Những ngày cuối tháng 5, công trường sân bay dù có nhiều tiếng máy móc, song không còn nhộn nhịp, đông đúc như cuối năm 2025. Công trường rộng trên diện tích gần 5.000 ha với nhiều gói thầu nhưng thiếu nhân lực nên một số hạng mục vẫn ngổn ngang.

Ở dự án nhà ga hành khách - "trái tim" của sân bay, nhiều thiết bị đã được nhập về nhưng phải phủ bạt chờ lắp đặt. Bên trong, công nhân đang thi công phần mái. Một số thiết bị như thang máy, hệ thống băng chuyền hành lý đã vận hành thử.

Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV, chủ đầu tư), tổng giá trị sản lượng toàn dự án hiện đạt 65.602 tỷ đồng, tương đương gần 76% giá trị các hợp đồng đã ký.

Hai gói thầu quan trọng thuộc dự án thành phần 3 là giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật đạt khoảng 50% khối lượng, dự kiến hoàn thành vào tháng 9. Gói thầu nhà ga hành khách đạt khoảng 63% khối lượng theo hợp đồng đến tháng 6.

Trong khi đó, dự án thành phần 1 gồm các công trình trụ sở cơ quan quản lý nhà nước cơ bản hoàn thành, đang đấu nối điện, nước, phòng cháy chữa cháy và hoàn thiện thủ tục bàn giao.

Dự án thành phần 2 gồm các công trình phục vụ quản lý bay đã hoàn thành, đang chờ hạng mục ngầm do ACV thực hiện để đấu nối hạ tầng trước khi bàn giao đưa vào sử dụng.

ACV cho biết công trường hiện có 6.562 lao động, trong khi để đảm bảo tiến độ cần gần 9.000 nhân công trực tiếp, chưa kể lực lượng gián tiếp. Như vậy, dự án đang thiếu khoảng 2.500 lao động, tương đương 27% nhu cầu.

Thiếu hụt nhân sự tập trung chủ yếu ở các gói thầu khu nhà ga, công trình phụ trợ và khu vực vệ tinh, ảnh hưởng đến việc triển khai đồng loạt các mũi thi công. Trong khi đó, một số gói hạ tầng và phụ trợ đã cơ bản đủ nhân lực.

Ngoài ra, việc thiếu nhân sự tư vấn thiết kế và giám sát ở một số gói thầu cũng ảnh hưởng tiến độ nghiệm thu, thanh toán.

Theo ACV, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm cùng triển khai tại Đồng Nai và nhiều địa phương khiến nhu cầu lao động xây dựng tăng cao, dẫn đến cạnh tranh nhân lực gay gắt.

Bên cạnh đó, giá nguyên vật liệu tăng mạnh cũng gây áp lực cho nhà thầu. Hiện công trường có khoảng 2.500 thiết bị sử dụng xăng dầu như máy xúc, xe lu, máy phát điện. Các vật liệu phụ thuộc nhiều vào năng lượng như nhựa đường, xi măng, thép cũng đồng loạt tăng giá.

Một số nhà thầu cho biết giá nhiên liệu tăng ảnh hưởng trực tiếp đến các gói hợp đồng đơn giá cố định. Nếu không sớm có cơ chế xử lý biến động giá, doanh nghiệp sẽ chịu áp lực tài chính lớn.

ACV đánh giá đã xuất hiện tình trạng một số nhà thầu thi công cầm chừng, chờ nguồn cung ổn định hoặc chờ cơ chế điều chỉnh giá.

Dù gặp nhiều khó khăn, chủ đầu tư vẫn cho rằng mục tiêu khai thác kỹ thuật sân bay Long Thành vào tháng 9 và khai thác thương mại cuối năm 2026 vẫn khả thi nếu các vướng mắc được tháo gỡ kịp thời.

ACV kiến nghị Bộ Xây dựng sớm hướng dẫn thủ tục điều chỉnh giá hợp đồng đối với doanh nghiệp nhà nước, đồng thời làm rõ cơ sở pháp lý xác định thời điểm phát sinh biến động giá nhiên liệu từ ngày 28/2 để chủ đầu tư xử lý kiến nghị của nhà thầu.

Chủ đầu tư cũng đề nghị Đồng Nai cập nhật, công bố giá vật liệu xây dựng tại khu vực Long Thành sát thực tế thị trường, nhất là với đá, cát, bêtông nhựa.

Với vướng mắc tại gói thầu nhà ga hành khách, ACV kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế áp dụng tỷ giá quy đổi với các hạng mục phát sinh tranh chấp. Việc này nhằm tạo cơ sở để ACV và nhà thầu nước ngoài sớm ký phụ lục điều chỉnh đồng tiền thanh toán theo quy định.

Tại buổi kiểm tra công trường tuần trước, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu chủ đầu tư và các bộ, ngành phối hợp tháo gỡ khó khăn để đảm bảo mục tiêu đưa sân bay Long Thành vào khai thác thương mại trong năm 2026.

Ông yêu cầu các đơn vị tập trung xử lý vướng mắc trong thanh toán cho nhà thầu, đồng thời ACV phải cập nhật lại tiến độ các gói thầu, yêu cầu nhà thầu huy động đủ tài chính, thiết bị và nhân sự để đảm bảo tiến độ xây dựng.

Phước Tuấn - Giang Anh