Quân sự thế giới hôm nay (10-7): Mỹ cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa Patriot

* Mỹ cấp phép cho Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot

Mới đây, trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh NATO diễn ra tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn thuộc hệ thống phòng không Patriot, nhằm giảm sự phụ thuộc của Kiev vào nguồn viện trợ trực tiếp.

Năng lực sản xuất hiện tại của Mỹ chỉ đạt khoảng 600 tên lửa đánh chặn Patriot mỗi năm. Con số này thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu thực tế của Ukraine. Ảnh: German MoD

Quyết định này được đưa ra sau khi phía Ukraine gửi yêu cầu chính thức vào tháng 5 vừa qua đề nghị được cấp phép sản xuất Patriot tại chỗ. Đây cũng là thời điểm Kiev đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng nhất đạn tên lửa đánh chặn PAC-3, loại đạn duy nhất có khả năng tiêu diệt tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối của quỹ đạo bay.

Năng lực sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot hiện tại của Mỹ chỉ đạt khoảng 600 quả/năm. Trong khi đó, nhu cầu thực tế của Ukraine có thể lên tới khoảng 2.000 quả/năm nếu muốn duy trì lưới phòng không bảo vệ liên tục cho thủ đô Kiev, các thành phố lớn, trung tâm năng lượng, sở chỉ huy quân sự, căn cứ không quân, trung tâm hậu cần và các mục tiêu giá trị cao khác. Gánh nặng tài chính cũng là một bài toán lớn.

Một tổ hợp Patriot hoàn chỉnh kèm cơ số đạn có giá khoảng 1 tỷ USD, trong khi mỗi quả tên lửa đánh chặn đơn lẻ đã tiêu tốn từ 3-4 triệu USD. Do đó, việc cấp phép sản xuất sẽ bảo đảm năng lực phòng thủ của Ukraine. Dù vậy, động thái này chưa thể thay đổi cục diện trên không ngay lập tức. Tiến trình sản xuất mới còn phụ thuộc vào hàng loạt yếu tố pháp lý và kỹ thuật: Ký kết hợp đồng, phê duyệt xuất khẩu, sự tham gia của các tập đoàn quốc phòng, dây chuyền công nghệ, lực lượng lao động trình độ cao, cơ sở hạ tầng đạt chuẩn, bảo mật chuỗi cung ứng linh kiện và nhiều tháng chuẩn bị trước khi quả tên lửa đầu tiên có thể biên chế cho quân đội Ukraine.

* NATO lên kế hoạch xây dựng cơ sở bảo dưỡng tên lửa PAC-3 đầu tiên tại châu Âu

Theo thỏa thuận vừa được ký kết tại Ankara, Lockheed Martin và 5 đối tác NATO đang xúc tiến khảo sát dự án xây dựng một cơ sở bảo dưỡng tên lửa PAC-3 chuyên biệt tại châu Âu. Động thái này mang ý nghĩa chiến lược quan trọng bởi việc đẩy nhanh tốc độ kiểm tra, sửa chữa và phục hồi các dòng tên lửa PAC-3 MSE và PAC-3 CRI sẽ trực tiếp củng cố hệ số sẵn sàng chiến đấu của lưới phòng không tổng thể, trong bối cảnh châu Âu đang phải đối mặt với các mối đe dọa thường trực và kéo dài từ tên lửa cũng như phương tiện bay không người lái (UAV).

Tập đoàn Lockheed Martin cùng các đồng minh NATO đang đẩy nhanh các kế hoạch thiết lập một cơ sở bảo dưỡng tên lửa PAC-3 ngay tại châu Âu. Ảnh: U.S. DoW

Hiện quốc gia đăng cai cơ sở này vẫn chưa được lựa chọn và kế hoạch cũng chưa bao gồm việc chuyển hoạt động sản xuất PAC-3 ra ngoài lãnh thổ Mỹ. Giá trị trước mắt của dự án chủ yếu nằm ở khía cạnh tác chiến: Rút ngắn thời gian sửa chữa, nâng cao tỷ lệ tên lửa đánh chặn sẵn sàng sử dụng và củng cố mạng lưới phòng không - phòng thủ tên lửa tích hợp của NATO tại châu Âu.

Về mặt kỹ thuật, dòng PAC-3 có sự khác biệt cơ bản so với các thế hệ PAC-2 hay dòng đạn cải tiến GEM-T đang được các phân đội hỏa lực Patriot sử dụng. Tên lửa PAC-2 hoạt động theo nguyên lý dẫn đường qua tên lửa (TVM) và phá hủy mục tiêu bằng đầu nổ phá mảnh. Theo đó, radar mặt đất sẽ chiếu xạ mục tiêu, quả đạn thu nhận tín hiệu phản hồi rồi truyền dữ liệu ngược về trung tâm điều khiển để xử lý phương án đánh chặn. Ngược lại, PAC-3 được thiết kế nhỏ gọn hơn và ứng dụng công nghệ "va chạm động năng để tiêu diệt" (Hit-to-Kill). Tên lửa được trang bị đầu dò radar chủ động băng tần Ka ở giai đoạn cuối, kết hợp hệ thống tầng bộc phá điều khiển quỹ đạo gồm 180 động cơ nhiên liệu rắn mini bố trí ở phần mũi, cho phép hiệu chỉnh cực kỳ chính xác điểm va chạm ở pha cuối của quỹ đạo bay.

Biến thể PAC-3 MSE là phiên bản có hiệu suất cao nhất trong dòng PAC-3 và cũng là loại tên lửa đánh chặn quan trọng nhất đối với nhu cầu phòng thủ tên lửa đạn đạo ngày càng gia tăng của NATO. So với PAC-3 CRI đời trước, PAC-3 MSE được trang bị động cơ tên lửa nhiên liệu rắn có kích thước lớn hơn, cánh điều khiển lớn hơn và nhiều cải tiến về kết cấu nhằm tăng tầm bắn, độ cao đánh chặn và khả năng cơ động.

* Đức phê duyệt ngân sách mua tàu hộ vệ F128 MEKO

Ủy ban Ngân sách Quốc hội Đức vừa chính thức thông qua khoản ngân sách trị giá 6,3 tỷ euro để mua sắm loạt 4 tàu hộ vệ tên lửa MEKO A-200 DEU đầu tiên. Lớp tàu này sẽ được định danh chính thức là F128, thực hiện nhiệm vụ tác chiến chống ngầm tại Bắc Đại Tây Dương.

Nếu điều khoản tùy chọn đóng thêm 4 tàu tiếp theo được thực hiện, Đức có thể đưa vào biên chế một lực lượng tàu chiến mặt nước chuyên dụng tác chiến chống ngầm (ASW) hùng hậu. Ảnh: Bundeswehr

Chương trình mua sắm cấp tốc này được triển khai nhằm khôi phục trực tiếp năng lực tác chiến của Hải quân Đức, ngay sau khi dự án tàu hộ vệ F126 quy mô lớn hơn bị hủy bỏ đột ngột do chi phí leo thang chóng mặt và nhà thầu liên tục trễ hạn bàn giao. Bằng việc chuyển hướng sang cấu trúc thân tàu thương mại đã hoàn thiện và có sẵn này, Bộ Quốc phòng Đức đặt mục tiêu giảm thiểu các rủi ro trong khâu thực thi, đồng thời nhanh chóng khỏa lấp lỗ hổng tác chiến phòng thủ mặt nước.

Khoản ngân sách này bao gồm việc đóng 4 khinh hạm chống ngầm lượng giãn nước 4.000 tấn do Thyssenkrupp Marine Systems chế tạo, đồng thời kèm theo một tùy chọn có điều kiện để Quốc hội phê duyệt đóng thêm 4 tàu nữa với tổng trị giá 5,3 tỷ euro.

Theo kế hoạch, chiếc đầu tiên sẽ được bàn giao vào tháng 12-2029. Các tàu tiếp theo sẽ được bàn giao cách nhau đúng 9 tháng nhằm bảo đảm tính tiêu chuẩn hóa trong quá trình sản xuất và ngăn ngừa việc phát sinh những thay đổi kỹ thuật ngoài kế hoạch.

QUỲNH OANH (tổng hợp)