Thượng viện Nhật Bản thông qua luật kiểm soát thông tin sai lệch trong bầu cử

Thượng viện Nhật Bản họp ngày 13/7. Ảnh: JiJi/Japan Times

Thành lập Cơ quan quản lý thiên tai

Theo luật mới, Cơ quan Quản lý thiên tai sẽ trực thuộc Nội các, do Thủ tướng đứng đầu về mặt chính thức và một Bộ trưởng Quản lý thiên tai chịu trách nhiệm điều hành. Bộ trưởng sẽ có quyền đưa ra các khuyến nghị đối với các bộ, ngành và cơ quan liên quan sau khi xảy ra động đất, sóng thần hoặc núi lửa phun trào nhằm bảo đảm sự phối hợp thống nhất trong ứng phó khẩn cấp.

Cơ quan mới sẽ có 352 nhân sự, đồng thời chịu trách nhiệm nâng cao điều kiện sinh hoạt tại các khu sơ tán thông qua việc mua sắm, dự trữ các thiết bị nhà vệ sinh, khu bếp và thúc đẩy lắp đặt các vách ngăn để bảo đảm không gian riêng tư cho người dân.

Luật cũng quy định thành lập Trung tâm đào tạo quản lý thiên tai, nơi bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ chính quyền địa phương, lực lượng tình nguyện khu vực tư nhân và các tổ chức phi lợi nhuận. Bên cạnh đó, các văn phòng phòng chống thiên tai địa phương trực thuộc cơ quan mới cũng sẽ được thiết lập trên cả nước, mặc dù địa điểm đặt trung tâm đào tạo và số lượng văn phòng địa phương hiện vẫn chưa được quyết định.

Việc thành lập cơ quan quản lý thiên tai diễn ra 15 năm sau thảm họa động đất và sóng thần Tohoku năm 2011, cũng như 13 năm sau khi một báo cáo của Nội các Nhật Bản công bố năm 2013 cho thấy khoảng 20% số trận động đất có cường độ từ 6 độ trở lên trên thế giới xảy ra tại hoặc xung quanh Nhật Bản. Quốc gia này cũng có 110 núi lửa đang hoạt động, chiếm khoảng 7% tổng số núi lửa hoạt động trên toàn cầu.

Giới chức Nhật Bản đặc biệt lo ngại nguy cơ xảy ra một trận động đất lớn tại rãnh Nankai ngoài khơi Thái Bình Dương. Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, các trận động đất tại khu vực này thường lặp lại theo chu kỳ khoảng 100 - 150 năm, trong khi trận gần đây nhất đã xảy ra cách đây khoảng 80 năm. Nếu xảy ra một trận động đất mạnh, khu vực ven biển kéo dài từ vùng Kanto đến đảo Kyushu có thể phải đối mặt với những đợt sóng thần cao trên 10 m.

Siết chặt thông tin sai lệch liên quan đến bầu cử

Cùng ngày, Thượng viện cũng thông qua các sửa đổi đối với Luật Bầu cử công chức và Luật Nền tảng phân phối thông tin, nhằm tăng cường kiểm soát thông tin sai lệch và nội dung xuyên tạc trên mạng xã hội trong thời gian diễn ra các chiến dịch tranh cử.

Theo các quy định mới, các nền tảng mạng xã hội sẽ phải triển khai các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động của những thông tin có thể làm ảnh hưởng đến tính công bằng của bầu cử. Đáng chú ý, các hình ảnh và video được tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ hoạt động tranh cử sẽ phải được gắn nhãn rõ ràng để người dùng nhận biết.

Các doanh nghiệp vận hành nền tảng cũng sẽ phải gửi báo cáo hằng năm tới Bộ Nội vụ và Truyền thông về những biện pháp đã thực hiện, đồng thời các báo cáo này sẽ được công khai.

Tuy nhiên, luật sửa đổi hiện chưa quy định các chế tài xử phạt đối với những nền tảng không thực hiện đầy đủ các biện pháp theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Ngoài ra, Luật Bầu cử công chức sửa đổi cũng cho phép các ứng cử viên và chính đảng vận động bầu cử qua thư điện tử trong thời gian diễn ra chiến dịch tranh cử. Đây là bước mở rộng so với quy định năm 2013, vốn chỉ cho phép vận động thông qua các nền tảng mạng xã hội nhưng chưa cho phép gửi thư điện tử trực tiếp tới cử tri.

Quy định mới sẽ có hiệu lực trong bối cảnh các chính đảng Nhật Bản đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử địa phương trên phạm vi toàn quốc dự kiến diễn ra vào mùa xuân năm 2027.

Quỳnh Vũ