SGI Capital: Định giá cổ phiếu ngân hàng giảm mạnh phản ánh trước thách thức của các quý tới

Đà tăng lãi suất huy động rõ nét hơn trong tháng 7

Khảo sát của MBS Research cho thấy đà tăng lãi suất huy động đã trở nên rõ nét hơn trong tháng 7 qua khi 13 trong số 16 ngân hàng theo dõi ghi nhận lãi suất tăng (tháng trước chỉ có 6 ngân hàng tăng lãi suất). Mức tăng dao động từ 0,1 - 0,8 điểm % ở các kỳ hạn 6 đến 24 tháng.

Tại cuối tháng 7, nhiều ngân hàng đã xuất hiện mức lãi suất từ 9% trở lên cho kỳ hạn 6 đến 12 tháng. Trong đó, với kỳ hạn 12 tháng, SHB và SACOMBANK là hai nhà băng đưa ra mức lãi suất huy động cao nhất, ở mức 9,3%/ năm (so với mức trung bình 8,63% ở các NHTM với kỳ hạn này).

Đà tăng của lãi suất tiền gửi diễn ra trong bối cảnh mức chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vẫn tiếp tục duy trì. Tính đến ngày 3/8, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 8,8% so với cuối năm 2025, trong khi huy động vốn mới chỉ tăng 6,2%.

 Xu hướng tăng lãi suất huy động tại các ngân hàng trở nên rõ nét hơn trong tháng 7. Ảnh: MBS Research

Một báo cáo gần đây của SGI Capital cũng chỉ ra rằng trên thị trường trái phiếu, lãi suất tiếp tục nhích lên, chạm mức 10% cho kỳ hạn 3-5 năm, cho thấy nhu cầu vốn dài hạn tăng mạnh.

Trong nỗ lực hạ nhiệt cuộc đua lãi suất, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) gần đây đã tạo điều kiện cho các ngân hàng đẩy mạnh vay vốn nước ngoài và tăng thêm 30% tỷ lệ tiền gửi Kho bạc vào tổng vốn huy động. Những chính sách kịp thời này trong thời gian qua đã góp phần hạ nhiệt tỷ giá, ổn định thanh khoản ngắn hạn và tạo thêm dư địa tín dụng và duy trì niềm tin thị trường.

Tuy nhiên trong thời gian tới, SGI Capital cho rằng mặt bằng lãi suất sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào những biến số quyết định xu hướng tăng như thanh khoản hệ thống ngân hàng (LDR thuần tiếp tục tăng), nhu cầu vốn trong nước phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số, bên cạnh xu hướng lãi suất toàn cầu nhích tăng...

Về phía các ngân hàng thương mại, khi chi chi phí huy động vốn tăng mạnh, các ngân hàng đã nhanh chóng đẩy mặt bằng lãi suất cho vay lên 2-3% so với cùng kỳ để bảo vệ NIM, đồng thời ưu tiên các khoản vay dài hạn có lãi suất cao.

SGI Capital nhận định cuộc cạnh tranh vốn đang tạo áp lực ngày càng lớn lên các doanh nghiệp và cá nhân đang vay nợ cho mục đích sản xuất kinh doanh, đầu tư và cả tiêu dùng.

"Với quy mô tín dụng hiện đã vượt 150% GDP, mỗi % lãi suất tăng sẽ tương ứng với gánh nặng lãi vay phải trả thêm là 1,5% GDP. Dù có độ trễ, nhưng với quy mô tín dụng hiện nay, tác động của lãi suất lên nhu cầu vay, khả năng trả nợ và tốc độ tăng trưởng kinh tế trong những tháng tới sẽ dần rõ nét hơn", nhóm phân tích đánh giá.

 Tỷ lệ LDR thuần tại các ngân hàng đang tiếp tục nhích tăng. Ảnh: SGI Capital

Định giá nhóm ngân hàng giảm mạnh phản ánh trước chất lượng tăng trưởng

Nhìn sâu vào quy mô và đích đến của tín dụng, trong suốt chu kỳ tăng trưởng hơn 10 năm qua, khối doanh nghiệp bất động sản và cá nhân/hộ gia đình là động lực chính gia tăng vay nợ ở tốc độ cao, đẩy tỷ lệ nợ/GDP từ dưới 100% lên vượt 150% GDP.

Riêng tỷ lệ dư nợ cá nhân/hộ gia đình (phần lớn nhất là vay mua nhà) đã tăng từ dưới 20% GDP vào 2010 tăng lên vượt 60% GDP cuối 2025, ngang bằng với nhiều nền kinh tế phát triển cao hơn Việt Nam 20-30 năm.

Tín dụng chảy nhiều vào lĩnh vực BĐS và hạn chế nguồn cung một mặt góp phần đưa giá nhà tăng vọt từ mức 10-15 năm thu nhập giai đoạn 2012-2015 lên mức 25-30 năm thu nhập hiện nay, thuộc hàng cao nhất thế giới; mặt khác làm giảm vòng quay tiền, khiến hệ thống ngân hàng dần hụt nguồn huy động, tăng sức ép lên tỷ giá và thanh khoản hệ thống.

Về phía thị trường BĐS, với việc lãi suất thiết lập mức nền cao mới, thanh khoản đã bắt đầu giảm mạnh từ quý II/2026 trong khi làn sóng bán cắt lỗ, giảm giá 10-30% lan rộng trong những tuần gần đây khi áp lực trả lãi và gốc tăng dần.

"Với tỷ lệ nợ cá nhân/hộ gia đình vượt 60% GDP, phần rất lớn nhu cầu mua nhà trong tương lai đã được đáp ứng bằng tiền vay của hiện tại. Trong khi đó, nguồn cung tiếp tục tung ra ồ ạt với các đại dự án trên toàn quốc. Thị trường BĐS đã bắt đầu đi vào giai đoạn khó khăn về giá và thanh khoản kéo dài, hứa hẹn đưa giá nhà quay trở lại mức hợp lý với thu nhập", SGI Capital nhận định.

Còn về phía các ngân hàng, chi phí vốn và lãi phải thu cùng nợ nhóm 2 đang tăng nhanh trong bối cảnh tỷ lệ dự phòng cụ thể thấp cho thấy chất lượng tăng trưởng đang kém dần. Định giá nhóm ngân hàng giảm mạnh đang phản ánh trước chất lượng tăng trưởng và những khó khăn mà ngành sẽ phải đối mặt trong thời gian tới.

"Cùng với xu hướng tăng lãi suất, chu kỳ suy giảm của thị trường BĐS cũng sẽ kéo theo nhiều hệ luỵ và khó khăn trước mắt với nhiều ngành ngành nghề liên quan. Kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp có tính chu kỳ cao trong vài quý tới sẽ chịu ảnh hưởng từ xu hướng lớn này", nhóm phân tích lưu ý thêm.

Diên Vỹ