Thông qua việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh

Có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026, Nghị quyết về thành lập thành phố Quảng Ninh quy định thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Quảng Ninh. Thành phố Quảng Ninh giáp thành phố Hải Phòng, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Lạng Sơn, nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa và Biển Đông.

Thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Thành phố Bắc Ninh giáp thành phố Hà Nội, thành phố Hải Phòng, thành phố Quảng Ninh và các tỉnh Hưng Yên, Lạng Sơn, Thái Nguyên. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày báo cáo. Ảnh: Quochoi.vn

Xây dựng hai cực tăng trưởng mới

Hai Nghị quyết giao Chính phủ, HĐND, UBND hai địa phương và các cơ quan, tổ chức hữu quan tổ chức thi hành; sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, ổn định đời sống nhân dân, bảo đảm yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh trên địa bàn.

Các cơ quan, tổ chức, đơn vị có tên gọi gắn với địa danh tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh được đổi tên để hoạt động với tên gọi thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh kể từ ngày các Nghị quyết có hiệu lực.

Văn bản, giấy tờ đã được cơ quan, người có thẩm quyền ban hành, cấp trước ngày Nghị quyết có hiệu lực mà chưa hết hiệu lực hoặc thời hạn sử dụng thì tiếp tục được áp dụng, sử dụng đến khi hết thời hạn hoặc được cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ, hủy bỏ, thu hồi.

Ngoài các chế độ, chính sách đối với thành phố trực thuộc Trung ương, những cơ chế, chế độ, chính sách đặc thù đối với tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh trước đây tiếp tục được thực hiện trên địa bàn hai thành phố cho đến hết giai đoạn áp dụng hoặc khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý hai dự thảo Nghị quyết.

Giải trình về phương hướng phát triển sau khi thành lập, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, đặc biệt là chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng chủ yếu.

Các đại biểu vỗ tay chúc mừng việc thành lập hai thành phố. Ảnh: Đức Thanh

Hai thành phố được định hướng phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng và quốc gia.

Một số cơ chế, chính sách tại Luật Phát triển đô thị được áp dụng đối với thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó có Quảng Ninh và Bắc Ninh, như đầu tư và thu hút nhà đầu tư chiến lược; tài chính, ngân sách; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đất đai, giải phóng mặt bằng, phát triển quỹ đất.

Sau khi hai thành phố được Quốc hội quyết định thành lập, Chính phủ sẽ chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù riêng để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Phát triển đô thị gắn với bảo tồn di sản

Đối với yêu cầu bảo tồn và phát huy các giá trị di sản, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết quy hoạch của hai địa phương đã xác định rõ những nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo tồn nghiêm ngặt các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản và bản sắc văn hóa đặc trưng trong quá trình phát triển, nâng cao chất lượng đô thị.

Thành phố Quảng Ninh được định hướng phát triển thành đô thị hiện đại, thông minh, xanh, bản sắc, có năng lực cạnh tranh quốc tế, dựa trên bảo tồn và phát huy cảnh quan biển đảo, hệ sinh thái tự nhiên, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, lịch sử vùng mỏ, cộng đồng dân cư vùng núi và cửa khẩu.

Đối với Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, quy hoạch xác định yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt các giá trị nổi bật toàn cầu; duy trì tính nguyên vẹn của cảnh quan núi đá, mặt nước, hệ sinh thái biển và các giá trị địa chất, địa mạo; kiểm soát chặt chẽ hoạt động xây dựng tại khu vực ven bờ, vùng đệm.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh. Ảnh: Đức Thanh.

Thành phố Bắc Ninh tập trung bảo tồn hệ thống di sản, di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; phát huy các lễ hội truyền thống, làng nghề, kiến trúc truyền thống và không gian quan họ, phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa đặc thù.

Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp để không chỉ bảo tồn mà còn khai thác, phát huy tốt hơn nữa các giá trị di sản văn hóa đặc sắc của Vịnh Hạ Long và bản sắc văn hóa xứ Bắc.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, việc thành lập hai thành phố không chỉ là quyết định thay đổi về tổ chức đơn vị hành chính mà còn có ý nghĩa lâu dài đối với tổ chức không gian phát triển, mô hình chính quyền địa phương và tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng đồng bằng sông Hồng, khu vực Bắc Bộ và cả nước.

Thành phố Quảng Ninh được định hướng trở thành đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh, có sức cạnh tranh quốc tế; vừa là trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ quốc gia, vừa là địa bàn chiến lược vững chắc về quốc phòng, an ninh.

Thành phố Bắc Ninh hướng tới trở thành thành phố công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh, thông minh, hiện đại và sạch; là cực tăng trưởng quan trọng của vùng và cả nước, có năng lực tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu./.

Dương An