Can thiệp bào thai: Góp phần nâng cao chất lượng dân số

Nhiều thiết bị hiện đại được sử dụng khi triển khai kỹ thuật can thiệp bào thai. Ảnh: Bá Thành

Kỹ thuật y học chuyên sâu này không chỉ mở thêm cơ hội chào đời khỏe mạnh cho những thai nhi nguy cơ cao, mà còn góp phần chuyển trọng tâm chăm sóc sức khỏe sang chủ động từ trước sinh, đặt nền móng cho mục tiêu nâng cao chất lượng dân số.

Điều trị từ khi còn trong bụng mẹ

TS Mai Trọng Hưng (ngoài cùng bên phải). Ảnh: Bá Thành

Nếu như trước đây, khi phát hiện thai nhi mắc dị tật hoặc thiểu ối, các bác sĩ gần như không thể can thiệp trực tiếp vào buồng tử cung. Vì vậy, nhiều trường hợp thai có nguy cơ chết lưu, sảy thai hoặc chào đời với những dị tật nặng nề. Từ năm 2018, Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội là cơ sở đầu tiên của Việt Nam đã làm chủ được kỹ thuật can thiệp bào thai - đưa dụng cụ vào buồng ối để chữa bệnh cho thai nhi.

Theo TS, bác sĩ chuyên khoa II Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, y học bào thai hiện đại quan niệm thai nhi là một bệnh nhi và cần được điều trị khi xuất hiện vấn đề bệnh lý. Sau 8 năm triển khai kỹ thuật này, bệnh viện đã thực hiện thành công hàng trăm ca can thiệp, giúp nhiều em bé có thêm cơ hội chào đời khỏe mạnh.

Từ những ca can thiệp điều trị hội chứng truyền máu song thai đầu tiên, bệnh viện từng bước làm chủ và triển khai thêm nhiều kỹ thuật chuyên sâu như truyền ối cho thai thiểu ối; can thiệp hội chứng song thai không tim, hội chứng dải xơ buồng ối; đặt ống dẫn lưu màng phổi,...

Đây là những kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao. “Ưu tiên đầu tiên trong mỗi ca can thiệp là bảo đảm an toàn cho cả thai phụ và thai nhi. Nếu can thiệp không an toàn thì không thể nói đến những mục tiêu khác”, TS Mai Trọng Hưng chia sẻ.

Vì vậy, trước mỗi ca can thiệp, các bác sĩ phải đánh giá kỹ tình trạng bệnh lý, hội chẩn, mô phỏng những tình huống có thể xảy ra và thống nhất phương án xử trí, nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ.

Từ thực tế điều trị, TS Mai Trọng Hưng cho biết, can thiệp bào thai có hai nền tảng rất quan trọng. Thứ nhất là chẩn đoán hình ảnh, đặc biệt là siêu âm hình thái, đồng hành từ khâu phát hiện, đánh giá bệnh lý đến quá trình can thiệp. Thứ hai là đội ngũ bác sĩ thực hiện kỹ thuật phải có nền tảng vững về sản phụ khoa, phẫu thuật và phẫu thuật nội soi. Hai nền tảng này được Bệnh viện Phụ sản Hà Nội xây dựng vững vàng, tạo cơ sở để bệnh viện tiếp cận và phát triển các kỹ thuật mới.

Không chỉ tiếp nhận, ứng dụng kỹ thuật mới, bệnh viện còn chú trọng ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình can thiệp bào thai. Đồng thời, bệnh viện xây dựng mô hình mô phỏng can thiệp bào thai bằng bánh nhau, giúp bác sĩ luyện tập thao tác trước khi thực hiện trên người bệnh. Mô hình này đã được báo cáo tại Hội nghị Can thiệp bào thai thế giới ở Italia và được ghi nhận, đánh giá cao.

Phát hiện sớm, mở rộng cơ hội tiếp cận

Các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội thực hiện kỹ thuật can thiệp bào thai. Ảnh: Bá Thành

Trong can thiệp bào thai, bên cạnh năng lực kỹ thuật, phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả điều trị.

“Điển hình, với hội chứng truyền máu song thai, nếu phát hiện và chuyển tuyến muộn, thai kỳ có thể vượt quá thời điểm chỉ định can thiệp. Với những trường hợp phù hợp, chỉ định can thiệp thường trước 26 tuần; sau 27 tuần, chỉ định và hiệu quả điều trị có thể bị hạn chế tùy từng trường hợp. Thực tế, có những người bệnh đến bệnh viện khi đã quá muộn nên không thể can thiệp. Đây là điều rất đáng tiếc”, TS Mai Trọng Hưng phân tích.

Vì vậy, bên cạnh điều trị, nâng cao khả năng phát hiện bất thường thai nhi, tăng cường tư vấn và kết nối chuyển tuyến có vai trò quan trọng. Khi bệnh lý được nhận diện sớm, thai phụ có thêm thời gian để được đánh giá, hội chẩn và lựa chọn phương án xử trí phù hợp.

Bệnh viện Phụ sản Hà Nội hiện là bệnh viện tuyến cuối trong chỉ đạo tuyến lĩnh vực sản khoa. Nhiều đơn vị trên cả nước gửi mẫu đến xin hội chẩn, hỗ trợ. Qua đó, khả năng phát hiện bệnh lý bào thai được nâng lên; nhiều sản phụ được chuyển đến cơ sở chuyên sâu đúng thời điểm và nhiều trẻ có thêm cơ hội chào đời khỏe mạnh.

Tuy nhiên, nhu cầu thực tế đang đặt ra yêu cầu mở rộng hơn nữa mạng lưới các cơ sở có khả năng triển khai kỹ thuật can thiệp bào thai. “Đây là lĩnh vực rất khó và chuyên sâu, một mình Bệnh viện Phụ sản Hà Nội không thể đáp ứng hết nhu cầu của người bệnh”, TS Mai Trọng Hưng cho biết.

Bởi vậy, lãnh đạo Bệnh viện Phụ sản Hà Nội mong muốn ngày càng có nhiều đơn vị đủ năng lực cùng tham gia thực hiện kỹ thuật này. Hiện bệnh viện đang phối hợp với nhiều đơn vị như Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Vinmec Cần Thơ và một số cơ sở khác để cùng triển khai kỹ thuật.

Từ nền tảng đã xây dựng, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội tiếp tục chuẩn bị triển khai những kỹ thuật khó hơn, trong đó có các kỹ thuật liên quan đến thoát vị cơ hoành và can thiệp tim mạch thai nhi.

Song song với đó, bệnh viện tiếp tục nâng cao năng lực chuyên môn, đưa các quy trình chuẩn quốc tế vào khám, điều trị; hoàn thiện quy trình hội chẩn liên chuyên khoa; đẩy mạnh đào tạo nhân lực, tiếp nhận và chuyển giao kỹ thuật để ngày càng nhiều bệnh nhân được tiếp cận dịch vụ từ sớm.

Mục tiêu cuối cùng của can thiệp bào thai là góp phần tạo nên một thế hệ trẻ khỏe mạnh. “Giá trị của can thiệp bào thai không chỉ nằm ở việc cứu một thai nhi trong những trường hợp đặc biệt, mà còn góp phần thực hiện chiến lược chăm sóc sức khỏe từ trước sinh, qua đó góp phần nâng cao chất lượng dân số ngay từ những năm tháng đầu tiên của sự sống”, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội Mai Trọng Hưng cho biết thêm.

Minh Khuê