ThS.BS Ân Tuấn Đạt, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết viêm màng não mô cầu có thể nhanh chóng diễn tiến nặng với sốt cao, cứng gáy, lơ mơ, nặng hơn là nhiễm trùng máu, sốc và suy đa cơ quan. Vi khuẩn Neisseria meningitidis xâm nhập vào máu sẽ giải phóng độc tố, kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, gây giãn mạch, tụt huyết áp và giảm tưới máu đến tim. Phản ứng viêm này còn khiến cơ tim suy yếu, giảm khả năng co bóp, dẫn đến suy tim cấp. Người bệnh có thể bị rối loạn nhịp như tim đập nhanh, hồi hộp hoặc loạn nhịp. Trong một số trường hợp, vi khuẩn gây tổn thương trực tiếp cơ tim, màng tim, khiến suy tuần hoàn.

Theo bác sĩ Đạt, biểu hiện tim mạch thường không rõ ràng ở giai đoạn đầu, bị "che lấp" bởi biểu hiện nhiễm trùng nặng như sốt cao, ban xuất huyết dưới da hoặc rối loạn ý thức. Trong khi đó, biểu hiện như đau ngực, khó thở hay hồi hộp có thể dễ bị nhầm lẫn, nhất là ở trẻ nhỏ. Viêm não mô cầu diễn tiến nhanh, nếu kèm biến chứng viêm cơ tim, tiên lượng xấu hơn trong 48 giờ.

Phương pháp điều trị viêm màng não mô cầu khi có biến chứng viêm cơ tim là cần nhanh chóng kiểm soát nhiễm trùng và hỗ trợ tim mạch. Người bệnh được dùng kháng sinh tĩnh mạch sớm để loại bỏ vi khuẩn Neisseria meningitidis, hồi sức tích cực nhằm ổn định huyết động, hỗ trợ hô hấp, kiểm soát tình trạng suy tim. Trường hợp nặng có thể cần thuốc vận mạch, máy tạo nhịp tim hoặc biện pháp hỗ trợ tuần hoàn nâng cao. Nếu được phát hiện và xử trí kịp thời, chức năng tim có khả năng hồi phục tốt sau giai đoạn cấp, theo bác sĩ Đạt.

Vi khuẩn gây viêm não mô cầu lây chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp khi ho, hắt hơi, nói chuyện gần hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng của người mang vi khuẩn (kể cả không có triệu chứng). Dùng chung đồ cá nhân như cốc, thìa, bàn chải răng... cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến hơn ở trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, người sống, làm việc trong môi trường đông đúc.

Bộ Y tế ghi nhận 24 ca não mô cầu trên cả nước, trong đó 4 ca tử vong trong hơn 3 tháng đầu năm, tăng so với cùng kỳ năm ngoái.

Tiêm vaccine phòng não mô là biện pháp phòng ngừa giảm nguy cơ mắc bệnh. Bên cạnh đó, nên giữ vệ sinh cá nhân cần thiết như rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện sốt, viêm đường hô hấp. Môi trường đông người như trường học, khu tập thể, cần đảm bảo thông thoáng không khí, tránh tụ tập khi có dịch bệnh. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ như sốt cao đột ngột, đau đầu, buồn nôn, nổi ban xuất huyết hoặc lơ mơ, người bệnh cần đi khám sớm.

Ly Nguyễn