Phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 19/6, Phó tổng thống JD Vance bảo vệ bản ghi nhớ được Mỹ và Iran ký kết trước đó hai ngày, đồng thời cho rằng một số quan chức trong nội các của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu "đã đi quá xa" khi công kích Tổng thống Donald Trump và tiến trình hòa bình.

"Nếu tôi là thành viên nội các Israel, có lẽ tôi sẽ không công kích đồng minh hùng mạnh duy nhất còn lại trên toàn thế giới", ông Vance nói.

Đây là một trong những phát biểu cứng rắn nhất từ chính quyền Trump nhằm vào giới lãnh đạo Israel kể từ khi Mỹ và Israel cùng phát động chiến dịch tấn công Iran hồi tháng 2.

Ông Vance nhấn mạnh khoảng 2/3 vũ khí đang bảo vệ Israel được sản xuất bởi Mỹ và chi trả bằng tiền thuế của người dân Mỹ. Phó tổng thống Mỹ lưu ý rằng Tổng thống Trump hiện là nguyên thủ quốc gia duy nhất trên thế giới còn thể hiện sự cảm thông với Israel.

"Rắc rối của Israel không phải là ông Donald Trump. Bất kỳ ai ở Israel nghĩ rằng vấn đề lớn nhất của họ là Tổng thống Mỹ thì cần thức tỉnh", ông nói.

Những chỉ trích nhắm vào ông Trump chủ yếu xuất phát từ phe cực hữu trong chính phủ Israel. Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir cùng Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich kêu gọi chính phủ không tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận giữa Washington và Iran, cho rằng văn kiện này "gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Israel".

Trong cuộc phỏng vấn với New York Times trước đó, Phó tổng thống Vance cho biết ông "cảm thấy kỳ lạ" với phản ứng dữ dội từ một bộ phận chính trị gia Israel.

"Rõ ràng nhiều người trong hệ thống chính trị và xã hội Israel rất nhạy cảm với thỏa thuận này, nhưng tôi cũng nghĩ họ đang tiếp nhận một số thông tin sai lệch và phản ứng thái quá. Một quốc gia 9 triệu dân không thể giải quyết mọi vấn đề an ninh quốc gia chỉ bằng cách tiêu diệt đối phương", ông nói.

Theo thỏa thuận ký ngày 17/6, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz và cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân, đổi lại Mỹ sẽ nới lỏng các biện pháp trừng phạt dầu mỏ và hỗ trợ phục hồi kinh tế. Văn kiện cũng khởi động giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày về chương trình hạt nhân Iran và các vấn đề còn tồn đọng.

Giới chức Israel đã bày tỏ "quan ngại sâu sắc" đối với thỏa thuận. Một cố vấn của Thủ tướng Netanyahu cho biết Israel không coi mình bị ràng buộc bởi những điều khoản liên quan đến Lebanon trong bản ghi nhớ.

Thanh Danh (Theo TIME, Times of Israel, Anadolu)