Chạy đua từng phút cứu nữ bệnh nhân bị tổn thương não nghiêm trọng

Ê-kíp tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân sau khi va chạm giao thông.

Kích hoạt báo động đỏ

Trên đường trở về nhà sau ca làm chiều muộn, chị N.T.M.C. (40 tuổi, Hà Nội) điều khiển xe máy thì chiếc xe công-ten-nơ phía trước bất ngờ dừng lại. Do khoảng cách quá gần, chị không kịp phản ứng và tông thẳng vào đuôi xe.

Cú va chạm mạnh khiến người phụ nữ bị đa chấn thương, rơi vào trạng thái tỉnh chậm. Người dân nhanh chóng đưa chị đến cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Ngay khi tiếp nhận, trước tình trạng chấn thương đặc biệt nghiêm trọng, Bác sĩ CKII Tạ Việt Phương, phụ trách Khoa Phẫu thuật Thần kinh sọ não, đã trực tiếp thăm khám và nhanh chóng hội chẩn với Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp của bệnh viện để kích hoạt quy trình báo động đỏ.

Đây là quy trình được triển khai nhằm huy động nhanh các ê-kíp, chuyên khoa liên quan, rút ngắn tối đa thời gian hội chẩn, chuẩn bị phẫu thuật và đưa người bệnh vào phòng mổ trong những tình huống nguy kịch, đe dọa tính mạng. Với trường hợp của chị C., mỗi phút chậm trễ đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội sống.

Bác sĩ Tạ Việt Phương cho biết khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng rất nguy kịch, đa chấn thương, Glasgow 13 điểm, đồng tử hai bên phản xạ ánh sáng yếu. Huyết áp tụt còn 90/55 mmHg, mạch nhanh 101 lần/phút.

Đáng chú ý, vùng trán bệnh nhân có vết thương rách rộng hơn 12 cm, cắt ngang vùng trán - đỉnh, chảy nhiều máu kèm dịch não tủy và tổ chức não, cùng nhiều mảnh xương vỡ. Vùng hàm mặt biến dạng, sưng nề, chảy nhiều máu qua mũi và tai hai bên.

Ngay lập tức, bệnh nhân được sơ cứu, đặt ống nội khí quản, nẹp Colier cột sống cổ và bất động cánh cẳng tay trái trước khi thực hiện các bước đánh giá, chẩn đoán chuyên sâu.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính cho thấy mức độ tổn thương đặc biệt nghiêm trọng. Người bệnh bị chấn thương sọ não hở vùng trán, vỡ xương trán, gãy xương thái dương phải và xương đỉnh trái.

Tổn thương của bệnh nhân sau khi va chạm với xe công-ten-nơ và sau khi điều trị.

Không chỉ tổn thương hộp sọ, bệnh nhân còn bị gãy phức tạp xương hàm phải, xương trán hai bên với nhiều mảnh xương rời; gãy thành xoang bướm, thành ngoài, thành trong và trần ổ mắt hai bên, sàn ổ mắt phải, mỏm chân bướm và xương chính mũi. Bệnh nhân đồng thời bị tụ máu đa xoang, tụ máu và khí phần mềm vùng trán, mặt.

Đặc biệt nghiêm trọng, tổ chức não đã thoát ra ngoài qua vết thương hở vùng trán. Đây là tình trạng có nguy cơ gây tổn thương não nặng hơn, nhiễm trùng và tử vong nếu không được xử trí khẩn cấp.

Ngay sau khi hoàn tất đánh giá ban đầu, các ê-kíp liên quan được huy động. Người bệnh được chuyển gấp lên phòng mổ chỉ ít phút sau khi được đánh giá và chẩn đoán ban đầu.

Hành trình hồi phục ngoạn mục

Trong tình huống tối cấp, mục tiêu của các bác sĩ không chỉ là cứu sống người bệnh mà còn phải tranh thủ từng phút để kiểm soát tổn thương não, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và ngăn chặn các biến chứng đe dọa tính mạng. Ca phẫu thuật kéo dài hơn 5 giờ đồng hồ.

Các bác sĩ phẫu thuật thần kinh sọ não tiến hành xử lý tổn thương, vá xoang tĩnh mạch dọc trên bằng cân cơ thái dương tại chỗ; lấy toàn bộ dị vật nằm trong vùng tổn thương não như những mảnh xương nhỏ, tóc, cát… Đồng thời, ê-kíp giải phóng các khối máu tụ, cầm máu tại vị trí tổn thương nhu mô não.

Ở vùng hàm mặt, các bác sĩ phải hết sức cẩn trọng, tỉ mỉ ghép lại từng mảnh xương hàm, xương ổ mắt và xương sọ vùng trán. Ê-kíp đồng thời khâu tạo hình trùng màng cứng và đặt dẫn lưu dịch não.

Sau đó, người bệnh được mở khí quản phân tầng nhằm hạn chế nguy cơ máu từ vùng hàm mặt, tầng sọ trước và giữa chảy vào đường hô hấp.

Ca phẫu thuật thành công nhờ sự phối hợp khẩn trương, nhịp nhàng giữa nhiều chuyên khoa. Tuy nhiên, với mức độ chấn thương nặng, các bác sĩ xác định đây mới chỉ là bước đầu của hành trình cứu chữa. Người bệnh tiếp tục được chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực để theo dõi và điều trị sát sao.

Bệnh nhân đã hồi phục và có thể ngồi dậy nói chuyện.

Tại đây, chị C. được điều trị an thần, thở máy qua mở khí quản và chăm sóc tích cực. Những ngày sau phẫu thuật, các chỉ số sức khỏe của bệnh nhân từng bước chuyển biến theo hướng tích cực.

Ngày đầu tiên, vết mổ sọ não khô, lượng dịch qua dẫn lưu khoảng 30 ml, màu máu đen; người bệnh chỉ sốt nhẹ. Sang ngày thứ hai, dịch qua dẫn lưu sọ não chỉ còn khoảng 15 ml, màu nâu đen.

Đến ngày thứ ba, dẫn lưu sọ não không còn ra thêm dịch. Các bác sĩ quyết định rút ống dẫn lưu. Sau 5 ngày, chị C. bắt đầu dần hồi tỉnh, có thể nhận biết khi được gọi hỏi. Tiến triển điều trị tiếp tục thuận lợi. Đến ngày thứ 12 sau phẫu thuật, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo, tiếp xúc tốt và bắt đầu nói chuyện. Vùng khuyết sọ phẳng, không bị căng phồng.

Từ một bệnh nhân được tiếp nhận trong tình trạng chấn thương sọ não hở đặc biệt nghiêm trọng, tổ chức não thoát ra ngoài, nguy cơ tử vong cao, chị C. đã có sự hồi phục ngoài mong đợi.

Người nhà bệnh nhân không giấu được xúc động khi nhớ lại thời điểm tiếp nhận thông tin về tai nạn. Chứng kiến mức độ chấn thương quá nặng của người thân, gia đình từng nghĩ cơ hội sống gần như không còn.

Tuy nhiên, nhờ được cấp cứu kịp thời và điều trị hồi sức tích cực, đến nay chị C. đã tỉnh táo và đang tiếp tục hồi phục. Dự kiến, người bệnh sẽ được xuất viện trong vài ngày tới.

Nam Nguyên