Theo nguyên lý hoạt động, dàn nóng cần giải phóng nhiệt ra môi trường thì dàn lạnh bên trong mới có thể làm mát. Khi nhiệt độ ngoài trời quá cao, dàn nóng không thể làm việc hiệu quả nên việc cài đặt độ lạnh sâu không mang lại kết quả.

"Dù hạ xuống 18 hay 20 độ, nhiệt độ trong nhà cũng không thể mát hơn vì máy đã chạy hết công suất", GS TS Nguyễn Đức Lợi, nguyên giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội nói.

Ông Lợi giải thích thêm, theo quy luật "Độ chênh lệch nhiệt độ" (Delta T), các hệ thống điều hòa dân dụng được thiết kế để tạo ra mức chênh lệch tối ưu 8-11 độ C so với môi trường. Ở mốc ngoài trời 40 độ C, việc máy lạnh duy trì mức nhiệt trong nhà khoảng 29-30 độ C đã là nỗ lực tối đa. Việc ép máy nén phải chạy liên tục 100% công suất, dễ dẫn đến hỏng hóc. Với những máy có chất lượng kém, thiết bị có thể mất hoàn toàn khả năng làm lạnh.

Mức nhiệt độ an toàn và tiết kiệm điện

Các tổ chức năng lượng và chuyên gia khuyến cáo mức nhiệt độ hợp lý khi sử dụng điều hòa là 25-27 độ C.

GS Lợi cho biết chênh lệch nhiệt độ trong và ngoài nhà cao nhất chỉ nên ở mức 10 độ C, mức khuyên dùng là 8 độ C để tránh tình trạng sốc nhiệt. Việc phòng làm mát nhanh hay chậm phụ thuộc vào công suất máy so với diện tích và vị trí lắp đặt, không phụ thuộc vào mức nhiệt trên điều khiển.

Theo chuyên gia, cứ mỗi độ hạ xuống so với mức 25 độ C, hóa đơn tiền điện có thể tăng thêm 1-3%. PGS TS Nguyễn Xuân Tiên, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Lạnh và Điều hòa Không khí Việt Nam, cho biết một máy điều hòa 12.000 BTU (tiêu thụ khoảng 1,2 KW) chạy liên tục trong 8 giờ nắng nóng sẽ tiêu thụ gần 10 số điện. Tăng nhiệt độ cài đặt lên 1 độ C sẽ giúp giảm lượng điện này.

Giải pháp tăng hiệu quả làm mát

Để điều hòa hoạt động hiệu quả giữa thời tiết 40 độ C mà không bị quá tải, người dùng có thể áp dụng các phương pháp sau:

Bảo vệ dàn nóng: Lắp đặt mái che hoặc đặt dàn nóng ở nơi thông thoáng, tránh ánh nắng chiếu trực tiếp. Người dùng có thể trang bị máy phun sương cho dàn ngưng ngoài trời để hạ nhiệt độ không khí xung quanh xuống mức 30-35 độ C, giúp tăng hiệu suất làm lạnh.

Kết hợp quạt điện: Bật điều hòa ở mức 25-27 độ C cùng quạt trần hoặc quạt cây để luân chuyển không khí, đẩy nhanh quá trình bay hơi mồ hôi. Người dùng sẽ có cảm giác mát như ở mức 23-24 độ C và tiết kiệm được điện năng.

Cấp khí tươi và tạo ẩm: Không đóng kín cửa phòng liên tục. Nên hé cửa sau mỗi 3-4 giờ hoặc lắp quạt thông gió. Sử dụng thêm máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước giúp niêm mạc không bị khô, tạo cảm giác dễ chịu.

Che chắn nguồn nhiệt: Kéo rèm cửa (loại cản nhiệt, cản sáng) ở hướng Tây hoặc Nam. Hạn chế dùng các thiết bị tỏa nhiều nhiệt vào ban ngày như lò nướng, bàn ủi. Thường xuyên vệ sinh lưới lọc bụi để luồng gió luân chuyển tốt hơn.

Phan Dương