Hệ thống phòng không SAMP/T không thể thay thế Patriot trên chiến trường Ukraine

"Hệ thống phòng không SAMP/T do Pháp - Ý chế tạo không thể thay thế Patriot của Mỹ do số lượng tên lửa được sản xuất không đủ để thực hiện chức năng đánh chặn một cách hiệu quả, hiện chỉ khoảng 100 - 150 quả đạn xuất xưởng mỗi năm".

Ý kiến này được ông Markus Reisner - một nhà sử học và luật gia, Đại tá thuộc Bộ Tổng tham mưu Lực lượng vũ trang Áo, đồng thời người đứng đầu Viện Đào tạo sĩ quan cơ bản tại Học viện Quân sự Theresienstadt cho biết.

Tập đoàn MBDA đang giải quyết tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn, khi vào tháng 3 năm nay, họ đã thông báo mở rộng sản xuất 40% đối với dòng tên lửa Aster.

Đây chính là loại đạn đánh chặn được sử dụng trong hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa SAMP/T, vốn được biết đến như tổ hợp duy nhất của châu Âu có đủ khả năng thay thế Patriot của Mỹ trên chiến trường Ukraine.

“Mỗi năm chỉ có khoảng 650 tên lửa phòng không dành cho tổ hợp Patriot được sản xuất, châu Âu có thể bù đắp cho Lực lượng vũ trang Ukraine, vì họ đang chế tạo một hệ thống tương tự đó là SAMP/T".

"Tuy nhiên chỉ có khoảng 100 - 150 tên lửa phòng không Aster được sản xuất mỗi năm. Sản lượng của châu Âu không tăng kể từ khi Nga bắt đầu cuộc chiến”, Đại tá Markus Reisner cho biết.

Bên cạnh việc sản xuất và chuyển giao hệ thống SAMP/T NG nâng cấp, các nhà hoạch định chính sách của NATO đã tăng cường mua tên lửa đánh chặn GEM-T của hệ thống Patriot thông qua liên doanh COMLOG tại Schrobenhausen, Đức.

Mới đây vào tháng 4/2026, Tập đoàn RTX của Mỹ (trước kia là Raytheon) đã được trao hợp đồng bán hàng trực tiếp trị giá 3,7 tỷ USD để cung cấp tên lửa GEM-T cho Ukraine, phần lớn được tài trợ bởi Bộ Quốc phòng Đức.

GEM-T là tên lửa đánh chặn phân mảnh - va chạm dành cho phiên bản Patriot PAC-2, không phải loại tiêu diệt bằng động năng kiểu PAC-3, nó rất hiệu quả trong việc chống lại máy bay, tên lửa hành trình và các mối đe dọa đến từ tên lửa đạn đạo chiến thuật lỗi thời.

Tuy vậy GEM-T không phải là loại đạn phù hợp để tiêu diệt các tên lửa đạn đạo cơ động cao như Iskander-M hoặc Kinzhal. Việc mua một lô lớn từ liên doanh COMLOG không giải quyết được khoảng trống về số lượng đạn đánh chặn cần thiết cho hệ thống SAMP/T.

Việc đánh đổi phải giảm khả năng chiến đấu để lấy số lượng lớn hơn cho phép các bệ phóng Patriot của Ukraine luôn được nạp đầy đủ tên lửa để chống lại phần lớn những mối đe dọa trên không đến từ Nga.

Điều này đồng nghĩa với việc gánh nặng chống lại toàn bộ những mối đe dọa đến từ tên lửa đạn đạo công nghệ cao hoàn toàn thuộc về hệ thống SAMP/T NG của châu Âu, bởi đạn PAC-3 MSE của Ukraine đã cạn kiệt, trong khi Mỹ cung cấp nhỏ giọt.

Ngày 7/7, các đồng minh châu Âu đã ký một loạt thỏa thuận với các nhà sản xuất vũ khí Mỹ để chế tạo thêm nhiều vũ khí ngay tại Cựu lục địa, trong đó bao gồm cả đạn đánh chặn cho hệ thống Patriot.

Ngoài ra còn có điều khoản thành lập một trung tâm bảo trì ở châu Âu cho các tên lửa đánh chặn PAC-3 được sử dụng trong hệ thống Patriot, cho thấy sự định hình lại học thuyết phòng không và phòng thủ tên lửa của châu Âu.

Với thực tế trên, trong tương lai gần, có lẽ Patriot của Mỹ vẫn giữ vai trò chủ lực trong lưới lửa bảo vệ bầu trời châu Âu và Ukraine, trong khi SAMP/T có nhiệm vụ hỗ trợ.

Việt Dũng