Bắc Ninh thu hẹp khoảng cách phát triển bằng giảm nghèo thông tin

Trong quá trình hoàn thiện Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ khoảng cách phát triển giữa các khu vực, đồng thời có cơ chế điều tiết nguồn lực cho nông thôn, miền núi. Điều đó cho thấy, mục tiêu của quá trình phát triển không chỉ là mở rộng không gian đô thị mà còn bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận hạ tầng, dịch vụ, thông tin và cơ hội phát triển.

Nhận diện khoảng cách tiếp cận thông tin để có giải pháp phù hợp
Đề án cho thấy sự khác biệt giữa vùng lõi công nghiệp, đô thị với một số khu vực nông thôn, miền núi của tỉnh Bắc Ninh (đặc biệt là khu vực miền núi các xã thuộc địa bàn tỉnh Bắc Giang cũ -NV). Trong khi các trung tâm công nghiệp tập trung doanh nghiệp, việc làm, hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ, nhiều địa bàn khác vẫn còn dư địa phát triển nhưng khả năng khai thác tiềm năng, tiếp cận hạ tầng và dịch vụ chưa đồng đều.

Theo báo cáo kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh Bắc Ninh tăng tới 10,56%; khu vực công nghiệp, xây dựng tăng 12,55%, dịch vụ tăng 8,78%. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những khó khăn như sản xuất nông nghiệp, liên kết tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế; tiến độ một số dự án hạ tầng chậm; nguy cơ ô nhiễm tại một số cụm công nghiệp, làng nghề; cùng những bất cập về trường lớp, giáo viên, nhân lực y tế và cơ sở vật chất ở một số địa phương.

Đây là những vấn đề phát triển chung, chưa thể quy hoàn toàn thành chênh lệch giữa đô thị và nông thôn. Tuy nhiên, để phát triển hài hòa, cần đánh giá đầy đủ khả năng tiếp cận hạ tầng, dịch vụ và thông tin của từng khu vực, tránh để những khó khăn cục bộ bị che lấp bởi các chỉ số tăng trưởng chung. Báo cáo cũng chỉ rõ, chênh lệch phát triển giữa các khu vực trong tỉnh Bắc Ninh còn khá lớn.

Chính vì vậy, giảm nghèo thông tin vì thế trở thành một giải pháp quan trọng khi Bắc Ninh trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương. Khi người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin về quy hoạch, chính sách, việc làm, đào tạo nghề, chuyển đổi số và thị trường, họ sẽ chủ động hơn trong phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và thích ứng với quá trình đô thị hóa.

Phát triển đa trung tâm, giảm nghèo thông tin
Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương xác định, địa phương này sẽ tổ chức không gian phát triển theo mô hình đa trung tâm, gắn với các vùng, tiểu vùng và hành lang kinh tế. Mỗi khu vực phát huy lợi thế riêng về công nghiệp, đô thị, logistics, thương mại, dịch vụ, nông nghiệp và văn hóa.

Trong đó, khu vực gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được định hướng trở thành cực tăng trưởng mới cho công nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại và đô thị. Định hướng này góp phần phân bổ hợp lý hơn nguồn lực, dân cư và việc làm thay vì tập trung vào một số vùng lõi. Tuy nhiên, các khu công nghiệp, trung tâm logistics hay đô thị mới chỉ thực sự tạo sức lan tỏa khi người dân địa phương có cơ hội tiếp cận việc làm, tham gia chuỗi cung ứng và cung cấp dịch vụ.

Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương cũng nhấn mạnh phát triển đa trung tâm không đồng nghĩa với đô thị hóa dàn trải. Quá trình phát triển phải sử dụng hiệu quả đất đai, bảo vệ tài nguyên, môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa Kinh Bắc, đồng thời bảo tồn các vùng nông nghiệp sinh thái và làng nghề truyền thống.

Đặc biệt, Đề án cũng xác định phát triển đồng bộ hệ thống giao thông, logistics, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội nhằm tăng cường kết nối giữa các khu vực trong tỉnh với các trung tâm kinh tế và hành lang phát triển.

Tuy nhiên, hiệu quả của hạ tầng không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở khả năng người dân tiếp cận được các dịch vụ thiết yếu và cơ hội phát triển. Vì vậy, cùng với các công trình chiến lược, Bắc Ninh cần quan tâm đầu tư đường liên xã, giao thông công cộng, cấp thoát nước, xử lý chất thải, điện, viễn thông và hạ tầng số trong đó giảm nghèo thông tin được coi là khâu đột phá.

Thu hẹp khoảng cách giữa đô thị và nông thôn ở Bắc Ninh không chỉ là hoàn thiện các tiêu chí hành chính, mà còn là mở rộng cơ hội tiếp cận hạ tầng, dịch vụ và thông tin.

Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương chỉ rõ, nền tảng để thoát nghèo cho người dân khu vực khó khăn chính là giảm nghèo thông tin. Khi hạ tầng số được mở rộng, người dân ở nông thôn, miền núi sẽ tiếp cận thuận lợi hơn với dịch vụ công trực tuyến, thông tin thị trường, khoa học kỹ thuật và các chương trình hỗ trợ phát triển.

Lấy ví dụ lĩnh vực nông nghiệp, báo cáo 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy sản xuất cơ bản ổn định nhưng chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế. Theo đó, cần tiếp tục tổ chức sản xuất theo vùng tập trung, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; gắn sản xuất với chế biến, bảo quản, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm.

Chỉ riêng bài toán truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm, người dân chỉ có thể thực hiện được khi nông nghiệp được số hóa (số hóa vùng trồng, số hóa sản xuất, canh tác theo hướng chuyên canh hàng hóa - sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu gắn với chuyển đổi số...). Chính vì vậy, Đề án cũng xác định người dân là trung tâm, chủ thể và đối tượng thụ hưởng của quá trình phát triển (công nghiệp, nông nghiệp, đô thị) thông qua việc nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, nhà ở, văn hóa, thể thao, an sinh xã hội và môi trường sống.

Bắc Ninh xác định, thu hẹp khoảng cách giữa đô thị và nông thôn vì thế không chỉ là hoàn thiện các tiêu chí hành chính, mà còn là mở rộng cơ hội tiếp cận hạ tầng, dịch vụ và thông tin. Khi khoảng cách thông tin được thu hẹp, người dân ở mọi khu vực sẽ có thêm điều kiện phát triển sinh kế, tham gia vào các chuỗi giá trị mới và cùng thụ hưởng thành quả trên hành trình Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.