Su-35 Nga bị bắn rơi gần Kursk, Patriot tiếp tục thể hiện năng lực phục kích tiền tuyến

Hệ thống phóng tên lửa Patriot (bên trái) và máy bay chiến đấu Su-35. Ảnh: MW.

Một tiêm kích chiếm ưu thế trên không Su-35 của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga được cho là đã bị bắn hạ gần tỉnh Kursk vào ngày 7/7 trong một chiến dịch mà các nguồn tin Ukraine khẳng định có sự tham gia của hệ thống phòng không tầm xa MIM-104 Patriot được triển khai sát khu vực biên giới.

Sau khi giới chức Ukraine thông báo về vụ rơi máy bay và xác nhận phi công đã kịp thoát hiểm, nhiều nhà phân tích nguồn mở cùng các hãng truyền thông quốc tế nhận định Patriot nhiều khả năng là vũ khí đã thực hiện vụ đánh chặn. Tuy nhiên, phía Nga chưa công bố nguyên nhân chính thức dẫn đến việc chiếc Su-35 bị mất.

Các bệ phóng từ hệ thống phòng không Patriot. Ảnh: MW.

Patriot tiếp tục phát huy chiến thuật phục kích

Patriot hiện là hệ thống phòng không cơ động có tầm bắn xa nhất trong biên chế Ukraine, đồng thời cũng được xem là một trong những tài sản quân sự có giá trị chiến lược cao nhất mà Kiev sở hữu. Khả năng triển khai nhanh, bất ngờ khai hỏa rồi cơ động rời vị trí đã giúp tổ hợp này nhiều lần tạo ra các cuộc phục kích nhằm vào máy bay Nga hoạt động gần tiền tuyến.

Trước đó, các cuộc phục kích bằng Patriot được cho là đã dẫn tới việc bắn hạ nhiều khí tài của Nga, trong đó có tiêm kích cường kích Su-34, một chiếc Su-35 khác và trực thăng Mi-8.

Khác với phần lớn các hệ thống phòng không khác của Ukraine, Patriot sở hữu tầm tác chiến vượt trội, cho phép tấn công các mục tiêu bay ở độ cao lớn từ khoảng cách xa hơn. Đây cũng là độ cao mà các máy bay chiến đấu Nga thường lựa chọn để hạn chế nguy cơ bị các tổ hợp phòng không vác vai (MANPADS) của Ukraine tấn công.

Mặc dù Patriot có mức độ cơ động thấp hơn so với các tổ hợp S-300 mà Ukraine vẫn đang vận hành, đặc biệt là biến thể S-300V vốn phù hợp với chiến thuật phục kích tiền tuyến, nhưng các phiên bản S-300 của Ukraine đều đã có tuổi đời khá cao và không còn đạt được tầm bắn tương đương những biến thể Patriot hiện đại.

Máy bay chiến đấu Su-35 của Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga. Ảnh: MW.

Ukraine vẫn đối mặt bài toán thiếu tên lửa đánh chặn

Bên cạnh những thành công trên chiến trường, Ukraine vẫn phải đối mặt với tình trạng thiếu nghiêm trọng tên lửa đánh chặn dành cho Patriot. Các tổ hợp này cũng liên tục trở thành mục tiêu ưu tiên của Nga, vốn sử dụng những loại tên lửa như Kinzhal phóng từ trên không và Iskander-M phóng từ mặt đất để tập kích.

Các đoạn video xuất hiện từ tháng 3/2023 từng ghi lại cảnh nhiều tổ hợp Patriot bị hư hại hoặc phá hủy sau các đợt tấn công như vậy.

Trong khi đó, năng lực bổ sung Patriot cho Ukraine vẫn bị đánh giá là hạn chế. Nguồn cung từ các nước phương Tây ngày càng chịu nhiều sức ép khi chính Mỹ và các đồng minh tại Trung Đông đã tiêu thụ hơn 1.000 tên lửa đánh chặn Patriot trong các chiến dịch đối phó mục tiêu Iran kể từ khi xung đột tại khu vực này bùng phát vào tháng 2/2026.

Đầu tháng 7, Ba Lan được cho là lần đầu tiên chuyển giao các tên lửa đánh chặn Patriot từ kho dự trữ của nước này để hỗ trợ Ukraine. Động thái này diễn ra trong bối cảnh phần lớn kho dự trữ Patriot của các nước NATO đã suy giảm đáng kể sau nhiều năm viện trợ và tham gia các chiến dịch quân sự.

Hệ thống Patriot của Ukraine chỉ vài mili giây trước khi bị phá hủy bởi tên lửa đạn đạo Iskander của Nga. Ảnh: MW.

Su-35 vẫn dễ bị Patriot uy hiếp

Dù Patriot được nhiều quan chức Ukraine cũng như các nhà phân tích phương Tây đánh giá có hiệu quả hạn chế trước các tên lửa đạn đạo Nga, hệ thống này vẫn được xem là mối đe dọa đáng kể đối với các máy bay chiến đấu hoạt động gần tiền tuyến.

Một trong những nguyên nhân là lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga vẫn chưa hoàn tất quá trình chuyển đổi sang các tiêm kích thế hệ năm có khả năng sống sót cao hơn. So với những thiết kế tàng hình hiện đại, Su-35 có diện tích phản xạ radar lớn hơn đáng kể, đồng thời tín hiệu phát xạ từ radar trên máy bay cũng khiến nó dễ bị phát hiện và khóa mục tiêu hơn.

Vụ bắn hạ diễn ra trong bối cảnh sản lượng Su-35 dự kiến sẽ tăng chậm hơn so với kỳ vọng. Dù Nga đã mở rộng quy mô sản xuất dòng tiêm kích này, một phần đáng kể năng lực của các dây chuyền hiện được dành để thực hiện các đơn đặt hàng xuất khẩu quy mô lớn cho Iran, qua đó ảnh hưởng đến tốc độ bổ sung máy bay mới cho lực lượng không quân Nga.

Theo MW

Huyền Chi