Cậu bé Mohammed Amin qua đời khi mới 8 tuổi, quằn quại trong cơn sốt mà mẹ em miêu tả như "bị ném vào chảo dầu nóng", BBC đưa tin. Không lâu sau cái chết của Amin, chị gái 10 tuổi của em là Asma cũng nhận chẩn đoán dương tính với HIV. Cả hai chị em đều là nạn nhân của một hệ thống y tế sai sót nghiêm trọng, khi những chiếc kim tiêm tái sử dụng tại bệnh viện công THQ Taunsa, tỉnh Punjab, Pakistan.

Dữ liệu tổng hợp từ chương trình sàng lọc AIDS, phòng khám tư và hồ sơ cảnh sát cho thấy từ tháng 11/2024 đến tháng 10/2025, ít nhất 331 trẻ em tại thành phố này bị nhiễm căn bệnh thế kỷ. Cuộc điều tra ngầm của BBC Eye đã phanh phui nguyên nhân trực tiếp là nhân viên y tế dùng lại kim tiêm cũ, lấy thuốc từ các lọ đa liều và tiêm chéo cho hàng loạt bệnh nhi.

Trong 32 giờ quay lén tại THQ Taunsa vào cuối năm 2025, các phóng viên ghi nhận hàng chục vi phạm y tế cơ bản. Dù biển nội quy an toàn được treo trên tường, nhân viên y tế vẫn có 66 lần thực hiện thủ thuật bằng tay trần, thậm chí một y tá còn lục lọi thùng rác y tế mà không mang găng tay bảo hộ.

Tiến sĩ Altaf Ahmed, chuyên gia bệnh truyền nhiễm hàng đầu Pakistan, giải thích rằng dù bác sĩ có thay đầu kim, virus vẫn tồn tại trong thân ống tiêm cũ và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể bệnh nhân tiếp theo.

Ổ dịch này lần đầu được tiến sĩ Gul Qaisrani, một bác sĩ phòng khám tư, phát hiện vào cuối năm 2024 khi tiếp nhận khoảng 70 trẻ nhiễm HIV từng điều trị tại THQ Taunsa. Dữ liệu dịch tễ học đã loại trừ nguyên nhân lây truyền từ mẹ sang con. Theo đó, trong 97 gia đình được kiểm tra, chỉ có 4 người mẹ mang mầm bệnh. Mẹ của Amin và Asma cũng có kết quả âm tính.

Một phụ huynh tố cáo con gái bà bị tiêm bằng chính ống tiêm vừa dùng cho người anh họ nhiễm HIV. Một người cha khác cho biết những lời phản đối của ông về việc dùng lại kim tiêm đều bị y tá phớt lờ.

Bất chấp những bằng chứng từ băng ghi hình, tân giám đốc bệnh viện, tiến sĩ Qasim Buzdar, vẫn phủ nhận và khẳng định cơ sở của ông "an toàn". Người tiền nhiệm của ông là TS Chandio, bị đình chỉ vào tháng 3/2025 khi chính quyền phát hiện 106 ca bệnh, đã nhanh chóng lách luật để quay lại làm nhân viên y tế cấp cao tại một trung tâm ngoại ô chỉ ba tháng sau đó.

Thảm kịch tại Taunsa không chỉ là hệ quả của sự tắc trách cá nhân, mà còn bắt nguồn từ một cuộc khủng hoảng hệ thống. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Pakistan là một trong những quốc gia có tỷ lệ tiêm thuốc bình quân đầu người cao nhất thế giới, với ước tính khoảng 8-9 mũi tiêm mỗi người mỗi năm, trong đó hơn 70% là không cần thiết.

Giáo sư Fatima Mir từ Bệnh viện Đại học Aga Khan chỉ ra tâm lý chuộng tiêm chích của người dân kết hợp với tình trạng thiếu hụt vật tư y tế đã đặt các cơ sở công lập vào thế khó. Áp lực phải duy trì định mức vật tư ít ỏi trong suốt một tháng buộc nhiều nhân viên y tế phải cắt xén quy trình an toàn vô trùng.

Đất nước này từng rúng động trước những kịch bản tương tự khi 1.500 trẻ em nhiễm HIV tại Ratodero năm 2019 và 84 ca nhiễm mới tại Karachi. Việc thiếu vắng các chế tài giám sát độc lập khiến lịch sử đen tối này liên tục lặp lại.

Trở lại Taunsa, gia đình Asma cho biết cô bé đang bị sụt cân. Giờ đây, em phải đối mặt với việc điều trị suốt đời và sự kỳ thị từ hàng xóm. Bạn bè không còn dám chơi cùng, khiến Asma luôn sống trong cô độc và thắc mắc với mẹ: "Con đã làm gì sai hả mẹ?". Đứng trước mộ em trai, cô bé tâm sự rằng nhớ em. "Giờ em ấy đã về với Chúa rồi", Asma nói, cho biết đang học hành chăm chỉ vì sau này lớn lên muốn trở thành bác sĩ.

 

 

Hàng trăm trẻ em nhiễm HIV từ kim tiêm bẩn tại bệnh viện Pakistan

Bình Minh (Theo BBC)