Nỗi bất lực của Ukraine trước tên lửa đạn đạo Nga

Ukraine đang đối mặt thách thức ngày càng lớn trong nhiệm vụ bảo vệ không phận khi kho tên lửa đánh chặn Patriot dần cạn kiệt, khiến khả năng đối phó các cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo của Nga suy giảm rõ rệt.

Bộ tư lệnh Không quân Ukraine ngày 6/7 cho biết lực lượng này đã đánh chặn 37 tên lửa hành trình và 326 máy bay không người lái (UAV) trong cuộc tập kích quy mô lớn của Nga rạng sáng cùng ngày.

Tuy nhiên, họ không bắn hạ được bất kỳ mục tiêu nào trong số 29 tên lửa đạn đạo Iskander-M, tên lửa siêu vượt âm Zircon và tên lửa S-400 được hoán cải để tấn công mục tiêu mặt đất.

Đòn tập kích khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và gần 50 người bị thương sau khi nhiều tên lửa đạn đạo đánh trúng các mục tiêu tại Kiev.

Trước đó, trong cuộc không kích ngày 2/7, ít nhất 4 tên lửa siêu vượt âm Zircon cùng 20 tên lửa đạn đạo của Nga cũng xuyên thủng lưới phòng không Ukraine, khiến 31 người thiệt mạng, hơn 100 người bị thương và nhiều công trình bị phá hủy.

Đại tá Yuri Ignat, Thư ký báo chí Bộ tư lệnh Không quân Ukraine, cho biết hệ thống phòng không nước này vẫn duy trì tỷ lệ đánh chặn gần 100% đối với tên lửa hành trình của Nga.

Tuy nhiên, ông thừa nhận kết quả đối phó tên lửa đạn đạo "tồi tệ hơn rất nhiều".

Theo ông Ignat, nguyên nhân chính là Ukraine đang thiếu nghiêm trọng tên lửa đánh chặn Patriot.

Ông nhấn mạnh Ukraine có đủ hệ thống phòng không Patriot, nhưng điều nước này cần là nguồn cung tên lửa liên tục để duy trì khả năng chiến đấu.

Hệ thống phòng không Patriot hiện được xem là lá chắn hiệu quả nhất của Ukraine trước tên lửa đạn đạo.

Các tổ hợp Patriot của Kiev sử dụng tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE do Mỹ sản xuất, có tầm đánh chặn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo.

Với tốc độ lao xuống mục tiêu lên tới vài km mỗi giây, tên lửa đạn đạo rất khó bị các hệ thống phòng không thông thường đánh chặn.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiếp tục kêu gọi Mỹ ưu tiên cung cấp tên lửa Patriot. Ông cho rằng chỉ cần Washington có đủ quyết tâm chính trị thì hoàn toàn có thể giải quyết tình trạng thiếu hụt hiện nay.

"Bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc cung cấp tên lửa cho hệ thống phòng không, đặc biệt là tên lửa dành cho tổ hợp Patriot, đều đồng nghĩa với việc sẽ có thêm người thiệt mạng", ông Zelensky nói.

Theo phân tích của Trung tâm Phục hồi Thông tin (CIR) tại Anh, Ukraine đã đánh chặn khoảng 90% UAV tầm xa và 80% trong số 722 tên lửa hành trình Nga phóng trong năm nay.

Tuy nhiên, khoảng 70% trong tổng số 522 tên lửa đạn đạo đã xuyên thủng hệ thống phòng không. Tỷ lệ này được dự báo sẽ tiếp tục tăng nếu kho tên lửa Patriot của Ukraine cạn sạch.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine tuần trước cho biết Kiev đã đề nghị gần 40 quốc gia đối tác chuyển giao khẩn cấp tên lửa Patriot từ kho dự trữ của họ và cam kết sẽ hoàn trả bằng các lô hàng mới dự kiến nhận từ năm sau.

Ukraine cũng đang phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo trong nước và tìm cách xin Mỹ cấp phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot. Tuy nhiên, cả hai dự án đều được đánh giá chưa thể sớm cải thiện năng lực phòng thủ.

Trong khi đó, nguồn cung tên lửa Patriot trên thế giới ngày càng khan hiếm. Năm nay, Mỹ và các nước vùng Vịnh đã sử dụng hàng chục tên lửa đánh chặn mỗi ngày để đối phó các cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo của Iran.

Tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin đã bàn giao khoảng 620 tên lửa PAC-3 cho các đối tác trong năm ngoái và đặt mục tiêu nâng sản lượng lên khoảng 2.000 quả mỗi năm vào năm 2030. Mỗi tên lửa PAC-3 có giá khoảng 2 triệu USD.

Trong khi đó, tập đoàn RTX sản xuất khoảng 240 tên lửa PAC-2 trong năm 2024 và dự kiến nâng sản lượng lên khoảng 420 quả mỗi năm vào cuối năm 2027.

Ukraine cũng đã đặt mua gần 100 tên lửa PAC-2 từ một nhà máy mới tại Đức, nhưng cơ sở này phải đến cuối năm nay mới bắt đầu hoạt động.

Trong bối cảnh Ukraine đẩy mạnh chiến dịch "40 ngày trừng phạt tầm xa" bằng UAV nhằm vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng sâu trong lãnh thổ Nga, Moskva cũng gia tăng cường độ tập kích bằng tên lửa và UAV, đặc biệt nhằm vào thủ đô Kiev.

Ngày 3/7, Tổng thống Nga Vladimir Putin có chuyến thị sát hiếm hoi tới khu vực tiền tuyến và nghe báo cáo từ các chỉ huy quân sự rằng Nga đã kiểm soát Kostiantynivka, một thành trì quan trọng của Ukraine tại vùng Donbass. Tuy nhiên, phía Ukraine bác bỏ thông tin này.

Ông Putin cũng cảnh báo Ukraine càng tăng cường tấn công cơ sở hạ tầng của Nga thì Moskva sẽ càng mở rộng các cuộc không kích, đồng thời kiểm soát thêm lãnh thổ để thiết lập "vùng an ninh" tại các khu vực giáp biên giới.

Việt Hùng