Tuyên Quang quyết tâm đưa hơn 1.000 liệt sĩ còn nằm lại về với quê hương

Những ký ức chiến trường của các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử cùng tài liệu, sơ đồ và dấu tích còn lại được kỳ vọng góp phần xác định thêm vị trí có liệt sĩ hy sinh chưa được tìm thấy.

Các đại biểu, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử dự Hội nghị.

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, địa bàn biên giới tỉnh Hà Tuyên trước đây, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang là một trong những chiến trường ác liệt. Từ tháng 2/1979 đến ngày 31/12/1989, có 16 sư đoàn, 4 lữ đoàn cùng các lực lượng vũ trang địa phương tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới.

Theo kết quả thống kê, có 4.267 liệt sĩ hy sinh trên địa bàn tỉnh. Đến nay, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 3.174 liệt sĩ; còn 1.093 liệt sĩ cần tiếp tục tìm kiếm, quy tập.

Ông Đỗ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh phát biểu tại Hội nghị.

Nhiều điểm cao như 772, 685, 233, 211, 300, 400... từng diễn ra những trận chiến đấu đặc biệt ác liệt, có nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh. Tại một số khu vực, mật độ pháo, cối bắn phá lớn khiến hệ thống hào, công sự, hang, hầm bị sập, địa hình bị cày xới nhiều lần; hài cốt liệt sĩ bị vùi lấp sâu, phân tán hoặc không còn nguyên vẹn.

Công tác tìm kiếm càng khó khăn khi chiến tranh đã lùi xa hơn 40 năm. Địa hình chiến trường thay đổi do tác động của thời tiết, thiên tai và quá trình phát triển kinh tế xã hội; nhiều dấu tích chiến tranh bị xóa mờ hoặc biến dạng. Tại các điểm cao núi đá có độ dốc lớn như 685, việc tiếp cận, khảo sát và đào tìm hài cốt gặp nhiều trở ngại. Ở điểm cao 772, đất pha cát cùng mật độ pháo kích dày đặc khiến nhiều tuyến hào, trận địa bị biến dạng, đất đá vùi lấp ở những độ sâu khác nhau...

Hội nghị thu thập, cung cấp thông tin, tư liệu lịch sử phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

Bên cạnh đó, trong từng giai đoạn chiến đấu, nhiều đơn vị liên tục thay phiên, bổ sung quân số trên cùng một khu vực. Do đó, việc xác định chính xác đơn vị, số lượng cán bộ, chiến sĩ hy sinh, cũng như vị trí chôn cất ban đầu đòi hỏi phải đối chiếu nhiều nguồn tư liệu, hồ sơ và lời kể của nhân chứng.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh nhấn mạnh, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện sâu sắc truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc; là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, Quân đội và cả hệ thống chính trị đối với những người con ưu tú của Tổ quốc đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do và chủ quyền thiêng liêng của đất nước.

Theo Ban Chỉ đạo tỉnh, việc thu thập, xác minh thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, địa điểm chiến đấu, vị trí chôn cất ban đầu và số lượng hài cốt cần tìm kiếm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, đối chiếu hồ sơ, tổ chức khảo sát thực địa, khoanh vùng và triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.

Các cựu chiến binh tham quan khu trưng bày hình ảnh, tư liệu về quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt.

Các dụng cụ phục vụ cho quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt.

Tại hội nghị, các cựu chiến binh từng trực tiếp tham gia chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên đã cung cấp thêm nhiều thông tin về các điểm cao, tuyến hào, hang đá, vị trí đơn vị chiến đấu và những khu vực có đồng đội hy sinh. Các thông tin sẽ được cơ quan chức năng tiếp tục tổng hợp, kiểm chứng, đối chiếu với tài liệu lưu trữ và kết quả khảo sát thực địa.

Trên mảnh đất biên cương từng trải qua những năm tháng chiến đấu ác liệt, mỗi ký ức của cựu chiến binh, mỗi thông tin từ nhân chứng lịch sử đều có thể trở thành đầu mối quan trọng để thu hẹp phạm vi tìm kiếm. Việc huy động các nguồn thông tin, tư liệu lịch sử và tổ chức khảo sát thực địa được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đưa hơn 1.000 liệt sĩ còn chưa được tìm thấy trở về với đồng đội, gia đình và quê hương, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu “Chiến dịch 500 ngày đêm”.

Lê Phú/Báo Tin tức và Dân tộc