Góp ý sửa đổi Luật Xuất bản để thích ứng với chuyển đổi số và AI

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) cho biết, sau hơn một thập kỷ thực thi, Luật Xuất bản đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành xuất bản. Tuy nhiên, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều mô hình xuất bản mới đã xuất hiện, đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện hành lang pháp lý để đáp ứng thực tiễn.

PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phát biểu tại hội thảo.

Ông Linh nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật cần tập trung giải quyết các vấn đề về quản lý xuất bản số, bảo hộ bản quyền trên môi trường mạng, xây dựng cơ chế khuyến khích xuất bản các công trình khoa học - công nghệ, đồng thời hoàn thiện mô hình tổ chức, phân cấp quản lý và trách nhiệm pháp lý của các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản.

Đóng góp ý kiến tại hội thảo, ThS. Bùi Thị Thu Hằng, Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Tri thức cho rằng, mục tiêu sửa đổi Luật lần này đã thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng về phát triển hoạt động xuất bản, đặc biệt là Chỉ thị số 04-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, cùng các nghị quyết về phát triển văn hóa, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế tư nhân.

Bà Hằng cho rằng, dự thảo Luật không chỉ hướng tới khắc phục những bất cập sau 13 năm thi hành Luật Xuất bản năm 2012 mà còn tạo động lực để phát triển xuất bản trở thành ngành công nghiệp văn hóa hiện đại.

Theo ThS. Bùi Thị Thu Hằng, việc sửa đổi Luật cũng phù hợp với nhiều chủ trương, nghị quyết quan trọng của Trung ương được ban hành trong thời gian qua về đổi mới giáo dục, phát triển văn hóa, chuyển đổi số, tinh gọn tổ chức bộ máy và phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới. Đặc biệt, Nghị quyết số 80-NQ/TW đã định hướng xây dựng ngành xuất bản trở thành ngành công nghiệp nội dung hiện đại trên nền tảng số, với cơ chế "Nhà nước dẫn dắt, nguồn lực tư nhân làm động lực", thúc đẩy phát triển không gian số, xuất bản đối ngoại và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Quang cảnh hội thảo.

Tuy nhiên, ThS. Bùi Thị Thu Hằng đề xuất Ban soạn thảo cân nhắc ban hành Luật Xuất bản mới (Luật Xuất bản năm 2026) thay vì chỉ sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản năm 2012. Theo bà Hằng, dự thảo hiện nay đã sửa đổi phần lớn nội dung của luật hiện hành, với 28 điều được sửa đổi và 7 điều được bổ sung, thiết kế mới, cho thấy phạm vi điều chỉnh mang tính toàn diện. Vì vậy, việc ban hành một đạo luật mới sẽ tạo thuận lợi hơn trong tổ chức thực hiện, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Theo Ban Tổ chức, toàn bộ ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ được tổng hợp, nghiên cứu để xây dựng báo cáo phản biện xã hội của VUSTA gửi cơ quan có thẩm quyền, góp phần hoàn thiện dự thảo Luật Xuất bản (sửa đổi, bổ sung) trình Quốc hội xem xét.

Tin, ảnh: XM/Báo Tin tức và Dân tộc