Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, chất thải rắn xây dựng từ các công trường giải tỏa trên địa bàn đang được đưa đến bốn điểm xử lý, với tổng công suất khoảng 1.670 tấn/ngày. Trong đó điểm chôn lấp tại xã Nguyên Khê (huyện Đông Anh cũ) quy mô 4,8 ha, công suất tiếp nhận 360 tấn/ngày.

Ba điểm trung chuyển tạm thời và tái chế chất thải rắn xây dựng bằng công nghệ nghiền có công suất khoảng 1.310 tấn/ngày. Trong đó, điểm trung chuyển rộng 6,5 ha gần nút giao Pháp Vân - Cầu Giẽ, phường Yên Sở, có thể xử lý khoảng 480 tấn/ngày; khu VT12, phường Phúc Lợi, xử lý khoảng 480 tấn/ngày và khu tại xã Thư Lâm khoảng 350 tấn/ngày.

Phế thải xây dựng chủ yếu được nghiền làm cốt liệu để san nền, phục vụ các dự án hạ tầng đang thi công.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết bình thường tổng khối lượng chất thải rắn xây dựng phát sinh trên địa bàn khoảng 2.100 tấn/ngày. Nhưng hiện nay với việc triển khai 7 dự án cầu qua sông Hồng, khép kín các đường vành đai 1; 2; 2,5; 3; 3,5; 4, mở rộng quốc lộ 1, quốc lộ 6, đường nối đại lộ Thăng Long với cao tốc Hà Nội - Hòa Bình..., khối lượng phế thải xây dựng tăng gấp 4-5 lần.

Số liệu từ Công ty Cổ phần dịch vụ sản xuất Toàn Cầu, đơn vị quản lý hai khu trung chuyển và tái chế chất thải rắn ở phường Yên Sở và phường Phúc Lợi, cũng cho thấy phế thải xây dựng tăng đột biến những năm gần đây. Năm 2025, đơn vị tiếp nhận trên 5.000 tấn chất thải rắn mỗi ngày, tăng gấp đôi so với năm trước. Những tháng đầu năm 2026, công ty tiếp nhận trên 10.000 tấn mỗi ngày.

Công ty Toàn Cầu có hai máy nghiền xử lý 80 tấn chất thải rắn xây dựng mỗi giờ, trước đây trung bình xử lý khoảng 480 tấn mỗi ngày (chia hai ca). Hiện nay khi lượng phế thải xây dựng tăng cao và áp lực giải tỏa bãi chứa, công ty cho biết phải đẩy lên nghiền bốn ca với 800-1.000 tấn/ngày.

Dù tăng công suất máy nghiền lên tối đa thì Công ty Toàn Cầu cũng chỉ xử lý được 1/10 số phế thải xây dựng phát sinh mỗi ngày ở Hà Nội. Bãi chôn lấp ở xã Nguyên Khê khó có thể nâng công suất tiếp nhận. Báo cáo của UBND TP Hà Nội năm 2025 cho thấy công suất chôn lấp tại bãi này còn khoảng 200.000 m3, tương đương 240.000 tấn. Giả sử tất cả phế thải xây dựng ở Hà Nội dồn về chôn lấp thì bãi này chỉ có thể hoạt động chưa tới một tháng.

Chủ đầu tư công trình xây dựng phải có hợp đồng xử lý chất thải rắn xây dựng trong quá trình triển khai dự án. Tuy nhiên, do Hà Nội thiếu điểm xử lý phế thải xây dựng nên bốn điểm hiện có đang quá tải. Lượng lớn chất thải được lưu chứa tại các bãi tập kết để chờ xử lý dần, một số được vận chuyển liên vùng ra xử lý ở các tỉnh lân cận Hà Nội, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Và một phần phế thải xây dựng, nhất là từ công trình nhà dân, đang được đổ trộm tại khu đất trống, dải cây xanh, sông hồ, kênh mương gây mất mỹ quan, ảnh hưởng đến thoát nước, làm tắc nghẽn dòng chảy.

Để giải bài toán xử lý khối lượng chất thải xây dựng gia tăng đột biến, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho hay đang đề xuất phương án dự phòng để phục vụ các dự án trọng điểm của thành phố. Cụ thể là sử dụng giải pháp nghiền tái chế tại chỗ, máy nghiền công suất khoảng 500 tấn/ngày sẽ đặt tại vị trí đất dự án.

Các xã, phường được yêu cầu tiếp tục rà soát, bố trí điểm tập kết chất thải rắn xây dựng đáp ứng nhu cầu xử lý trong phạm vi của địa phương, định hướng mỗi xã phải có tối thiểu 1-2 điểm tập kết tạm thời phát sinh từ quá trình cải tạo, sửa chữa nhỏ của các hộ gia đình, cá nhân nhỏ lẻ.

Thành phố cũng có kế hoạch triển khai nhiều dự án xử lý chất thải rắn như: Dự án lắp đặt trạm trung chuyển tạm thời và hệ thống tái chế chất thải xây dựng bằng phương pháp nghiền ở xã Chương Dương (công suất 700 tấn/ngày); Nhà máy xử lý, tái chế chất thải rắn xây dựng tại xã Dục Tú, xã Đông Anh, công suất 1.000 tấn/ngày và 1.000 tấn/ngày bùn thải. Ngoài ra, còn có khu tiếp nhận, xử lý tái chế chất thải rắn xây dựng Mê Linh, xã Tiến Thắng công suất 480 tấn/ngày...

Trong khi chờ các dự án được triển khai, phế thải xây dựng đành chất cao như núi tại các điểm trung chuyển, công trường giải tỏa.

Võ Hải - Đoàn Loan