Ukraine và đồng minh lập liên minh phòng thủ tên lửa, phát triển hệ thống thay thế Patriot

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cùng các nguyên thủ quốc gia tại hội nghị thượng đỉnh của Liên minh các nước sẵn sàng hỗ trợ Ukraine tại Paris. Ảnh: Getty Images.

Thông báo được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh ở Paris với sự tham dự của lãnh đạo Đan Mạch, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Anh và Ukraine, cùng khoảng 12 doanh nghiệp quốc phòng hàng đầu châu Âu.

Trong tuyên bố chung, các nhà lãnh đạo khẳng định việc bảo vệ châu Âu cần một kiến trúc phòng thủ tên lửa tích hợp nhằm răn đe và đối phó với các mối đe dọa tên lửa trong tương lai. Hệ thống mới sẽ bổ sung cho các năng lực phòng thủ hiện có, đồng thời tăng cường khả năng phối hợp giữa các quốc gia châu Âu.

Trọng tâm của liên minh là dự án Freyja, sáng kiến do Ukraine đề xuất nhằm phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo với chi phí thấp hơn so với Patriot nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu tác chiến.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết, Freyja không nhằm thay thế các hệ thống hiện có mà sẽ bổ sung năng lực phòng không, góp phần xây dựng một “lá chắn” bảo vệ toàn châu Âu.

Theo ông Zelensky, hệ thống được thiết kế theo mô hình “xếp hình Lego”, kết hợp công nghệ của nhiều doanh nghiệp quốc phòng châu Âu, cho phép các nước cùng tham gia sản xuất. Nếu triển khai đúng tiến độ, Freyja có thể đi vào hoạt động trong vòng 12 tháng.

Các nhà lãnh đạo gặp nhau sau cuộc họp báo trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh Liên minh các nước sẵn sàng hỗ trợ Ukraine. Ảnh: Getty Images.

Ngoài dự án Freyja, các bên cũng thảo luận việc tìm thêm nguồn cung tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot của Mỹ và đẩy nhanh triển khai hệ thống phòng không SAMP/T do Pháp và Italy phát triển.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, Ukraine đã đặt mua phiên bản mới của hệ thống SAMP/T sau khi tiếp nhận các phiên bản trước đó cùng nhiều tên lửa đánh chặn.

Đáng chú ý, Pháp lần đầu tiên cấp phép để Ukraine sản xuất trong nước một số loại vũ khí do Paris phát triển, gồm tên lửa đánh chặn cho SAMP/T, bom dẫn đường chính xác và tên lửa hành trình tầm xa SCALP. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong hợp tác công nghiệp quốc phòng giữa hai nước. Ông Macron cũng thông báo Pháp sẽ bàn giao thêm 16 tiêm kích Rafale cho Ukraine trong giai đoạn 2028-2029.

Khoảng 12 doanh nghiệp quốc phòng lớn của châu Âu đã tham gia sáng kiến, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhận định, liên minh không chỉ tăng cường năng lực phòng thủ mà còn thúc đẩy các ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu hợp tác chặt chẽ hơn, chia sẻ công nghệ và mở rộng năng lực sản xuất.

Bên cạnh hợp tác phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa, các nước tham gia cũng thống nhất tổ chức các cuộc tập trận quân sự chung tại các quốc gia giáp biên giới Ukraine nhằm chuẩn bị cho việc hình thành lực lượng đa quốc gia hỗ trợ Ukraine trong tương lai.

Theo Tổng thống Macron, các cuộc diễn tập sẽ giúp hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa lực lượng trên bộ, trên không và trên biển, đồng thời nâng cao khả năng sẵn sàng cho các kịch bản bảo đảm an ninh sau khi xung đột kết thúc.

Thu Uyên

Nguồn: Reuters.