Xung đột tại Trung Đông: Các nước khẩn trương sơ tán công dân

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran ngày 3/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, ngày 5/3, Bộ Ngoại giao Nhật Bản thông báo kế hoạch hỗ trợ công dân rời khỏi khu vực chiến sự trong bối cảnh nhiều quốc gia đóng cửa không phận khiến các chuyến bay thương mại bị đình trệ. Theo thông báo, những công dân Nhật Bản có nhu cầu rời khu vực sẽ được hỗ trợ di chuyển bằng đường bộ sang Saudi Arabia hoặc Oman, trước khi lên các chuyến bay thuê do chính phủ bố trí để trở về Tokyo.

Ngoài ra, những người đang ở Kuwait, Bahrain, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) nếu muốn về nước cũng có thể di chuyển bằng đường bộ đến Riyadh (Saudi Arabia) hoặc Muscat (Oman) để lên các chuyến bay do chính phủ Nhật Bản sắp xếp. Thông tin chi tiết về lịch trình sẽ được gửi tới những người đã đăng ký “thông báo cư trú ở nước ngoài” hoặc sử dụng dịch vụ Tabi-Regi - hệ thống của Bộ Ngoại giao Nhật Bản dùng để cung cấp thông tin an toàn cho công dân đang ở nước ngoài.

Trước tình hình căng thẳng gia tăng, Bộ Ngoại giao Nhật Bản cũng nâng mức cảnh báo đi lại đối với 6 quốc gia gần Iran lên cấp độ 3, tương đương với khuyến cáo không nên đến du lịch. Cảnh báo này áp dụng cho toàn bộ lãnh thổ Kuwait, Bahrain, Qatar, UAE và Oman, cùng khu vực thủ đô Riyadh và tỉnh Eastern Province của Saudi Arabia. Bộ Ngoại giao Nhật Bản khuyến cáo công dân tránh đến các khu vực trên và những người đang lưu trú tại đây cần hạn chế di chuyển, đồng thời thực hiện đầy đủ các biện pháp đảm bảo an toàn cá nhân.

Cùng ngày, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Kihara Minoru cho biết chính phủ sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình và thực hiện mọi biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn cho công dân tại khu vực, bao gồm cả việc chuẩn bị các phương án sơ tán khẩn cấp nếu cần thiết. Ông cho biết hiện chưa có quyết định cụ thể về việc điều động máy bay của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản, nhưng Bộ Quốc phòng vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng để triển khai khi được yêu cầu.

Không chỉ Nhật Bản, nhiều quốc gia khác cũng đang đẩy mạnh kế hoạch đưa công dân rời khỏi khu vực. Tại Hàn Quốc, Bộ Ngoại giao nước này cho biết chính phủ đang tiếp tục hỗ trợ sơ tán công dân trong bối cảnh các cuộc không kích liên quan đến Iran mở rộng thành xung đột khu vực. Theo đó, 13 công dân Hàn Quốc tại Kuwait dự kiến di chuyển bằng xe buýt do Đại sứ quán Hàn Quốc bố trí để sang Saudi Arabia. Ngoài ra, 4 công dân Hàn Quốc đang ở Israel cũng chuẩn bị rời sang Ai Cập.

Trước đó, Hàn Quốc đã hỗ trợ khoảng 140 công dân rời khỏi các khu vực nguy hiểm trong nhiều đợt sơ tán trước. Một công dân tại Iran đã được giúp di chuyển an toàn sang Turkmenistan, nâng tổng số người rời khỏi nước này lên 25 người. Một số công dân khác tại Bahrain đã được đưa tới Saudi Arabia, trong khi ba người ở Iraq dự kiến di chuyển sang Thổ Nhĩ Kỳ.

Chính phủ Hàn Quốc cũng đã cử một nhóm phản ứng nhanh liên ngành tới Dubai và Oman để hỗ trợ các hoạt động sơ tán. Seoul đang xem xét khả năng triển khai máy bay thuê chuyến để đưa công dân về nước, đặc biệt trong bối cảnh hơn 2.000 khách du lịch ngắn hạn của Hàn Quốc vẫn đang mắc kẹt tại UAE do các chuyến bay bị gián đoạn.

Trong khi đó, Australia và New Zealand cũng đã triển khai các máy bay quân sự tới Trung Đông để chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp. Giới chức Australia thông báo nước này đã điều một máy bay vận tải hạng nặng cùng một máy bay tiếp nhiên liệu tới khu vực nhằm hỗ trợ việc đưa công dân rời khỏi vùng nguy hiểm.

Phát biểu trước Quốc hội Australia, Thủ tướng Anthony Albanese xác nhận các “phương tiện quân sự” đã được điều động tới Trung Đông trong khuôn khổ kế hoạch ứng phó khẩn cấp. Theo chính phủ Australia, các chuyến bay thương mại vẫn là phương án tốt nhất để đưa công dân về nước khi điều kiện cho phép. Trước đó, một chuyến bay thương mại chở công dân Australia từ Dubai đã hạ cánh xuống Sydney ngày 4/3.

Song song với các nỗ lực sơ tán, Israel cũng bắt đầu triển khai các chuyến bay đưa công dân bị mắc kẹt ở nước ngoài trở về sau nhiều ngày nước này đóng cửa hoàn toàn không phận vì lý do an ninh. Sáng 5/3, những chuyến bay hồi hương đầu tiên đã hạ cánh xuống sân bay Ben Gurion ở Tel Aviv, trong đó có chuyến bay của hãng El Al từ Athens (Hy Lạp) và chuyến bay của Israir từ Rome (Italy).

Theo Bộ Giao thông Israel, các chuyến bay này được thực hiện theo cơ chế đặc biệt nhằm bảo đảm an toàn trong bối cảnh tình hình an ninh vẫn phức tạp. Bộ trưởng Giao thông Miri Regev cho biết chính phủ đang nỗ lực tối đa để đưa toàn bộ công dân Israel bị mắc kẹt ở nước ngoài trở về nước an toàn.

Các hãng hàng không Israel cho biết đang lên kế hoạch thực hiện thêm nhiều chuyến bay giải cứu từ khoảng 20 thành phố trên thế giới, trong đó có các điểm đến tại châu Âu, Mỹ và châu Á. Hoạt động này dự kiến tiếp tục được triển khai trong những ngày tới, tùy thuộc vào tình hình an ninh và nhu cầu của hành khách.

Phạm Tuân - Đức Trung - Phương Hoa (TTXVN)