Phe Cộng hòa bang California (Mỹ) kêu gọi Tổng thống Trump can thiệp vào cuộc khủng hoảng xăng dầu

Một trạm xăng trên Đại lộ Connecticut ở thủ đô Washington D.C (Mỹ) chiều ngày 7/3/2026. Ảnh: Ngọc Quang/TTXVN

Theo các báo cáo mới nhất, giá xăng trung bình tại California vào ngày 8/3 đã tăng lên khoảng 5,159 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít), cao hơn rất nhiều so với mức trung bình toàn quốc khoảng 3,450 USD/gallon. Một số khu vực thậm chí ghi nhận mức giá lên tới 8,21 USD/gallon.

Thượng nghị sĩ bang California, Suzette Valladares cảnh báo rằng tình hình năng lượng của California đang rơi vào một “vòng xoáy khủng hoảng”. Bà cho rằng nếu Tổng thống Trump xem cuộc khủng hoảng này là vấn đề an ninh quốc gia, ông có thể sử dụng quyền hạn liên bang để can thiệp.

Theo bà Valladares, California là nơi sản xuất một lượng lớn nhiên liệu hàng không cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Vì vậy, sự gián đoạn nguồn cung có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của nhiều căn cứ quân sự quan trọng tại bang.

Các nhà lập pháp cho biết các nhà máy lọc dầu tại California hiện đang cung cấp nhiên liệu cho 11 căn cứ Không quân cùng nhiều căn cứ của Hải quân, Thủy quân Lục chiến và Lục quân Mỹ. Tổng nhu cầu nhiên liệu của các cơ sở này ước tính khoảng 370 triệu gallon mỗi năm.

Một số nhà lập pháp Cộng hòa đề nghị Tổng thống Trump có thể sử dụng Đạo luật Sản xuất Quốc phòng năm 1950 để vượt qua các quy định của bang đang hạn chế hoạt động khai thác dầu ngoài khơi.

Một bản ý kiến pháp lý dài 22 trang từ Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng mạng lưới các giàn khoan và đường ống ngoài khơi tại bờ Tây là một nguồn năng lượng quan trọng đối với an ninh quốc gia. Theo phân tích này, một sắc lệnh của Tổng thống có thể vượt lên trên các quy định của California hiện đang cản trở công ty Sable Offshore Corp khôi phục hoạt động khai thác và vận hành hệ thống đường ống liên quan.

Đạo luật Sản xuất Quốc phòng cho phép Tổng thống điều chỉnh các ngành công nghiệp trong nước khi các ngành này được xem là thiết yếu đối với quốc phòng hoặc trong các tình huống khẩn cấp.

Trong khi đó, Thống đốc California, ông Gavin Newsom cho rằng giá xăng tăng cao phần lớn là do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là cuộc xung đột liên quan đến Iran. Tuy nhiên, các nhà lập pháp Cộng hòa cho rằng chính các chính sách thuế và quy định môi trường nghiêm ngặt của bang mới là nguyên nhân chính khiến chi phí năng lượng tăng cao trong nhiều năm qua.

Những lo ngại này càng gia tăng khi 2 nhà máy lọc dầu lớn tuyên bố kế hoạch rời khỏi California. Một lãnh đạo của Chevron cũng cảnh báo rằng các quy định mới có thể khiến chi phí vận hành tăng thêm hàng tỷ USD.

Giới công nghiệp năng lượng cảnh báo rằng nếu các quy định mới được thông qua, nhiều nhà máy lọc dầu có thể buộc phải đóng cửa trong tương lai, điều có thể khiến nguồn cung nhiên liệu tại California suy giảm nghiêm trọng.

Đoàn Hùng (TTXVN)