trợ phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Hoạt động của cảng biển góp phần thúc đẩy logistics, kho bãi, vận tải đa phương thức, dịch vụ hậu cần, thương mại và các ngành kinh tế liên quan.

Tại Diễn đàn logistics quốc tế Đà Nẵng 2026, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp trong nước, quốc tế cho rằng, trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, Đà Nẵng cần chuyển từ đầu tư các công trình riêng lẻ sang phát triển một hệ sinh thái logistics tích hợp. Qua đó, thành phố có thể nâng cao vai trò từ một đầu mối logistics của miền trung trở thành điểm kết nối trong mạng lưới chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng, thành phố đang từng bước hình thành hệ sinh thái logistics hiện đại gắn với cảng biển, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược và các khu công nghiệp, khu công nghệ cao. Đây là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị dịch vụ logistics và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế biển theo hướng hiện đại, bền vững. Tuy nhiên, hạ tầng dịch vụ logistics và các ngành dịch vụ kinh tế biển vẫn chưa phát triển tương xứng tiềm năng, do việc hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn đang trong giai đoạn hoàn thiện quy hoạch chi tiết và thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Ông Trần Nam Hưng cho biết: “Cùng với việc mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập, thành phố tiếp tục tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng hình thành các hành lang kinh tế biển, cụm động lực tăng trưởng mới. Thành phố sẽ phát triển đồng bộ chuỗi đô thị ven biển, trung tâm dịch vụ-du lịch-logistics hiện đại gắn với lợi thế biển của thành phố mới”.

Giải quyết hài hòa giữa bảo vệ môi trường-phát triển kinh tế

Bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố vẫn còn những hạn chế trong phát triển bền vững kinh tế biển. Trong đó, quy mô kinh tế biển tuy có bước phát triển nhưng chưa tương xứng tiềm năng và lợi thế của địa phương; kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế biển chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững. Một số hệ sinh thái biển đang bị suy thoái, thu hẹp; đa dạng sinh học biển và nguồn lợi thủy sản giảm sút.

Thực tế cho thấy, thành phố đang phải giải quyết những áp lực ngày càng lớn về môi trường và hạ tầng du lịch do lượng khách tăng cao, dẫn đến tình trạng quá tải cục bộ về giao thông, bãi đỗ xe, rác thải, tiếng ồn và các hạ tầng tiện ích khác. Bên cạnh đó, các tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xói lở bờ biển... ngày càng rõ nét.

Theo một số nghiên cứu về quá trình xói lở và bồi tụ dải ven biển thành phố Đà Nẵng, nơi đây nằm trong vùng tác động mạnh của nhiều yếu tố phức tạp như thủy triều Biển Đông, dòng chảy và bùn cát từ hệ thống sông Vu Gia-Thu Bồn. Mặt khác, thành phố cũng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, nhất là lũ lụt, mưa bão với diễn biến ngày càng phức tạp dưới tác động của biến đổi khí hậu.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Thủy sản Việt Nam, biển có khả năng tự làm sạch nhưng luôn có ngưỡng chịu tải nhất định. Việc xác định chính xác ngưỡng này, đồng thời giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa bảo vệ môi trường với phát triển kinh tế sẽ giúp Đà Nẵng khai thác hiệu quả hơn các giá trị từ biển.

Một trong những nguyên nhân khiến phát triển bền vững kinh tế biển tại Đà Nẵng còn gặp khó khăn là không gian biển rộng, mang tính liên thông và được sử dụng đa mục đích, với nhiều hoạt động kinh tế đan xen trong một khu vực. Vì vậy, hoạt động khai thác, sử dụng biển còn khó khăn, phức tạp, liên quan tới các nhiệm vụ, quyền hạn của nhiều bộ, ngành.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chu Hồi cho rằng: “Biển vẫn là lợi thế vượt trội của Đà Nẵng, nhưng thành phố cần chuyển sang nền kinh tế biển xanh nhằm giảm xung đột lợi ích trong không gian biển và vùng ven biển, giảm tác động đến môi trường, bảo đảm tăng trưởng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Địa phương cần tiếp tục áp dụng mô hình quản lý tổng hợp vùng bờ, tiên phong trong tư duy quản trị không gian biển”.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng cho biết: “Trong thời gian tới, Đà Nẵng định hướng phát triển kinh tế biển không chỉ dựa trên khai thác lợi thế tự nhiên mà chuyển dịch sang mô hình kinh tế biển hiện đại, có giá trị gia tăng cao, gắn với đổi mới sáng tạo, logistics, dịch vụ quốc tế và bảo vệ hệ sinh thái biển. Thành phố kiên định quan điểm phát triển kinh tế biển theo hướng xanh, bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế; đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biển đảo”.

CÔNG VINH