Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn ngân hàng sụt 47.500 tỷ đồng do lãi suất tiết kiệm tăng cao

Báo cáo tài chính bán niên năm 2026 của 27 ngân hàng thương mại cổ phần ghi nhận quy mô tiền gửi không kỳ hạn (CASA) giảm tổng cộng khoảng 47.500 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Tỷ lệ CASA bình quân toàn hệ thống hạ xuống mức 17,19%, tương ứng mức giảm 1,23 điểm phần trăm.

Xu hướng này xuất phát từ việc mặt bằng lãi suất huy động có kỳ hạn duy trì đà tăng. Trong khi lãi suất CASA chỉ đạt tối đa 0,5%/năm theo quy định và phổ biến ở mức 0,1-0,2%/năm, người gửi tiền đã chủ động chuyển dịch dòng tiền sang các sản phẩm tiết kiệm có kỳ hạn nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn sụt giảm tại nhiều ngân hàng thương mại do sức hút từ lãi suất tiết kiệm có kỳ hạn.

Sự xáo trộn vị trí trong nhóm dẫn đầu CASA

Làn sóng sụt giảm số dư tiền gửi giá rẻ tác động trực tiếp đến nhóm các ngân hàng thương mại nắm giữ thị phần CASA lớn nhất. MB – đơn vị dẫn đầu thị trường năm 2025 với tỷ lệ CASA 37,18% – đã ghi nhận mức giảm 14.000 tỷ đồng, đưa tỷ lệ này xuống 33,93% tại thời điểm 30/6/2026 và nhường vị trí số 1 cho Techcombank.

Techcombank vươn lên dẫn đầu hệ thống về tỷ lệ CASA với 34,26%, dù số dư tuyệt đối của ngân hàng này cũng giảm 13.500 tỷ đồng (tương ứng giảm nhẹ 0,4 điểm phần trăm). Vietcombank giữ vị trí thứ ba với 32,35%, giảm 1,44 điểm phần trăm, tương đương hơn 6.000 tỷ đồng.

Xếp hạng ở các vị trí tiếp theo chứng kiến sự thay đổi đáng kể:

VietinBank: Tăng một bậc lên vị trí thứ 4 với tỷ lệ 22,67% (giảm 17.000 tỷ đồng).
MSB: Lùi xuống vị trí thứ 5 khi tỷ lệ CASA đạt 21,91% (giảm 10.500 tỷ đồng, tương ứng giảm 6,23 điểm phần trăm).
BIDV: Giữ nguyên vị trí thứ 6 với tỷ lệ 20,05% (giảm 13.300 tỷ đồng).
ACB: Vươn lên vị trí thứ 7 với 20,04% (giảm 9.400 tỷ đồng).
TPBank: Lùi xuống vị trí thứ 9 với 18,57% (giảm 3.500 tỷ đồng).

Tính về số dư tuyệt đối, Vietcombank tiếp tục dẫn đầu thị trường với 560.000 tỷ đồng tiền gửi không kỳ hạn, theo sau lần lượt là BIDV (448.500 tỷ đồng), VietinBank (427.500 tỷ đồng), MB (327.000 tỷ đồng), Techcombank (230.000 tỷ đồng), ACB (116.000 tỷ đồng) và Sacombank (105.500 tỷ đồng).

6 ngân hàng ghi nhận tỷ lệ CASA tăng trưởng

Trái ngược với xu hướng chung, thị trường ghi nhận 6 ngân hàng thương mại có sự gia tăng về cả tỷ lệ lẫn số dư tuyệt đối tiền gửi không kỳ hạn. Sacombank là đơn vị ghi nhận mức tăng dòng vốn CASA tuyệt đối lớn nhất hệ thống khi thu hút thêm 13.500 tỷ đồng, đưa tỷ lệ CASA lên 16,45% (tăng 1,45 điểm phần trăm) và đứng vị trí thứ 10.

VietBank là ngân hàng có tốc độ tăng trưởng tỷ lệ CASA mạnh nhất, đạt 7,63% (tăng 3,25 điểm phần trăm). PGBank nâng tỷ lệ CASA lên 19,74% (tăng 1,8 điểm phần trăm) và xếp thứ 8 trong bảng xếp hạng. Các ngân hàng khác bao gồm OCB (đạt 11,05%, tăng 1,18 điểm phần trăm), PVcomBank (đạt 9,13%, tăng 0,74 điểm phần trăm) và Eximbank (đạt 13,78%, tăng 0,69 điểm phần trăm).

Bảng tổng hợp tỷ lệ CASA các ngân hàng đến ngày 30/6/2026

Áp lực chi phí vốn từ sự dịch chuyển dòng tiền

Phân tích về nguyên nhân sụt giảm CASA, ông Phạm Như Ánh, Tổng giám đốc MB, cho biết diễn biến tăng của lãi suất tiền gửi huy động khiến người dân và doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch tài chính. Dòng tiền thanh toán nhàn rỗi được tối ưu hóa bằng cách chuyển sang các khoản tiết kiệm có kỳ hạn để hưởng mức lãi suất cao hơn.

Bên cạnh đó, các khoản tiền gửi có kỳ hạn lãi suất thấp trước đây khi đáo hạn sẽ được tái tục theo mặt bằng lãi suất mới cao hơn. Điều này gia tăng áp lực lên chi phí vốn của các ngân hàng thương mại, đòi hỏi các tổ chức tài chính phải cân đối nguồn vốn giữa các thị trường để đảm bảo biên lợi nhuận và hạn chế tham gia vào cuộc đua nâng lãi suất huy động.

Lê Nhân