Chính phủ đề xuất cấm người có án tù treo nhận con nuôi

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, sáng 19/10, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội tờ trình dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi).

Dự thảo Luật gồm 4 chương, 31 điều, sửa đổi 23 điều, bổ sung 8 điều, lược bỏ 29 điều, giảm 21 điều so với Luật hiện hành.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

Về điều kiện của người được nhận làm con nuôi, ông Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật quy định điều kiện của người được nhận làm con nuôi phải là trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em mồ côi cả cha và mẹ, trẻ em không nơi nương tựa theo quy định của pháp luật về trẻ em (trừ trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình).

Quy định này nhằm bảo đảm chỉ những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, không có cơ hội sống trong gia đình gốc mới được giải quyết cho làm con nuôi nhằm tôn trọng quyền của trẻ em được sống cùng cha, mẹ đẻ, không tách trẻ em khỏi gia đình gốc một cách không cần thiết.

Về điều kiện của người nhận con nuôi, dự thảo Luật bổ sung quy định cấm nhận con nuôi đối với người đang trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ, đang trong thời gian được tha tù trước thời hạn có điều kiện; bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo.

Chính phủ đề xuất người từng bị kết án về một số tội không được nhận con nuôi, kể cả khi đã được xóa án tích. Theo quy định hiện hành, việc cấm nhận con nuôi đối với các trường hợp này chỉ áp dụng khi chưa được xóa án tích.

Danh mục gồm các tội thuộc Chương các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật; tội loạn luân; tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình; tội dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người dưới 18 tuổi phạm pháp.

Bên cạnh đó là các tội được quy định tại Chương các tội phạm về ma túy; các tội được quy định tại Chương các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh; các tội được quy định tại Chương các tội xâm phạm an ninh quốc gia của Bộ luật Hình sự.

“Việc sửa đổi, bổ sung các quy định này nhằm bảo đảm con nuôi được sống trong môi trường gia đình an toàn, lành mạnh”, Chính phủ nhấn mạnh.

Về căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi, dự thảo Luật bổ sung quy định về chấm dứt việc nuôi con nuôi đối với trường hợp con nuôi là người chưa thành niên mà cả cha và mẹ nuôi chết, mất năng lực hành vi dân sự, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc phải chấp hành hình phạt tù; cha, mẹ nuôi bị kết án về tội ngược đãi, hành hạ con nuôi.

Việc bổ sung quy định này nhằm bảo đảm lợi ích của con nuôi là người chưa thành niên trong trường hợp cả cha và mẹ nuôi chết; cha, mẹ nuôi không còn đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con nuôi; việc để trẻ em sống cùng cha, mẹ nuôi sẽ không bảo đảm con nuôi sống trong môi trường gia đình an toàn, lành mạnh.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra về điều kiện của người nhận con nuôi, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị nghiên cứu, cân nhắc quy định trường hợp người bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình, người bị xử lý vi phạm hành chính về các hành vi xâm hại trẻ em không được nhận con nuôi.

Theo ông Phan Chí Hiếu, đây là yếu tố tác động trực tiếp đến sự an toàn của trẻ em trong môi trường gia đình và bảo đảm điều kiện nhận con nuôi không thấp hơn điều kiện nhận chăm sóc thay thế khác theo quy định của Luật Trẻ em.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị bổ sung cụm từ “đang trong thời gian thử thách” sau quy định về người bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo.

Theo cơ quan thẩm tra, chỉnh lý này nhằm bảo đảm thống nhất với các trường hợp được liệt kê, phù hợp với lý do phòng ngừa rủi ro người hưởng án treo phải trở lại chấp hành hình phạt tù trong thời gian thử thách.

Anh Văn