Thông tin được ông Cao Xuân Thạo, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho biết tại họp báo phát động phong trào "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp", sáng 1/6.

Phong trào được triển khai với 5 nhóm nội dung trọng tâm gồm xây dựng gia đình; khu dân cư; xã phường; cơ quan, đơn vị, trường học và doanh nghiệp, cơ sở sản xuất xanh - sạch - đẹp.

Với hộ gia đình, các tiêu chí thi đua gồm giữ gìn sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ; không xả rác bừa bãi; phân loại rác tại nguồn; giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và phát triển không gian xanh. Các khu dân cư phấn đấu không còn bãi rác tự phát, duy trì đường làng ngõ xóm sạch đẹp, xây dựng các tuyến đường cây xanh và thường xuyên tổ chức vệ sinh môi trường.

Ở cấp xã phường, phong trào hướng tới xử lý các điểm ô nhiễm kéo dài, cải thiện chất lượng môi trường tại sông, hồ, kênh mương, nơi công cộng; tổ chức định kỳ các đợt tổng vệ sinh môi trường.

Các cơ quan, trường học được khuyến khích xây dựng môi trường làm việc xanh, tăng cường tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường; doanh nghiệp phải tuân thủ quy định pháp luật, giảm phát sinh chất thải và áp dụng công nghệ sạch trong sản xuất.

Phong trào được triển khai trên toàn quốc nhằm huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các tổ chức, doanh nghiệp và người dân trong bảo vệ môi trường, hình thành nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường, góp phần nâng cao chất lượng sống và phát triển bền vững.

Tổ giám sát môi trường cộng đồng được xác định là giải pháp then chốt và sẽ được thành lập tại tất cả khu dân cư. Tổ trưởng là Chủ tịch Chi hội Cựu chiến binh, thành viên gồm đại diện chi đoàn, chi hội, lực lượng an ninh, trật tự ở cơ sở cùng các cá nhân tiêu biểu, người có uy tín trên địa bàn.

Các tổ có trách nhiệm giám sát việc chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường; theo dõi, phát hiện và phản ánh kịp thời tới cấp ủy, chính quyền, cơ quan chức năng các hành vi vi phạm. Người dân được khuyến khích cung cấp thông tin, phản ánh, tố giác các tổ chức, cá nhân và cơ sở sản xuất, kinh doanh gây ô nhiễm môi trường.

Theo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, công nghệ sẽ được ứng dụng trong giám sát thông qua hệ thống camera và các nền tảng số tiếp nhận phản ánh của người dân. Mặt trận Tổ quốc các cấp sẽ tăng cường phản biện xã hội đối với các dự án phát triển kinh tế - xã hội, các quy hoạch và chính sách có tác động trực tiếp đến môi trường và đời sống người dân.

Để tạo động lực cho phong trào, hệ thống khen thưởng sẽ được thực hiện từ cấp cơ sở đến toàn quốc. Hằng năm, các hộ gia đình tiêu biểu sẽ được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã tặng giấy khen; khu dân cư, cơ quan, trường học, doanh nghiệp đạt thành tích xuất sắc được UBND và Mặt trận các cấp biểu dương, khen thưởng.

Ở cấp tỉnh, các khu dân cư, xã phường, cơ quan, đơn vị, trường học và doanh nghiệp tiêu biểu sẽ được nhận bằng khen của UBND hoặc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp tỉnh. Định kỳ 5 năm, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ lựa chọn các mô hình xuất sắc trên toàn quốc để trao bằng khen, đồng thời đề xuất Thủ tướng khen thưởng đối với những tập thể có thành tích nổi bật, tạo sức lan tỏa lớn trong cộng đồng.

Ban Chỉ đạo các cấp sẽ tổ chức chấm điểm, đánh giá định kỳ kết quả thực hiện phong trào và công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Những địa phương, đơn vị làm tốt sẽ được biểu dương, nhân rộng mô hình; trong khi các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường được phát hiện qua hoạt động giám sát sẽ được chuyển tới cơ quan chức năng để xử lý.

Theo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phong trào sẽ được phát động đồng loạt trên cả nước vào dịp Ngày Môi trường Thế giới 5/6, với mục tiêu đưa hoạt động bảo vệ môi trường trở thành việc làm thường xuyên của mỗi gia đình, cộng đồng, cơ quan, trường học và doanh nghiệp, hướng tới xây dựng một Việt Nam xanh - sạch - đẹp.

Gia Chính