Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định: Quy định chặt chẽ, trình tự chắc chắn, bảo đảm quyền con người, quyền công dân

Giữ gìn kỷ luật, kỷ cương, sự nghiêm minh của pháp luật

Phát biểu tại buổi thảo luận Tổ 11 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh: Khánh Hòa, Quảng Ngãi, Thái Nguyên), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định quan tâm đến việc Điều 74 dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đã bổ sung một số biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong đó có cắt điện, cắt nước, cắt mạng internet...

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu

Nhất trí với dự thảo Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đây là điểm mới, những biện pháp này là rất cần thiết để giữ gìn kỷ luật, kỷ cương. Trên thực tế, các biện pháp cưỡng chế này đã áp dụng tại Thủ đô Hà Nội, áp dụng cho đô thị đặc biệt và các thành phố... Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua mới đây cũng quy định các biện pháp cưỡng chế hay còn gọi là các biện pháp bảo đảm thi hành. Đây là những biện pháp rất cần thiết để vừa giữ gìn kỷ luật, kỷ cương, sự nghiêm minh của pháp luật, vừa bảo đảm không ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của bên thứ ba.

Qua đó, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, dự thảo Luật phải quy định hết sức chặt chẽ, không lạm dụng; xử lý một cách thận trọng, thủ tục, trình tự chắc chắn để vừa giữ được tính nghiêm minh của pháp luật vừa không làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của bên thứ ba ngay tình, bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

ĐBQH Nguyễn Công Hoàng (Thái Nguyên) phát biểu

Về chuyển thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch UBND cấp xã, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, hiện nay cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng là hệ thống thuộc công an quản lý. Giai đoạn trước năm 2012, công việc này do công an cấp xã, cấp huyện đảm nhiệm; năm 2012 chuyển giao thẩm quyền sang Tòa án theo kinh nghiệm quốc tế.

Qua thực tiễn nhiều năm cho thấy, về bản chất công an cấp xã và UBND cấp xã là những người nắm rất rõ tình hình những người nghiện ma túy trên địa bàn. Việc đưa ra Tòa án nhân dân thực chất chỉ là thủ tục, mang tính hình thức. Trong khi đó, biên chế của Tòa án trong những năm gần đây chỉ giảm chứ không tăng, mặt khác, công việc ngày càng nhiều. Nếu không giải quyết kịp thời thì sẽ phát sinh nhiều vấn đề.

ĐBQH Nàng Xô Vi (Quảng Ngãi) phát biểu

Cũng theo Phó Chủ tịch Quốc hội, nội dung này đã được Bộ Công an xin ý kiến và được cấp có thẩm quyền đồng ý. Để bảo đảm tính khả thi, Bộ Công an cũng đã chuẩn bị kỹ lưỡng dự thảo Nghị định cùng 6 thông tư quy định về nội quy trường giáo dưỡng; nội quy mẫu của cơ sở cai nghiện bắt buộc; quy định về người thân thăm hỏi, tặng quà; quy định về khen thưởng...

Về việc tăng mức tiền phạt tối đa (tăng khoảng 1,5 lần: từ 1 tỷ lên 1,5 tỷ đồng; 2 tỷ lên 3 tỷ đồng...), Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, mục đích chính của việc tăng mức phạt tiền không phải để lấy tiền của dân mà là tạo sức răn đe, ngăn chặn để vi phạm không xảy ra. Cùng với xử phạt, toàn xã hội cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật từ nhà trường, gia đình đến các cơ quan, đoàn thể để nâng cao tính tự giác. Khi xử lý cũng cần phân định linh hoạt giữa trường hợp vô tình vi phạm và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình chống đối.

Các đại biểu dự thảo luận tại Tổ 11

Các đại biểu dự thảo luận tại Tổ 11

Đối với lần sửa đổi luật lần này, sau khi ban hành sẽ có khoảng 8 nghị định chung và 6 thông tư quy định chi tiết. Tuy nhiên, hệ thống các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong từng ngành, lĩnh vực (giao thông, xây dựng...) cũng rất quan trọng. Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, các cơ quan cần chủ động xây dựng đồng bộ các văn bản hướng dẫn, tránh tình trạng chậm ban hành nghị định chuyên ngành.

Bảo đảm cơ chế xử lý thay thế đối với người không có điều kiện tiếp cận

Cho ý kiến về việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử tại Điều 19 dự thảo Luật và các quy định có liên quan, ĐBQH Đàng Thị Mỹ Hương (Khánh Hòa) đánh giá cao về việc dự thảo Luật đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kết nối dữ liệu và xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử. Đây là hướng đi cần thiết để giảm thời gian, giảm chi phí, đồng thời hạn chế việc tiếp xúc trực tiếp, nâng cao tính minh bạch.

ĐBQH Đàng Thị Mỹ Hương (Khánh Hòa) phát biểu

Tuy nhiên, đại biểu Đảng Thị Mỹ Hương đề nghị, cần đặc biệt quan tâm đến cơ chế bảo vệ quyền lợi của người bị xử phạt. Thực tiễn cho thấy, không phải người dân nào cũng có đủ điều kiện để sử dụng các phương tiện thông tin và dễ tra cứu tài khoản định danh điện tử hay thường xuyên truy cập các nền tảng số.

Trong trường việc gửi quyết định xử phạt qua hệ thống điện tử chưa có cơ chế xác nhận phù hợp cũng có thể dẫn đến tình trạng người dân không biết mình bị xử phạt.

ĐBQH Trần Thị Thu Phước (Quảng Ngãi)

Vì vậy, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương đề nghị, cơ quan soạn thảo rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng quy định bảo đảm phù hợp. Theo đó, cần quy định rõ trong dự thảo Luật về giá trị pháp lý của hồ sơ, chứng cứ điện tử; điều kiện xác định việc thông báo, giao nhận, và quyết định xử phạt hợp lệ; quyền tiếp cận chứng cứ, giải trình, khiếu nại và khởi kiện của người bị xử phạt.

Mặt khác, cũng phải bảo đảm cơ chế xử lý thay thế đối với người không có điều kiện để tiếp cận công nghệ; bảo mật dữ liệu cá nhân và ngăn ngừa việc sử dụng thông tin xử phạt sai mục đích.

ĐBQH Nguyễn Hữu Phước (Khánh Hòa) phát biểu

“Chuyển đổi số phải tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, tránh phát sinh thêm các nghĩa vụ hoặc làm giảm khả năng thực hiện quyền lợi của người dân”, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương nêu rõ.

Minh Trang; Ảnh: Hồ Long