Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc các hoạt động chính thức tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở thị trấn Evian-les-Bains đông nam Pháp ngày 17/6, ông không vội trở về Washington. Thay vào đó, ông đến Cung điện Versailles, tham gia hoạt động bên lề theo lời mời từ Tổng thống chủ nhà Emmanuel Macron.

"Versailles không chỉ là những lớp dát vàng hào nhoáng, mà là nơi thực sự đặc biệt", ông Trump nói một ngày trước đó. "Hoạt động này chỉ khiến tôi khởi hành muộn hơn vào buổi tối, tức là về nước vào sáng sớm hôm sau. Tôi cũng không phải người ngủ nhiều".

Tổng thống Macron cùng đệ nhất phu nhân Brigitte sau đó đưa Tổng thống Trump tham quan Cung điện Versailles và chủ trì tiệc tối chiêu đãi lãnh đạo Mỹ. Với ông Macron, Cung điện Versailles không chỉ là địa điểm lịch sử, mà còn là một trong số ít công cụ Pháp có thể dùng để tác động đến quan hệ song phương.

"Dù thi đấu trên sân nhà hay sân khách, mục tiêu của tôi vẫn là ghi bàn. Và khi đón tiếp các đội bóng khác trên sân nhà, tôi luôn cố gắng dành cho họ sự chào đón nồng hậu", ông Macron ví von.

Versailles nằm ở vùng Ile-de-France, cách thủ đô Paris khoảng 20 km về phía tây, là một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất Pháp. Cung điện được xây dựng và mở rộng dưới thời Vua Louis XIV, thường được gọi là Vua Mặt Trời.

Công trình gồm hơn 2.300 phòng, nằm trên khuôn viên hơn 800 ha với những khu vườn, đài phun nước và các tác phẩm điêu khắc đồ sộ. Trong nhiều thế kỷ, Cung điện Versailles là trung tâm quyền lực của chế độ quân chủ Pháp. Sau Cách mạng Pháp năm 1789, nơi đây trở thành biểu tượng lịch sử phản ánh cả thời kỳ huy hoàng của vương quyền lẫn những biến động đã làm thay đổi đất nước.

Ngày nay, Cung điện Versailles không chỉ là một điểm du lịch nổi tiếng mà còn đóng vai trò quan trọng trong hoạt động đối ngoại của Paris. Trong số các tổng thống Pháp hiện đại, ông Macron là người sử dụng Versailles thường xuyên nhất cho các sự kiện ngoại giao cấp cao.

"Versailles là công cụ ngoại giao và là đòn bẩy gây ảnh hưởng", ông Macron nói.

Vài tuần sau khi nhậm chức năm 2017, Tổng thống Macron đã tiếp đón người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại Versailles. Năm 2023, ông chủ Điện Elysee tổ chức quốc yến dành cho Vua Anh Charles III và Hoàng hậu Camilla của Anh tại Phòng Gương trong cung điện.

Công trình cũng thường xuyên được sử dụng để tổ chức các hội nghị thu hút đầu tư quốc tế, nơi chính phủ Pháp tìm cách quảng bá hình ảnh đất nước với các tập đoàn và doanh nhân nước ngoài.

Denis Lacorne, nhà nghiên cứu chuyên về Mỹ tại Viện Paris về Nghiên cứu Chính trị (Science Po), nhận định sức hấp dẫn của Versailles nằm ở khả năng chuyển hóa lịch sử thành ảnh hưởng chính trị hiện tại.

"Đó là một màn thể hiện sức mạnh mềm được hậu thuẫn bởi những công trình mang tính biểu tượng", ông Lacorne nói với AP.

Khác với những công cụ quyền lực truyền thống như quân sự hay kinh tế, Versailles giúp Pháp tạo ra không gian ngoại giao mang tính biểu tượng ít quốc gia có. Trong khi đó, Tổng thống Trump lại là vị khách gần như lý tưởng đối với loại hình ngoại giao này.

Ông Trump thường xây dựng hình ảnh cá nhân gắn liền với các công trình lớn, kiến trúc xa hoa và những biểu tượng thể hiện địa vị. Theo truyền thông Mỹ, ông Trump từng nói phòng khiêu vũ tại dinh thự riêng Mar-a-Lago ở bang Florida được lấy cảm hứng từ Versailles.

"Tôi là người thích những địa điểm đẹp", Tổng thống Trump nói, thêm rằng ông định rời hội nghị G7 sớm, trước khi được "một người đàn ông rất tuyệt vời" mời ăn tối.

Trong chuyến tham quan, Tổng thống Trump đã đến Phòng Gương, công trình dài hơn 70 m với 357 tấm gương được lắp đặt từ thế kỷ 17. Những tấm gương này giúp hình ảnh nhà vua được phản chiếu liên tiếp trên các tấm gương, tạo cảm giác quyền lực được nhân lên nhiều lần.

Tiệc tối chiêu đãi ông Trump được tổ chức tại Phòng trưng bày Phía dưới (Lower Gallery), khu vực mở ra sân thượng nhìn xuống các khu vườn của cung điện. Bàn tiệc được bố trí giữa những bức tượng do chính Vua Louis XIV đặt làm. Theo truyền thông Pháp, thực đơn gồm măng tây, gà Bourbonnais, phô mai và bánh tart chocolate.

Tờ Guardian của Anh nhận định việc một tổng thống Mỹ được tiếp đón tại Versailles với tư cách khách danh dự duy nhất là điều tương đối hiếm. Trường hợp đáng chú ý trước đây là tổng thống John F. Kennedy, được tổng thống Pháp Charles de Gaulle tổ chức quốc yến tiếp đón năm 1961.

Hội nghị G7 là diễn đàn để các thành viên nhóm, gồm Mỹ, Canada, Anh, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, cùng Liên minh châu Âu (EU) phối hợp ứng phó các thách thức toàn cầu. Tuy nhiên, quan hệ giữa Mỹ với các thành viên còn lại căng thẳng đáng kể dười thời Tổng thống Trump về cả ngoại giao lẫn kinh tế, khiến Pháp đã lo ngại ông Trump bỏ về trước khi sự kiện kết thúc.

"Các nhà ngoại giao Pháp lúc này có thể tạm thở phào vì đã tránh được những bất đồng có nguy cơ làm chệch hướng sự kiện ngoại giao quy mô lớn cuối cùng mà ông Macron được cho là sẽ chủ trì trước khi hết nhiệm kỳ", theo Politico.

Tuy nhiên, cách tiếp đón trọng thị dành cho Tổng thống Trump cũng vấp phải chỉ trích từ một số chính trị gia Pháp. Mathilde Panot, lãnh đạo đảng cực tả LFI tại quốc hội, cho rằng ông Trump đã nhiều lần xúc phạm Pháp và châu Âu và ông Macron "nên tìm cách tốt hơn để kết thúc nhiệm kỳ của mình thay vì thực hiện những nghi thức long trọng với một tổng thống như vậy".

Trong khi đó, những người ủng hộ Tổng thống Macron cho rằng ngoại giao đôi khi đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng duy trì đối thoại, ngay cả với những đối tác còn nhiều bất đồng. Tổng thống Trump cũng tỏ ra hài lòng khi rời Pháp.

"Tôi nghĩ Tổng thống Macron đã làm rất tốt, thực sự làm rất tốt", ông Trump nói.

Như Tâm (Theo AP, Guardian, Politico)