Iran thông qua quy định thu phí tàu đi qua Eo biển Hormuz

Chia sẻ với báo giới tối 23/8, sau phiên họp của Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại Iran, phát ngôn viên Hassan Ghashghavi cho biết Điều 3 của “Kế hoạch Hành động Chiến lược về An ninh và Phát triển Eo biển Hormuz” đã được thông qua. Điều khoản này quy định tàu thuyền của các quốc gia được phép đi qua Eo biển Hormuz phải trả phí đối với các dịch vụ do Iran cung cấp.

“Theo Điều 3, phí sẽ được thu đối với các dịch vụ bao gồm hàng hải, môi trường, cung cấp nhiên liệu trong những điều kiện đặc biệt, bảo hiểm, an toàn và các dịch vụ khác được Iran cung cấp tại Eo biển Hormuz,” Thông tấn xã Iran (IRNA) dẫn lời ông Hassan Ghashghavi.

Phát ngôn viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại Iran cho biết các khoản phí này sẽ được thu bằng rial Iran hoặc “bất kỳ loại tiền tệ nào khác mà Iran cho là phù hợp”.

Ủy ban chưa công bố mức phí sẽ thu đối với các tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz song ông Ghashghavi khẳng định quy định này “nhấn mạnh việc tôn trọng an ninh, chủ quyền của các quốc gia ven biển và ngăn chặn những hành vi xâm phạm các quyền này”.

Quang cảnh phiên họp ngày 23/8 của Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại Iran. Ảnh: IRNA

Cùng ngày 23/8, Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), cơ quan của Iran quản lý Eo biển Hormuz, thông báo các tàu vi phạm quy định của Iran tại tuyến đường thủy chiến lược này sẽ phải đối mặt với các biện pháp hạn chế trong những lần đi qua sau, bao gồm phạt tiền, tạm giữ hoặc tịch thu tàu.

Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, PGSA cảnh báo các chủ hàng vận chuyển hàng hóa đến và đi từ Vịnh Ba Tư cần kiểm tra danh sách “Tàu không tuân thủ quy định” (Non-Compliant Vessels - NCV) trước khi thuê tàu để tránh những vấn đề có thể phát sinh. Danh sách này được công bố trên trang web của PGSA.

PGSA cũng cảnh báo bất kỳ tàu nào hợp tác với tàu nằm trong danh sách NCV sẽ ngay lập tức bị đưa vào danh sách này.

Để được xem xét xóa tên khỏi danh sách, các tàu phải gửi đơn chính thức kèm nội dung giải trình tới PGSA.

Theo CNBC, Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Trước khi xung đột Trung Đông bùng phát hôm 28/2, lượng dầu vận chuyển qua Eo biển Hormuz đạt khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày, chiếm gần 20% tổng lượng tiêu thụ dầu toàn cầu và hơn 1/4 lượng dầu được giao dịch bằng đường biển trên toàn cầu. Khoảng 80% đến 84% tổng lượng dầu khí vận chuyển qua đây được đưa tới châu Á, chủ yếu tới Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Eo biển Hormuz gần như tê liệt kể từ khi chiến sự Trung Đông nổ ra. Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad ngày 17/6, nhằm mở lại eo biển và hướng tới đàm phán chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, thỏa thuận đổ vỡ khi Washington và Tehran bất đồng về các tuyến đường cụ thể để di chuyển qua Eo biển Hormuz - vấn đề không được quy định cụ thể trong bản ghi nhớ.

Theo Tổng thống Donald Trump, Mỹ mới là bên kiểm soát Eo biển Hormuz. “Nếu nhìn vào lệnh phong tỏa, chúng tôi đang kiểm soát toàn bộ khu vực liên quan đến Eo biển Hormuz, và phạm vi kiểm soát còn mở rộng sâu vào cả các khu vực trên đất liền. Chúng tôi kiểm soát hoàn toàn,” ông Trump chia sẻ với báo giới tại Căn cứ Liên hợp Andrews, ngày 21/8 giờ địa phương.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết vào thứ Ba tuần trước (18/8), quân đội Mỹ đã hỗ trợ vận chuyển hơn 15 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ qua Eo biển Hormuz.

“Nếu tính cả lượng dầu được vận chuyển bằng đường ống, tổng khối lượng dầu rời khỏi khu vực đạt gần 20 triệu thùng. Tính trung bình trong 7 ngày, lượng dầu được vận chuyển qua Eo biển Hormuz đạt hơn 8 triệu thùng/ngày. Nhờ Hải quân Mỹ, dầu vẫn đang được vận chuyển qua Eo biển Hormuz, đừng nhầm lẫn,” ông Wright viết trên mạng xã hội X ngày 22/8.

Tùng Dương