Có nhà xưởng, đầy đơn hàng nhưng doanh nghiệp vẫn 'khát vốn' vì thiếu sổ đỏ

Tại hội nghị “Ngành Ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026-2030”, do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phối hợp với UBND TPHCM tổ chức chiều 23/10, nhiều hiệp hội và doanh nghiệp đã thẳng thắn nêu ra những vướng mắc trong tiếp cận vốn tín dụng.

Áp lực lãi suất bào mòn lợi nhuận

Ông Trần Thành Trọng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Sáng Ban Mai, cho biết biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp sản xuất tối đa chỉ đạt 15-17%, trong khi chu kỳ quay vòng vốn của các dự án kéo dài từ 6 tháng đến vài năm. Theo ông, nếu lãi suất cho vay duy trì trên 10%/năm, lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ bị bào mòn đáng kể, làm giảm động lực đầu tư và sản xuất.

Ông kiến nghị lãi suất cho vay cần duy trì dưới mức 10%/năm để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục hoạt động.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: NHNN

Bên cạnh chi phí vốn, ông Trọng cho rằng thủ tục vay ngân hàng còn nặng về hồ sơ giấy. Theo ông, dù các cơ quan quản lý tại TPHCM đã chuyển đổi số, ngân hàng vẫn yêu cầu doanh nghiệp nộp hồ sơ bản giấy vì lý do pháp lý.

Ông cũng phản ánh tình trạng thay đổi cách xử lý hồ sơ giữa các chi nhánh ngân hàng khi có sự thay đổi nhân sự lãnh đạo, khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian hoàn tất thủ tục. Có trường hợp, việc chuyển sang ngân hàng khác mất từ 6 đến 8 tháng.

Ở lĩnh vực logistics, đại diện Hiệp hội Logistics Đồng Nai phản ánh áp lực dòng tiền lớn khi phải ứng trước chi phí nhiên liệu, phí cảng biển, bến bãi, đồng thời đề xuất rút ngắn thời gian thẩm định giải ngân và phát triển các gói tín dụng chuyên biệt theo chu kỳ kinh doanh.

Đất chưa có giấy chứng nhận, doanh nghiệp khó vay vốn

Không chỉ vốn, nút thắt về tài sản thế chấp cũng là vấn đề cần được tháo gỡ.

Ông Trần Văn Dũng, Tổng giám đốc CTCP Chế biến XNK Thủy sản tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, cho biết từ năm 2017, doanh nghiệp thực hiện chủ trương di dời nhà máy gây ô nhiễm khỏi khu dân cư, đồng thời đã chi 100 tỷ đồng xây dựng 3 nhà máy tại khu vực ven biển Lộc An (thị xã Đất Đỏ).

Tuy nhiên, theo ông Dũng, dù UBND tỉnh đã có quyết định liên quan, 8 năm qua doanh nghiệp vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc này khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ tài sản và tiếp cận vốn ngân hàng. Có thời điểm doanh nghiệp chỉ được vay 12 tỷ đồng vốn trung hạn, trong khi quy mô xuất khẩu đạt khoảng 60 triệu USD/năm và tạo việc làm cho 1.000 lao động.

Ông kiến nghị chính quyền sớm giải quyết thủ tục đất đai để doanh nghiệp có điều kiện khai thác nguồn lực đã đầu tư.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn chi hơn 20 tỷ đồng đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái cho các nhà máy để hướng tới tăng trưởng xanh, song không thể tiếp cận gói giảm 2% lãi suất theo chủ trương. Khoản vay để đầu tư hệ thống này tại ngân hàng vẫn phải chịu lãi suất 11%/năm trong 12 tháng đầu, sau đó cộng thêm biên độ 3%/năm.

"Vua chuối" Võ Quan Huy kiến nghị mở rộng nguồn vốn tín dụng trung hạn. Ảnh: Thu Hà

Trong khi đó, ông Võ Quan Huy, Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An - Mỹ Bình, doanh nghiệp canh tác gần 1.000ha chuối, kiến nghị mở rộng nguồn vốn tín dụng trung hạn để đầu tư hạ tầng nông nghiệp công nghệ cao và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Ông Ngô Quốc Phương, Tổng giám đốc Thế Giới Xe Điện Cửu Long, phản ánh giá trị tài sản đất dùng để thế chấp của doanh nghiệp tại Bình Phước (cũ) được ngân hàng định giá thấp hơn sau đợt sáp nhập. Hạn mức vay giảm từ 12 tỷ đồng xuống còn gần 7 tỷ đồng (giảm hơn 40%). Việc hạ hạn mức quá nhanh khiến doanh nghiệp không kịp trở tay.

Ông Phương kiến nghị ngân hàng xây dựng lộ trình điều chỉnh hạn mức phù hợp, nhất là với doanh nghiệp vẫn có dòng tiền và hợp đồng kinh doanh ổn định. Ông cũng phản ánh những bất cập trong quy trình thu phí bảo hiểm liên quan đến khoản vay, ảnh hưởng đến hoạt động của đơn vị phân phối bảo hiểm.

Cần tháo gỡ nút thắt vốn cho nhà ở xã hội

Ở phân khúc nhà ở xã hội, ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Lê Thành, cho biết doanh nghiệp đang chuẩn bị dự án tại Khu công nghiệp Tân Tạo mở rộng, khu vực Bến Lức, nhưng còn lo ngại về nguồn vốn dù dự án đã có chủ trương và quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.

Theo ông Nghĩa, lợi nhuận định mức của dự án nhà ở xã hội bị khống chế tối đa ở mức 10% chi phí. Nếu chủ đầu tư phải vay vốn với lãi suất thương mại, giá thành nhà có thể tăng. Trong khi đó, nếu người mua nhà không được giải ngân vốn ưu đãi kịp thời, dòng tiền thanh toán cho chủ đầu tư cũng bị ảnh hưởng.

Ông đặt câu hỏi về việc có gói vốn ưu đãi riêng cho chủ đầu tư hay không và "room" tín dụng cho người mua nhà hiện có đáp ứng đủ nhu cầu thực tế.   

Giải đáp tại hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc NHNN, cho hay cơ quan này đã chỉ đạo đưa các gói tín dụng dành cho nhà ở xã hội ra khỏi diện kiểm soát hạn mức tín dụng bất động sản chung, đồng thời không tính vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thông thường.

Đối với gói tín dụng ưu đãi theo Nghị quyết 33/NQ-CP, hiện có 15 ngân hàng cam kết tham gia với quy mô 147.000 tỷ đồng. Lãi suất cho vay áp dụng là 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà. Đến nay, các ngân hàng đã ký hợp đồng cấp tín dụng trên 36.000 tỷ đồng và thực tế đã giải ngân 17.500 tỷ đồng.

Đại diện NHNN cho biết NHNN Khu vực II sẽ phối hợp với các ngân hàng thương mại làm việc trực tiếp với từng doanh nghiệp để xem xét, tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình vay vốn.

Thu Hà