Kế hoạch tái bảo hiểm tàu chở dầu của Mỹ tại eo biển Hormuz đối mặt thách thức

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố chương trình tái bảo hiểm trị giá 20 tỷ USD nhằm khôi phục hoạt động vận tải biển qua Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược gần như bị tê liệt do căng thẳng leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran.

Mỹ triển khai chương trình tái bảo hiểm 20 tỷ USD nhằm khôi phục vận tải qua Eo biển Hormuz. Ảnh: Tribuneonlineng

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến trung chuyển dầu thô quan trọng nhất thế giới với khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu đi qua eo biển này. Đây cũng là tuyến vận chuyển của khoảng 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu trên toàn cầu. Tuy nhiên, tuyến hàng hải huyết mạch này đang đối mặt với rủi ro an ninh nghiêm trọng sau khi Iran đe dọa tấn công các tàu đi qua khu vực, làm gia tăng lo ngại về gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu và đẩy giá nhiên liệu tăng cao.

Cơ quan Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) hôm thứ Sáu tuần trước cho biết đang triển khai chương trình tái bảo hiểm hàng hải tại vùng Vịnh, bao gồm bảo hiểm rủi ro chiến tranh, nhằm hỗ trợ ổn định hoạt động thương mại trong khu vực này.

Theo thông báo của DFC, chương trình sẽ cung cấp bảo hiểm hàng hải, bao gồm cả rủi ro chiến tranh, cho các tàu hoạt động tại khu vực Vịnh Ba Tư. Cơ chế này cho phép bảo hiểm các tổn thất với tổng giá trị lên tới khoảng 20 tỷ USD theo hình thức luân phiên, trước mắt áp dụng đối với tàu thuyền trong khu vực.

Tổng thống Donald Trump cũng cho biết, quân đội Mỹ có thể triển khai lực lượng hải quân hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Theo một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, việc triển khai tàu hộ tống vẫn chưa có thời điểm cụ thể, song quân đội đang nỗ lực tạo điều kiện để sớm khôi phục lưu thông hàng hải tại eo biển này.

Chương trình tái bảo hiểm hàng hải của Washington được công bố khi giá dầu Brent vừa vượt mốc 110 USD trong phiên ngày 9-3, chạm mức cao nhất kể từ tháng 7-2022 do hoạt động vận tải dầu qua eo biển Hormuz gần như tê liệt vì xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Trong bối cảnh đó, một số quốc gia vùng Vịnh đã bắt đầu cắt giảm sản lượng vì không thể xuất khẩu dầu thô qua tuyến hàng hải này.

Mặc dù vậy, các gói bảo hiểm thương mại mới nhất cũng như kế hoạch triển khai tàu hộ tống của Mỹ hiện vẫn chưa đủ để thuyết phục các chủ tàu và thủy thủ đoàn quay trở lại eo biển Hormuz. Nhiều chuyên gia năng lượng và logistics cho rằng mối lo lớn nhất không phải chi phí bảo hiểm mà là nguy cơ an ninh khi đưa thủy thủ đoàn vào khu vực chiến sự.

Giám đốc điều hành Cảng Los Angeles, ông Gene Seroka, cho biết hiện chưa có hãng vận tải biển nào sẵn sàng đưa tàu quay lại tuyến đường này. Theo ông Gene Seroka, những cam kết của Washington vẫn chưa đủ thuyết phục khi nguy cơ an ninh trên thực địa chưa được cải thiện. “Nếu các tàu thương mại tiếp tục trở thành mục tiêu của tên lửa hoặc máy bay không người lái, rất khó để các hãng tàu đưa thủy thủ và tài sản của họ vào vùng nguy hiểm”, ông Gene Seroka nhận định.

Đồng quan điểm trên, nhà phân tích cấp cao về cước vận tải Matt Wright tại công ty tư vấn Kpler cũng cho rằng bảo hiểm hiện không phải mối lo lớn nhất của các chủ tàu. Vấn đề chính là lo ngại về an toàn thực tế của tàu và thủy thủ đoàn, khiến các tàu chở dầu chưa dám đi qua eo biển Hormuz.

Bên cạnh đó, một rào cản khác là giá trị cực lớn của các tàu chở dầu và tàu container. Theo các chuyên gia logistics, mỗi con tàu có thể trị giá hàng trăm triệu USD, khiến các công ty khó chấp nhận mạo hiểm dù có bảo hiểm. Ông Sanne Manders, Chủ tịch công ty logistics toàn cầu Flexport, nói rằng yếu tố an toàn của thủy thủ đoàn vẫn là ưu tiên hàng đầu. Chính vì vậy, các doanh nghiệp vận tải sẽ không chấp nhận mạo hiểm để đưa tàu vào khu vực chiến sự chỉ vì một hợp đồng thương mại.

Theo các chuyên gia năng lượng và logistics, chỉ khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran hạ nhiệt hoặc đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, các hãng tàu mới sẵn sàng nối lại hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz./.

{Phương Dung}