Nghẹt mũi thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong các đợt nhiễm virus đường hô hấp. Tình trạng này có thể do dịch tiết trong mũi, phù nề niêm mạc hoặc cả hai kết hợp gây cản trở luồng không khí đi qua mũi. Trẻ chưa biết tự xì mũi, dịch tiết dễ ứ đọng trong khoang mũi gây cảm giác khó thở, bú kém hoặc ngủ không ngon.

ThS.BS Bùi Thị Hương Thùy, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết hút mũi chỉ cần thiết khi trẻ nghẹt mũi nhiều, khó thở. Với trẻ sơ sinh, nghẹt mũi có thể ảnh hưởng đến việc bú. Nếu trẻ vẫn bú tốt, chơi bình thường, thở đều và chỉ có ít dịch mũi trong, phụ huynh thường không cần can thiệp quá nhiều. Niêm mạc mũi có cơ chế tự làm sạch thông qua hoạt động của hệ thống lông chuyển và lớp chất nhầy bảo vệ.

Hút mũi không phải là biện pháp vệ sinh mũi thường quy cho trẻ khỏe mạnh. Phụ huynh tự hút mũi nhiều lần có thể khiến niêm mạc của trẻ bị kích ứng, gây khó chịu.

Nếu cần hút mũi cho trẻ, phụ huynh nên nhỏ vài giọt nước muối sinh lý NaCl 0,9% vào mỗi bên mũi và chờ khoảng 30 giây đến một phút để làm loãng dịch tiết. Mẹ nên bế trẻ ở tư thế đầu cao hoặc đặt bé nằm, tư thế đầu nghiêng nhẹ sang một bên để dịch dễ thoát ra ngoài, tránh ngửa đầu quá mức trong quá trình thực hiện.

Với dụng cụ hút mũi bóng cao su, phụ huynh cần bóp xẹp bóng trước khi đưa đầu hút nhẹ vào lỗ mũi của trẻ, sau đó từ từ thả tay để tạo lực hút. Không đưa đầu hút quá sâu vào khoang mũi.

Trường hợp sử dụng cụ hút mũi dạng ống có đầu ngậm, cha mẹ nên dùng đúng loại có bộ lọc theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Dụng cụ cần được vệ sinh bằng nước ấm và xà phòng rồi để khô trước khi dùng lại.

Không nên dùng miệng hút trực tiếp vào mũi trẻ khi không có bộ lọc hoặc dụng cụ phù hợp. Nước muối sinh lý có thể giúp làm loãng dịch tiết nhưng không nên nhỏ thường xuyên khi trẻ không có biểu hiện nghẹt mũi hoặc chảy nhiều dịch mũi, nếu trẻ không có triệu chứng đáng kể.

Để giúp trẻ dễ chịu hơn khi nghẹt mũi, cha mẹ nên duy trì độ ẩm phù hợp trong phòng, cho trẻ uống đủ nước, tránh khói thuốc lá và các tác nhân kích thích đường hô hấp. Với trẻ lớn hơn, cha mẹ có thể nâng nhẹ phần đầu giường hoặc lựa chọn tư thế ngủ thoải mái phù hợp với độ tuổi. Không sử dụng gối, chăn hoặc vật dụng mềm để kê cao đầu cho trẻ sơ sinh.

Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám nếu nghẹt mũi kèm theo sốt cao, thở nhanh, co lõm lồng ngực, bỏ bú, tím tái hoặc ngủ li bì. Trẻ cũng cần được đi khám nếu dịch mũi đặc hoặc đổi màu kéo dài trên 10 ngày.

Thúy Hạnh