Góp ý hoàn thiện các dự án luật về luật sư, nuôi con nuôi và đấu giá tài sản

Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Thái Nguyên tham gia thảo luận tại Tổ 11 cùng Đoàn ĐBQH các tỉnh Khánh Hòa, Quảng Ngãi.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên).

Hoàn thiện quy định về tiêu chuẩn và hoạt động hành nghề luật sư

Góp ý đối với dự án Luật Luật sư (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đề nghị rà soát các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động luật sư, bảo đảm bao quát đầy đủ các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

Theo đại biểu, nếu chỉ quy định hành vi cản trở hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng thì có thể chưa bao quát các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Do đó, cần đối chiếu với Bộ luật Tố tụng Hình sự hiện hành và dự thảo Bộ luật Tố tụng Hình sự đang được Quốc hội xem xét, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa các quy định pháp luật.

Về tiêu chuẩn trở thành luật sư tại Điều 7, đại biểu Nguyễn Thị Thủy bày tỏ quan điểm tán thành phương án cho phép người không có bằng cử nhân luật nhưng có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ chuyên ngành luật được xem xét trở thành luật sư nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, trong đó có việc hoàn thành khóa đào tạo nghề luật sư 12 tháng và vượt qua kỳ thi tuyển chọn luật sư.

Theo đại biểu, quy định này có thể góp phần thu hút nguồn nhân lực có kiến thức liên ngành, nhất là trong giải quyết các vụ việc kinh tế, tranh chấp đầu tư và thương mại quốc tế.

Đối với quy định về luật sư tập sự, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát nhằm bảo đảm thống nhất với pháp luật tố tụng hình sự, nhất là các quy định liên quan đến việc gặp người bị tạm giữ, người bị tạm giam và tiếp cận, sao chụp tài liệu trong hồ sơ vụ án. Đại biểu cho rằng cần xem xét thận trọng phạm vi tham gia của người tập sự, bảo đảm tuân thủ chặt chẽ các điều kiện về tư cách, thẩm quyền và thủ tục trong hoạt động tố tụng.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị cân nhắc cách phân định trách nhiệm đánh giá ứng viên giữa Chủ tịch, Phó Chủ tịch Thường trực và các thành viên Hội đồng tuyển chọn luật sư, bảo đảm phù hợp với nguyên tắc hoạt động tập thể, dân chủ, quyết định theo đa số.

Đối với nghĩa vụ đào tạo, bồi dưỡng bắt buộc hằng năm của luật sư nước ngoài, cần đánh giá tính khả thi, điều kiện tổ chức đào tạo và đặc thù hành nghề của nhóm đối tượng này, nhất là những người chủ yếu tư vấn pháp luật nước ngoài, đầu tư quốc tế.

Đại biểu Hoàng Duy Chinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên).

Cùng góp ý về dự án Luật Luật sư, đại biểu Hoàng Duy Chinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, cho rằng không nên cho phép luật sư tập sự tham gia tố tụng với tư cách người bào chữa, bởi người tập sự chưa được công nhận là luật sư và chưa chắc đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện hành nghề.

Việc tham gia tố tụng, đặc biệt là gặp bị can, bị cáo trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật có liên quan.

Đại biểu đề nghị cân nhắc việc tổ chức công ty luật có sự tham gia của nhà đầu tư trong giai đoạn hiện nay. Theo đại biểu, hoạt động luật sư có đặc thù riêng, trước hết phải hướng đến bảo vệ công lý và bảo vệ chế độ; vì vậy, cần bảo đảm mục tiêu lợi nhuận không chi phối các nguyên tắc và giá trị cốt lõi của nghề luật sư.

Bảo đảm quyền lợi tốt nhất của trẻ em trong hoạt động nuôi con nuôi

Đối với dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đại biểu Phạm Thị Thu Thủy đề nghị làm rõ thẩm quyền đồng ý cho trẻ làm con nuôi trong trường hợp trẻ bị bỏ rơi, không xác định được cha, mẹ đẻ và đang được cá nhân hoặc gia đình chăm sóc nhưng chưa có người giám hộ.

Cơ quan soạn thảo cần rà soát quy định của Bộ luật Dân sự về giám hộ, xác định rõ trách nhiệm hướng dẫn và giải quyết thủ tục, bảo đảm trẻ có người đại diện hợp pháp bảo vệ quyền, lợi ích của mình.

Đại biểu nhấn mạnh, cần giải quyết kịp thời để trẻ sớm có môi trường gia đình ổn định, tránh việc phải đưa trẻ vào cơ sở trợ giúp xã hội chỉ nhằm hoàn thiện thủ tục. Đồng thời cần làm rõ trách nhiệm và thời hạn trong việc rà soát, hoàn thiện, chuyển hồ sơ tìm gia đình thay thế; xác định đầu mối theo dõi kết quả, bảo đảm trẻ đủ điều kiện được nhận làm con nuôi không bị chậm trễ cơ hội.

Đại biểu Phạm Thị Thu Thủy (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên).

Đại biểu cũng đề nghị việc tìm gia đình thay thế phải dựa trên đánh giá cụ thể đối với từng trẻ, khả năng đoàn tụ gia đình và các điều kiện pháp luật, không chạy theo số lượng. Cùng với đó cần xây dựng kênh hợp pháp, thuận tiện để người dân đăng ký nhu cầu nhận con nuôi, công khai thủ tục và đầu mối tiếp nhận, đồng thời bảo vệ thông tin riêng tư của trẻ.

Về bảo đảm an toàn cho trẻ, đại biểu đề nghị việc đánh giá điều kiện nhận con nuôi không chỉ dựa trên hồ sơ, giấy tờ mà cần xem xét thực tế môi trường gia đình, nguy cơ bạo lực, xâm hại và khả năng chăm sóc trẻ. Sau giao nhận, cần xác định rõ cơ quan đầu mối theo dõi, tiếp nhận phản ánh và phối hợp hỗ trợ khi gia đình nhận nuôi gặp khó khăn hoặc phát hiện dấu hiệu xâm hại.

Đối với địa bàn miền núi, cần tính đến điều kiện đi lại, nguồn nhân lực, kinh phí, kỹ năng chuyên môn và hỗ trợ ngôn ngữ để bảo đảm các quy định được thực hiện hiệu quả.

Đại biểu Hoàng Duy Chinh đề nghị làm rõ quy định về căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi tại Điều 27 liên quan đến trường hợp người nhận con nuôi mắc bệnh hiểm nghèo.

Theo đại biểu, việc mắc bệnh hiểm nghèo không đồng nghĩa với việc người đó mất khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Trường hợp người nhận con nuôi vẫn có đủ điều kiện kinh tế, cơ sở vật chất và nguồn lực hỗ trợ thì không nên chỉ căn cứ vào tình trạng bệnh để chấm dứt việc nuôi con nuôi, bởi điều này có thể làm mất đi cơ hội được sống trong môi trường gia đình ổn định của trẻ. 

Đại biểu đề nghị nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể để việc xem xét căn cứ chấm dứt nuôi con nuôi gắn với khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế, bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em.

Đại biểu Hồ Thị Kim Ngân đề nghị quy định rõ mức tiền, thời gian áp dụng, định mức và các khoản chi phí hợp lý được bù đắp; đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ sở trợ giúp xã hội trong trường hợp khoản tiền chưa được bảo đảm kịp thời, tránh để vấn đề tài chính ảnh hưởng đến tiến độ giao nhận trẻ và quyền lợi của các bên.

Góp ý về Điều 16, đại biểu cho rằng cần làm rõ thẩm quyền của UBND cấp xã và UBND cấp tỉnh đối với việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài tại khu vực biên giới. Quy định của Luật cần thống nhất với dự thảo Nghị định hướng dẫn, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót thẩm quyền, đồng thời phát huy vai trò của chính quyền cấp xã đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền.

Đại biểu Hồ Thị Kim Ngân (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên).

Đối với việc theo dõi tình hình phát triển của trẻ tại Điều 22, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế để UBND cấp tỉnh, cụ thể là Sở Tư pháp theo phân công, được tiếp cận báo cáo định kỳ về tình hình phát triển của trẻ sau khi được nhận làm con nuôi. Qua đó, cơ quan có thẩm quyền có thể kịp thời phát hiện những trường hợp quyền lợi của trẻ không được bảo đảm và có biện pháp can thiệp.

Về Điều 24, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm lập văn bản, báo cáo và lưu trữ hồ sơ của người làm công tác xã hội trong hoạt động nuôi con nuôi, xác định những tài liệu nào là thành phần bắt buộc của hồ sơ nhận con nuôi hoặc hồ sơ theo dõi quá trình phát triển của trẻ, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Tăng cường chế tài, ngăn chặn thao túng trong đấu giá tài sản

Góp ý đối với dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), đại biểu Hồ Thị Kim Ngân đề nghị tăng cường chế tài đối với hành vi trúng đấu giá nhưng bỏ cọc nhằm thao túng thị trường bất động sản.

Theo đại biểu, thực tế có những tổ chức, cá nhân hoặc nhóm đầu cơ chấp nhận mất tiền đặt cọc để đẩy giá đất tại các cuộc đấu giá lên cao, qua đó tác động đến mặt bằng giá các khu vực lân cận và tạo lợi thế khi chuyển nhượng quỹ đất đã có quyền sử dụng.

Đại biểu cho rằng, quy định không hoàn trả tiền đặt cọc tại khoản 2 Điều 56 có thể chưa đủ sức răn đe nếu lợi ích thu được từ hành vi thao túng lớn hơn khoản tiền bị mất.

Vì vậy, cần nghiên cứu xây dựng cơ chế theo dõi trên cơ sở dữ liệu đấu giá để phát hiện các cá nhân, tổ chức hoặc nhóm đối tượng thường xuyên tham gia đấu giá đất có dấu hiệu thao túng thị trường; đồng thời xem xét biện pháp hạn chế hoặc không cho tiếp tục tham gia đấu giá đối với những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, bảo đảm có căn cứ pháp lý rõ ràng.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Hoàng Duy Chinh cho rằng tình trạng thao túng, đẩy giá rồi bỏ cọc vẫn gây tác động tiêu cực, nhất là trong đấu giá đất đai và quyền khai thác khoáng sản.

Một số trường hợp trả giá cao nhưng không tiếp tục thực hiện nghĩa vụ có thể khiến tài nguyên chậm được đưa vào khai thác, ảnh hưởng đến nguồn cung vật liệu phục vụ các công trình, dự án trọng điểm.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu nâng mức tiền đặt trước phù hợp với từng loại tài sản, hoàn thiện chế tài đối với người nhiều lần bỏ cọc và có dấu hiệu lợi dụng đấu giá để đầu cơ, gây nhiễu loạn thị trường. Đồng thời cần rà soát quy định tại Luật Đấu giá tài sản và các pháp luật chuyên ngành, có thể giao Chính phủ quy định chi tiết đối với từng nhóm tài sản, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Triệu Tuyên