Nuôi dưỡng dòng vốn để gắn bó lâu dài sau nâng hạng

Dòng vốn có thể cải thiện theo từng giai đoạn

Việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp đánh dấu bước chuyển quan trọng về vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ đầu tư quốc tế. Từ phạm vi chủ yếu được theo dõi bởi các quỹ đầu tư vào thị trường cận biên, Việt Nam có cơ hội tiếp cận thêm các quỹ theo dõi hoặc tham chiếu nhóm thị trường mới nổi.

Theo ông Bùi Văn Huy - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc của Công ty cổ phần FIDT, sự thay đổi về vị thế này sẽ mở rộng đáng kể phạm vi nhà đầu tư có thể xem xét phân bổ vốn vào Việt Nam. Tuy nhiên, nâng hạng không đồng nghĩa với việc dòng vốn ngoại sẽ ngay lập tức đảo chiều và tăng mạnh.

Theo lộ trình, Việt Nam sẽ được đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026. Ảnh: An Thư

Theo lộ trình, Việt Nam sẽ được đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026, trong khi quá trình bổ sung vào các chỉ số toàn cầu được triển khai theo nhiều giai đoạn. Điều này đồng nghĩa tác động của nâng hạng đối với dòng vốn sẽ có độ trễ nhất định.

Dòng vốn chủ động có thể xuất hiện sớm hơn khi các quỹ quốc tế bắt đầu nghiên cứu, lựa chọn cổ phiếu và xây dựng vị thế trước thời điểm các kỳ cơ cấu chính thức diễn ra. Trong khi đó, dòng vốn thụ động thường trở nên rõ nét hơn khi cổ phiếu Việt Nam thực sự được bổ sung vào danh mục các chỉ số.

Quy mô vốn vào thị trường cũng không chỉ phụ thuộc vào việc Việt Nam mang “nhãn” thị trường mới nổi. Danh sách cổ phiếu đủ điều kiện, quy mô vốn hóa, thanh khoản, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và dư địa sở hữu nước ngoài sẽ quyết định lượng vốn thực tế được phân bổ.

Diễn biến giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài thời gian qua phần nào cho thấy điều này. Dù câu chuyện nâng hạng tạo kỳ vọng tích cực, hoạt động mua, bán của khối ngoại vẫn chịu tác động đáng kể từ tỷ giá, mặt bằng lãi suất quốc tế và xu hướng phân bổ tài sản trên toàn cầu.

Do vậy, theo ông Bùi Văn Huy, sự cải thiện của dòng vốn ngoại khả năng diễn ra theo từng giai đoạn thay vì hình thành ngay một làn sóng mua ròng liên tục sau thời điểm nâng hạng.

Duy trì động lực cải cách để hút vốn bền vững

Nếu nâng hạng mở thêm cánh cửa cho dòng vốn quốc tế, nhiệm vụ tiếp theo là tạo đủ điều kiện để dòng vốn bước qua cánh cửa đó và ở lại lâu dài. Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) cho rằng, nâng hạng không nên xem là đích đến cuối cùng. Sau nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam cần tiếp tục cải cách, hướng tới những chuẩn mực cao hơn, trong đó có mục tiêu nâng hạng theo chuẩn của MSCI.

Theo ông Minh, quy mô tài sản của các quỹ tham chiếu MSCI lớn, vì vậy việc từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn của tổ chức này sẽ giúp Việt Nam mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế ổn định và bền vững hơn. Quan trọng hơn, hành trình nâng hạng tạo ra một hệ thống mục tiêu cụ thể để cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các thành viên thị trường tiếp tục hoàn thiện thể chế, hạ tầng và chất lượng vận hành.

Thời gian qua, Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp nhằm cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, từ xử lý các vướng mắc liên quan đến sở hữu nước ngoài, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng đến hoàn thiện cơ chế giao dịch và thanh toán. Khi những rào cản mang tính kỹ thuật từng bước được tháo gỡ, chất lượng và tính minh bạch của doanh nghiệp niêm yết càng trở thành yếu tố quan trọng.

Cùng quan điểm, ông Bùi Văn Huy cho rằng, nhà đầu tư nước ngoài không chỉ nhìn vào mức tăng của VN-Index, mà còn tính toán hiệu quả đầu tư sau khi quy đổi sang ngoại tệ. Vì vậy, ổn định tỷ giá là một trong những điều kiện quan trọng để duy trì sức hấp dẫn của tài sản tại Việt Nam.

Do đó, theo các chuyên gia, cơ hội từ nâng hạng sẽ không phân bổ đồng đều cho tất cả doanh nghiệp. Ngân hàng, chứng khoán, công nghệ, tiêu dùng, công nghiệp, vật liệu và một số doanh nghiệp bất động sản quy mô lớn có thể nhận được nhiều sự quan tâm hơn, nhưng dòng vốn trực tiếp vẫn tập trung vào những cổ phiếu thực sự đáp ứng tiêu chuẩn của các bộ chỉ số quốc tế.

Câu chuyện sau nâng hạng, vì thế, không chỉ là quy mô vốn ngoại có thể chảy vào thị trường, mà quan trọng hơn là khả năng tạo dựng nền tảng đủ vững chắc để dòng vốn gắn bó lâu dài. Việc duy trì động lực cải cách, nâng cao tính minh bạch, cải thiện chất lượng doanh nghiệp và từng bước tiệm cận các chuẩn mực quốc tế sẽ quyết định sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong dài hạn./.

Mai Tấn