Báo Airforce Times hôm 16/6 dẫn nội dung báo cáo điều tra của Bộ tư lệnh Không vận thuộc không quân Mỹ cho biết sự cố máy bay KC-46A đánh rơi cần tiếp dầu khi hỗ trợ tiêm kích tàng hình F-22 ngày 8/7/2025 đã gây thiệt hại vật chất gần 10 triệu USD.

"Lỗi thao tác của người điều khiển đã khiến cần tiếp dầu bị lệch quá mức, tạo lực mạnh lên ống bơm và khiến nó mắc kẹt trong bộ phận nhận dầu của F-22. Điều này làm cần tiếp dầu bật mạnh lên khi tách ra, đập vào đuôi máy bay KC-46 và làm hư hỏng nặng cấu trúc, khiến nó tách rời khỏi phi cơ", báo cáo có đoạn.

Ngoài ra, phi công tiêm kích F-22 cũng tiếp cận chiếc KC-46A với tốc độ quá lớn và "góp phần đáng kể vào sự cố".

Hai ống khung của cần tiếp dầu chịu lực quá mức, bị nứt và gãy, phần đuôi cần rời ra và rơi xuống biển. Sự cố còn khiến chiếc KC-46A bị hư hại cửa khoang động cơ phụ, cũng như ống xả và tấm che, cùng một phần ở đuôi máy bay.

Sự việc xảy ra khi chiếc KC-46A tham gia huấn luyện tiếp dầu trên không với biên đội F-22. Người điều khiển cần tiếp dầu đã có hơn 1.000 giờ bay với dòng KC-46A và KC-135. Phi công F-22 là học viên với 13 giờ bay tích lũy trên tiêm kích này vào thời điểm xảy ra sự cố.

Ghi âm nội dung đàm thoại vô tuyến giữa máy bay KC-46A với đài kiểm soát không lưu cho thấy tổ lái thông báo cần tiếp dầu "đã rời ra" và họ đang thực hiện quy trình ứng phó khẩn nguy trên không.

Theo dữ liệu theo dõi hành trình bay dân sự, chiếc KC-46A cất cánh từ bang Kansas và hạ độ cao xuống dưới 3.000 m sau khi sự cố xảy ra. Nó bay nhiều vòng quanh căn cứ liên hợp Langley-Eustis ở bang Virginia trước khi hướng đến Bắc Carolina và hạ cánh an toàn.

Mỹ năm 2001 khởi động chương trình phát triển máy bay tiếp dầu KC-46A Pegasus trên cơ sở máy bay chở khách Boeing 767, thay thế dòng KC-135 được đưa vào biên chế từ cuối thập niên 1950. Tuy nhiên, dự án đã gặp hàng loạt vấn đề, liên tục chậm tiến độ và bị đội giá.

Dự án KC-46 có tổng giá trị khoảng 7,5 tỷ USD, trong đó không quân Mỹ đặt hàng 179 máy bay với giá trị trung bình 160 triệu USD mỗi chiếc. Nhiều sự cố nghiêm trọng trên KC-46A đến nay chưa được khắc phục triệt để, dù quân đội Mỹ đã nhận phi cơ đầu tiên từ tháng 1/2019.

Trong báo cáo về lực lượng năm 2024, ủy ban đánh giá của Lầu Năm Góc nhận định máy bay KC-46A không đáp ứng được nhiều yêu cầu tác chiến và hoạt động bảo dưỡng thường bị kéo dài do vấn đề nguồn cung linh kiện. Lỗi vòi bơm từng khiến đợt bàn giao đầu năm 2024 bị chậm hai tháng.

Không quân Mỹ hồi tháng 3 thông báo tập đoàn Boeing đã phát hiện các vết nứt trên khung thân và kết cấu chịu lực của hai trong 4 máy bay KC-46A Pegasus vừa xuất xưởng, khiến nhà sản xuất phải đình chỉ quá trình bàn giao cho đến khi tìm ra nguyên nhân và triển khai kế hoạch khắc phục hiệu quả.

Nguyễn Tiến (Theo Airforce Times, AFP, AP)