Ngân hàng lãi lớn, do doanh nghiệp phải gánh lãi vay 18-19%/năm

Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) vừa có văn bản đề nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quyết liệt đôn đốc, kiểm tra các ngân hàng thương mại thực hiện thực chất chủ trương giảm lãi suất cho vay, qua đó hỗ trợ nền kinh tế và chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, người vay vốn.

Đồng thời, HoREA kiến nghị cho phép người mua nhà ở thương mại giá phù hợp, trả góp, được tiếp cận gói tín dụng 153.000 tỷ đồng với lãi suất hợp lý, tương tự chính sách áp dụng với người mua nhà ở xã hội và nhà ở thuộc các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư.

Hiệp hội cũng đề xuất không tính dư nợ cho vay đối với các dự án nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại giá phù hợp và một số dự án khu công nghiệp trọng điểm vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của ngân hàng, nhằm khuyến khích các tổ chức tín dụng ưu tiên vốn cho những lĩnh vực này.

Trong khi 27 ngân hàng thương mại có tổng lợi nhuận khoảng 7-10 tỷ USD mỗi năm, một số doanh nghiệp vẫn phải vay vốn với lãi suất lên tới 18-19%/năm. Ảnh minh họa/VGP

Theo HoREA, mới đây, NHNN đã ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN cho phép các tổ chức tín dụng được sử dụng tối đa 95% nguồn vốn huy động để cho vay (LDR).

Mới đây nhất, vào ngày 19/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với các tổ chức tín dụng đã chỉ đạo quyết liệt về giảm mặt bằng lãi suất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế.

Theo đó các ngân hàng thương mại phải giảm tối thiểu 0,5%/năm đối với lãi suất tiền gửi tiết kiệm niêm yết các kỳ hạn từ 06 tháng trở lên, tuyệt đối không chạy đua tăng lãi suất huy động và phải giảm từ 1,5% đến 2%/năm lãi suất cho vay để tập trung hỗ trợ các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Các giải pháp áp dụng đồng thời cho cả khoản vay mới và các khoản dư nợ hiện hữu (khoản vay cũ), được thực hiện trên cơ sở các tổ chức tín dụng phải dựa trên tiết giảm chi phí hoạt động và chia sẻ lợi nhuận của ngân hàng nhưng tuyệt đối không hạ chuẩn tín dụng hay đánh đổi chất lượng tài sản để tăng quy mô cho vay.

HoREA nhận thấy, đây là lần đầu tiên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng cùng chia sẻ lợi nhuận của ngân hàng chứ không chỉ kêu gọi chung chung về tiết giảm chi phí hoạt động của ngân hàng để giảm lãi suất cho vay.

Theo HoREA, các ngân hàng đều rất quan tâm tiết giảm chi phí hoạt động và chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã được sự đồng thuận của lãnh đạo tất cả các ngân hàng.

Điển hình là 4 ngân hàng thương mại lớn nhất (Big 4) và nhiều tổ chức tín dụng khác đã hưởng ứng và thực hiện ngay việc giảm lãi suất để cùng chia sẻ với người vay vốn tín dụng.

“Bởi lẽ về cả “lý” và “tình” thì không nên để tình trạng hầu hết trong số 27 ngân hàng thương mại luôn đạt “lợi nhuận khá cao, ổn định” hàng năm thường vào khoảng 7 - 10 tỷ USD/năm”, HoREA cho hay.

Nếu so với tổng vốn điều lệ của 27 ngân hàng này được biết vào khoảng 922.000 tỷ đồng, thì lợi nhuận bình quân đạt được khoảng từ 19,7% đến 28,2%/năm trong khi các doanh nghiệp vẫn phải vay với lãi suất cao.

“Thậm chí có trường hợp lãi suất vay lên đến 18-19%/năm như phản ánh của một số địa phương tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản lần thứ nhất vào ngày 13/10/2026 vừa qua”, HoREA nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, còn có tình trạng một số tổ chức tín dụng định giá thấp tài sản thế chấp cho khoản vay, thường chỉ bằng khoảng 70% giá trị thực và trong một số trường hợp thì giá trị tài sản thế chấp này còn có thể bị định giá thấp hơn và tổ chức tín dụng còn có quyền thu giữ tài sản thế chấp cho các khoản nợ xấu để xử lý nên người vay thường chịu thiệt.

Việt Vũ