Ngày 19/6, ThS.BS Lương Chấn Quang, Trưởng khoa Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật, Viện Pasteur TP HCM, cho biết số ca tử vong do bệnh dại tại khu vực phía Nam tăng rõ rệt trong những năm gần đây. Trước năm 2017, số ca tử vong do bệnh dại mỗi năm thường dưới 10. Từ năm 2018 đến khoảng 2022-2023, con số này tăng lên khoảng 20 ca mỗi năm. Riêng năm nay, mới qua 6 tháng đầu năm đã ghi nhận gần 20 ca tử vong, tương đương hơn một nửa tổng số ca của cả năm ngoái.

Song song đó, số ổ dại trên động vật tiếp tục tăng, cho thấy virus dại đang lưu hành rộng trong quần thể chó, mèo tại miền Nam. Điều này đồng nghĩa nguy cơ lây bệnh sang người sau khi bị động vật cắn hoặc cào cao hơn trước. Theo Viện Pasteur TP HCM, tất cả ca tử vong vì dại gần đây đều không tiêm vaccine sau phơi nhiễm.

Một trong những rào cản lớn trong phòng bệnh là nhiều người vẫn tin vào các phương pháp chữa dân gian như "lấy nọc" sau khi bị chó cắn. Theo bác sĩ Quang, không ít người tìm đến thầy lang vì cho rằng cách này ít đau, ít tốn tiền hơn tiêm vaccine. Trong khi đó, không có bất kỳ bằng chứng khoa học nào cho thấy "lấy nọc" có thể ngăn ngừa bệnh dại. Một khi virus đã xâm nhập hệ thần kinh và phát bệnh, gần như 100% trường hợp tử vong.

"Nhiều người bị chó cắn rồi đi lấy nọc mà không mắc bệnh nên lầm tưởng phương pháp này hiệu quả nhưng thực tế đó là trường hợp con vật không mang virus dại", bác sĩ nói.

Để giảm số ca tử vong, các chuyên gia cho rằng cần kiểm soát bệnh từ cả động vật lẫn con người. Ngành thú y cần tăng tỷ lệ tiêm vaccine trên đàn chó, mèo, đồng thời người dân phải xem tiêm phòng sau phơi nhiễm là biện pháp bắt buộc khi bị động vật nghi dại cắn.

Ngoài bệnh dại, Viện Pasteur TP HCM cũng cảnh báo miền Nam tiếp tục đối mặt nguy cơ "dịch chồng dịch" với tay chân miệng và sốt xuất huyết trong mùa mưa. Trong đó, tay chân miệng xuất hiện sớm, tỷ lệ xét nghiệm dương tính cao và chủng EV71 - tác nhân liên quan các ca nặng - vẫn chiếm ưu thế.

PGS.TS.BS Phạm Duy Quang, Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp, Viện Pasteur TP HCM, cho biết tiêm chủng vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trong đó, tiêm vaccine phòng dại đóng vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ tử vong sau phơi nhiễm.

Lê Phương