Thủ tướng Lê Minh Hưng vừa kết thúc chuyến công tác tại Nga ngày 16-18/6, dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan.

Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cho rằng việc Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự hội nghị "đã góp phần quan trọng vào thành công của sự kiện, hướng tới mục tiêu đưa quan hệ giữa Nga và ASEAN lên một tầm cao mới".

"Điều này hoàn toàn tự nhiên vì Việt Nam là một trong những đối tác chủ chốt của Nga tại Đông Nam Á. Quan hệ hợp tác song phương mang tính toàn diện và đa lĩnh vực, được xây dựng trên nền tảng kinh nghiệm tích cực và thành tựu mà hai nước tích lũy trong nhiều năm qua", ông Bezdetko ngày 19/6 nói với VnExpress.

Theo ông Bezdetko, qua nhiều thập niên duy trì quan hệ thực chất, hữu nghị, hỗ trợ và tin cậy lẫn nhau, Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong tình cảm của người dân Nga, cũng như ưu tiên đối ngoại của nước này tại Đông Nam Á.

"Chúng tôi đánh giá rất cao vai trò của Việt Nam, trân trọng sự ủng hộ và đóng góp quan trọng của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược giữa Nga và ASEAN", Đại sứ cho biết. "Việt Nam không chỉ ủng hộ các sáng kiến của Nga trong khuôn khổ ASEAN mà còn tích cực triển khai chúng trong thực tiễn".

Việt Nam năm 2015 trở thành quốc gia ASEAN đầu tiên ký Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU). Đây cũng là FTA đầu tiên mà liên minh này ký kết với một đối tác ngoài khối, không chỉ tạo động lực thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Nga, mà còn mở ra kênh kết nối quan trọng giữa ASEAN với không gian kinh tế Á - Âu, qua đó khẳng định vai trò tiên phong của Việt Nam trong việc thúc đẩy liên kết kinh tế liên khu vực.

Nga cũng đã khởi xướng sáng kiến Đối tác Đại Á - Âu về kết nối các tiến trình liên kết kinh tế khu vực, trong đó EAEU và ASEAN được kỳ vọng sẽ là hai trụ cột chính. Việt Nam đánh giá cao sáng kiến này, cho rằng nó sẽ tạo ra sự cộng hưởng, lan tỏa lợi ích tới tất cả các bên.

Đại sứ Bezdetko cho rằng hợp tác Nga - ASEAN đang tiến triển đáng kể, trong đó kim ngạch thương mại tăng trưởng tích cực bất chấp khó khăn. Theo ông, việc các nước ASEAN tham gia những dự án liên kết do Nga khởi xướng sẽ góp phần khai thác đầy đủ hơn tiềm năng của khu vực.

Ông khẳng định Nga luôn nhất quán ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề khu vực, bởi điều này giúp duy trì sự cân bằng lợi ích ở châu Á - Thái Bình Dương, tránh đối đầu và thúc đẩy đối thoại trên cơ sở tôn trọng tất cả các bên tham gia.

Ông Bezdetko nhận định Nga là đối tác lâu đời và đáng tin cậy của ASEAN. Hai bên có những cuộc tiếp xúc đầu tiên vào năm 1991, sau đó 5 năm Nga trở thành đối tác đối thoại đầy đủ của ASEAN.

Năm 2005, hai bên ký Tuyên bố chung về Quan hệ đối tác phát triển và toàn diện. Đến năm 2018, ASEAN - Nga ký Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược.

"Nga đặc biệt coi trọng hợp tác với ASEAN trong lĩnh vực an ninh, tập trung vào xây dựng một hệ thống quan hệ quốc tế bình đẳng, cân bằng và minh bạch ở châu Á - Thái Bình Dương", Đại sứ nói.

Hai bên đang hợp tác có hệ thống trên lĩnh vực thương mại, đầu tư, năng lượng, nông nghiệp, giáo dục, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và du lịch. Các dự án hợp tác chung cũng đang được triển khai thông qua Quỹ Tài chính Đối tác Đối thoại ASEAN - Nga.

"Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga được tổ chức tại Kazan ngày 18/6 khẳng định triết lý chung trong hợp tác giữa hai bên, đồng thời xác định những định hướng thực tiễn cho giai đoạn phát triển mới", ông Bezdetko cho biết.

Một trong những ưu tiên của quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN - Nga là lĩnh vực năng lượng, điều này được khẳng định qua kết quả hội nghị cấp cao ở Kazan. ASEAN hiện có nhu cầu rất lớn với năng lực và kinh nghiệm của Nga trong lĩnh vực dầu khí, thủy điện, năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo, theo Đại sứ Bezdetko.

"Chúng tôi nhận thấy tiềm năng hợp tác đáng kể với các nước ASEAN trong sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, hiện đại hóa hạ tầng năng lượng, đào tạo nhân lực và triển khai các giải pháp công nghệ tiên tiến", ông nói.

Đại sứ nhận định sau cột mốc 35 năm, Nga và ASEAN cần phải đưa quan hệ Đối tác Chiến lược lên tầm cao mới, với định hướng then chốt là Kế hoạch Hành động Toàn diện ASEAN - Nga giai đoạn 2026-2030.

Kế hoạch này tập trung thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ đổi mới sáng tạo, công nghệ số, công nghệ xanh và giao lưu nhân văn, vốn có nhu cầu rất lớn trong lúc tình hình địa chính trị và địa kinh tế thế giới đang biến động mạnh.

Ông cho hay Nga thời gian qua đã khẳng định mình là đối tác tin cậy trong lĩnh vực an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh thông tin và an ninh quốc phòng, đồng thời sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với ASEAN trên tinh thần quan hệ Đối tác Chiến lược.

"Tôi tin rằng tiềm năng hợp tác sẽ được phát huy toàn diện hơn nữa nếu các quốc gia ASEAN tiếp tục tham gia tích cực vào những sáng kiến liên kết trong không gian Đại Á - Âu", Đại sứ Bezdetko nói.

Nguyễn Tiến