Hình ảnh bộ đội băng rừng, phá đá tìm liệt sĩ ở 'lò vôi thế kỷ'

Cao điểm 685 (thôn Nặm Ngặt, xã Thanh Thủy) từng là chiến trường ác liệt ở mặt trận Vị Xuyên. Năm giờ sáng, cuộc họp của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang diễn ra ngắn gọn. Thượng tá Trần Quang Huy - Đội trưởng Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang, chia lực lượng thành ba tổ rồi lập tức xuất phát. Con đường lên cao điểm này dài chỉ vài km nhưng cheo leo, trơn trượt. Xe máy phải đi từng người một trên lối đất hẹp, một bên là vách núi, một bên là vực sâu. Đến chân núi, cán bộ, chiến sĩ tiếp tục phát cây làm bậc thang, căng dây thừng men theo các vách đá để đưa người và thiết bị lên khu vực tìm kiếm.

Theo Đội quy tập, để mở được lối tiếp cận dài chưa đầy 1 km, hơn 5 cán bộ, chiến sĩ đã mất gần ba ngày liên tục phát quang cây cối, tạo đường giữa địa hình hiểm trở.

Tiếng máy khoan bê tông vang vọng giữa núi rừng khi tổ công tác phá những khối đá lớn để tìm kiếm dấu vết. Theo lời kể của các cựu chiến binh, cao điểm này có một hang đá, gọi là hang Quây. Đây là nơi nhiều chiến sĩ tập kết trước khi bị pháo địch đánh sập cửa hang, chôn vùi họ bên trong. Tuy nhiên, suốt nhiều năm, việc tìm kiếm cửa hang chưa có kết quả.

Trên vách đá, từng chiến sĩ cẩn trọng đặt chân giữa những phiến đá nứt vỡ. Thượng tá Trần Quang Huy cho biết, khó khăn lớn nhất là địa hình chia cắt, đá lở, thời tiết thay đổi rất nhanh và thời gian đã lùi xa gần nửa thế kỷ khiến việc xác định chính xác vị trí hài cốt trở nên vô cùng gian nan.

Không có máy móc hiện đại hỗ trợ, việc tìm kiếm chủ yếu dựa vào sức người, tư liệu lịch sử và ký ức của các cựu chiến binh. Theo cán bộ Đội quy tập, các vị trí được khoanh vùng đều căn cứ vào đội hình chiến đấu, hệ thống chiến hào, hang đá và những trận đánh điển hình của mặt trận Vị Xuyên giai đoạn 1979-1989. Trong ảnh: Bàn chải đánh răng và vật dụng của bộ đội tìm thấy tại điểm cao.

Một di hài liệt sỹ được tìm thấy tại cao điểm.

Theo Thượng tá Huy, điều khiến những người lính quy tập trăn trở nhất không phải là hiểm nguy hay vất vả, mà là nỗi sợ bỏ sót hài cốt. Vì vậy, mỗi tấc đất, mỗi khe đá đều được tìm kiếm cẩn trọng, tỉ mỉ. "Nếu để sót lại một phần hài cốt của các anh, chúng tôi luôn thấy day dứt và có lỗi với những người đã ngã xuống", anh bộc bạch.

Mỗi chuyến lên cao điểm 685 không chỉ là hành trình vượt núi tìm kiếm hài cốt, mà còn là lời tri ân lặng lẽ dành cho những người lính vẫn còn nằm lại giữa đại ngàn sau gần nửa thế kỷ.

Phú Nguyễn và CTV