Năm 2019, chị Trúc Quỳnh cùng chồng sang Hy Lạp định cư theo diện đầu tư. Một năm sau, họ rời trung tâm TP Thessaloniki, chuyển ra ngoại ô mua khu đất rộng 5.700 m2.

Do diện visa không được phép làm thuê, hai vợ chồng quyết định nghỉ hưu sớm ở tuổi 50 và học tiếng Hy Lạp để thi quốc tịch. Là gia đình người Việt duy nhất trong vùng, họ tìm cách tái hiện nếp sinh hoạt quen thuộc để vơi nỗi nhớ quê.

Chồng chị về Hà Nội tìm mua cây ăn quả, hạt giống rau mang sang, đồng thời lắp đặt hệ thống tưới nước tự động.

Ban đầu, họ lầm tưởng khí hậu miền bắc Hy Lạp giống miền Bắc Việt Nam. Thực tế, mùa đông tuyết rơi dày khiến thanh long, bưởi Diễn, vải, nhãn, vú sữa và các loại rau gia vị như kinh giới, rau ngổ chết hàng loạt. "Nhìn khu vườn trống trơn, tôi mới hiểu không phải cây nào mình thích cũng trồng được", chị Quỳnh kể.

Sau thất bại đầu tiên, hai vợ chồng quyết định làm bài bản hơn bằng cách ủ phân hữu cơ cải tạo đất và chuyển sang trồng các giống phù hợp như: đậu, ngô nếp, rau muống, dưa bở. Mùa gieo trồng bắt đầu từ tháng 3. Chồng chị quan sát thiên nhiên và nhận ra khi đàn ong mật rời tổ sau mùa đông là thời điểm xuống giống gieo hạt rau muống, mồng tơi và rau cải phù hợp nhất.

Sau 5 năm gây dựng, khu vườn hiện cung cấp phần lớn rau xanh, trái cây và gia vị cho gia đình bốn người gồm vợ chồng chị, con trai 23 tuổi và con gái 14 tuổi. Ngoài gạo, thịt và cá phải mua thêm, hầu hết thực phẩm còn lại đều tự cung tự cấp. Khu đất có đủ các loại cây theo mùa, kể cả lá sung nếp dùng ăn kèm nem tai thính.

Trong số các loại cây thử nghiệm, chè là giống duy nhất thất bại dù được trồng trong nhà kính và bật sưởi suốt mùa đông. Đổi lại, hai cây cherry 20 năm tuổi do chủ cũ để lại cho quả đều đặn. Một cây chín sớm, cây còn lại chín muộn nên thời gian thu hoạch kéo dài hơn nhiều hộ dân trong vùng.

Chim hoang dã thường xuyên bay tới ăn cherry. Luật pháp cấm gây hại động vật hoang dã nên họ chỉ có thể tìm cách xua đuổi. "Vườn có rất nhiều loại trái cây nên dần dần, chúng tôi quen với việc phải chia sẻ với chim chóc", chị Quỳnh nói.

Kết thúc vụ cherry là thời điểm thu hoạch mâm xôi, phúc bồn tử, nhót tây (biwa), mận, lê và đào. Gia đình còn thu hoạch từ 50 gốc ô liu có sẵn, ép hơn 100 lít dầu mỗi năm đủ dùng cho nhu cầu chiên xào, trộn salad.

Ngoài rau quả, chị Quỳnh còn tự làm nhiều thực phẩm và gia vị quen thuộc của người Việt. Để có nước mắm dùng quanh năm, chị học công thức từ một người bạn ở Hà Nội rồi tự ủ chượp cá.

Mỗi mẻ gồm 4 kg cá tươi mua tại cảng, rửa bằng nước biển, trộn với một kg muối thô địa phương và một quả dứa. Hỗn hợp ủ trong hai năm, sau đó lọc và phơi nắng thêm 6 tháng. Những năm đầu, việc lọc thủ công khiến hai vợ chồng mất khoảng hai ngày cho mỗi mẻ. Sau đó, chồng chị, vốn là kỹ sư cơ khí, tự thiết kế máy ép và máy lọc để rút ngắn thời gian và giảm công sức.

Không chỉ nước mắm, chị Quỳnh còn sắm máy ép, tự ngâm gạo Hy Lạp để làm bún. Tháng 3 hàng năm, chị mua tôm đỏ nhỏ của địa phương, trộn muối theo tỷ lệ 5:1, phơi nắng và ủ trong lọ thủy tinh khoảng một năm để làm mắm tôm. Nguồn nguyên liệu này giúp gia đình nấu được phở, bánh giò, bún đậu.

Ngôi nhà nằm giữa vùng thảo nguyên nhiều gió. Tại khu nướng ngoài trời, chồng chị hàn thêm kiềng sắt để vợ kho cá, nấu cơm bằng nồi gang trên bếp củi. "Mùi khói bếp khiến tôi có cảm giác quê hương luôn hiện diện quanh mình", chị Quỳnh cho biết.

Từng đến thăm gia đình, chị Thanh Hải ở Hà Nội ấn tượng với cách quy hoạch mang nét nông thôn châu Âu nhưng ngập tràn rau trái Việt Nam. "Họ duy trì được nếp ăn uống rất Việt khi mọi thứ từ nước mắm đến dầu ô liu đều tự tay làm", chị Hải nói.

Ngọc Ngân