Mỹ công bố kế hoạch 'bóp nghẹt kinh tế' Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 24/8 công bố loạt biện pháp trừng phạt mở rộng nhằm gây sức ép tối đa lên nền kinh tế Iran, đồng thời tuyên bố Washington muốn cắt đứt các nguồn lực giúp chính quyền Tehran duy trì hoạt động.

"Mục tiêu của chúng tôi là cắt đứt mọi huyết mạch kinh tế đang giúp chính quyền Iran tồn tại, cho đến khi Tehran hoàn toàn bị cô lập", ông Bessent nói. Bộ trưởng Tài chính Mỹ gọi đây là chiến dịch nhằm "bóp nghẹt kinh tế Iran".

Bộ Tài chính Mỹ cho biết các biện pháp trừng phạt thứ cấp mới nhắm vào tài sản số, công nghệ, vàng, hàng không và vận tải biển của Iran.

Washington đồng thời áp đặt lệnh trừng phạt đối với 60 cá nhân, công ty và tàu bị cáo buộc giúp Iran tạo nguồn thu từ dầu mỏ, mua sắm vũ khí và tiến hành hoạt động trên mạng.

Các biện pháp mới nhằm vào nhiều thực thể tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Hong Kong, Trung Quốc, Singapore và châu Âu.

Ông Bessent cảnh báo những quốc gia không tham gia các lệnh trừng phạt của Mỹ sẽ "cùng chịu sự cô lập với Iran". Tuy nhiên, ông không nêu cụ thể những nước nào có thể bị áp dụng biện pháp này hoặc thời điểm thực hiện.

Theo quan chức Mỹ, Tổng thống Donald Trump đang điện đàm với các lãnh đạo thế giới, đề nghị họ chấm dứt quan hệ với Iran và sẽ dành thời gian để các nước tuân thủ. Ông Bessent tuyên bố mọi thực thể hỗ trợ hoạt động tài chính của Iran "đều sẽ bị loại khỏi hệ thống tài chính dựa trên đồng USD".

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 24/8 cho biết việc Washington chuyển trọng tâm sang gây sức ép kinh tế không đồng nghĩa loại bỏ khả năng sử dụng biện pháp quân sự.

"Chúng tôi biết sức ép kinh tế đang gây tổn thương cho họ nhiều nhất", ông Hegseth nói, đồng thời khẳng định Mỹ không loại trừ khả năng tiến hành các cuộc tấn công quân sự tại eo biển Hormuz hoặc quanh Iran.

Tehran tuyên bố không quá lo ngại trước nguy cơ bị áp thêm trừng phạt. Bộ trưởng Kinh tế Iran Ali Madanizadeh nói Washington sẽ "lại thất bại" và cho biết chính phủ Iran đã chuẩn bị phương án ứng phó.

"Chúng tôi đã đoán trước kịch bản này từ lâu. Chính phủ Iran đã chuẩn bị và có kế hoạch 2 năm để ứng phó", ông Madanizadeh nói.

Chuẩn tướng Hossein Mohebbi, người phát ngôn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cảnh báo Tehran sẽ giáng "những đòn mạnh" vào các lợi ích sống còn của Mỹ và những điểm nghẽn năng lượng nếu cơ sở hạ tầng Iran bị đe dọa.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cũng cảnh báo những nước phối hợp với Mỹ để gây sức ép kinh tế lên Tehran "chắc chắn sẽ phải đối mặt với hậu quả".

Ông Ali Vaez, chuyên gia của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), nhận định Washington đang sử dụng nhiều công cụ để gây sức ép kinh tế tối đa lên Iran. Tuy nhiên, ông lưu ý Tehran đã đối mặt với những biện pháp này trong nhiều năm.

Theo ông Vaez, Mỹ có khả năng gây thiệt hại đáng kể cho Iran, nhưng Tehran tin rằng họ có thể chịu đựng sức ép và đáp trả các biện pháp tài chính bằng sức ép quân sự.

Việt Hùng