Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa đề xuất hoàn thiện quy định về nuôi con nuôi, bảo đảm quyền lợi trẻ em

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Thái điều hành phiên thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: An Nhiên

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh: Nghiêm cấm mọi hành vi môi giới nuôi con nuôi trái pháp luật

Phát biểu thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh tán thành cao việc sửa đổi, thông qua Luật Nuôi con nuôi tại Kỳ họp này nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, thực hiện cam kết quốc tế và tháo gỡ những vướng mắc phát sinh sau quá trình thi hành luật hiện hành.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh phát biểu thảo luận. Ảnh: An Nhiên

Góp ý dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị hoàn thiện quy định về các hành vi bị nghiêm cấm và căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi, bảo đảm quyền, lợi ích tốt nhất của trẻ em.

Về các hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 5, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị quy định nghiêm cấm mọi hành vi môi giới nuôi con nuôi trái pháp luật, không chỉ giới hạn ở việc môi giới thông qua mạng viễn thông, mạng xã hội hoặc các nền tảng điện tử. Nếu chỉ quy định như dự thảo có thể dẫn đến cách hiểu các hình thức môi giới trực tiếp hoặc theo phương thức truyền thống không thuộc phạm vi điều chỉnh.

Về căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi tại Điều 27, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cân nhắc quy định chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi khi cả cha và mẹ nuôi mắc bệnh hiểm nghèo. Bởi trên thực tế, có trường hợp cha mẹ nuôi mắc bệnh hiểm nghèo nhưng vẫn đủ điều kiện chăm sóc trẻ, đồng thời trẻ mong muốn tiếp tục sống trong gia đình nuôi. Vì vậy, chỉ nên xem xét chấm dứt việc nuôi con nuôi khi cả cha và mẹ nuôi mắc bệnh hiểm nghèo, thực sự không còn khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em.

Đại biểu Vũ Tiến Dũng: Bảo đảm quyền biết nguồn gốc của con nuôi

Đại biểu Vũ Tiến Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nuôi con nuôi năm 2010, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng lấy trẻ em làm trung tâm, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Đại biểu Vũ Tiến Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa thảo luận. Ảnh: An Nhiên

Về quyền được biết nguồn gốc của con nuôi, đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong lưu trữ, bảo mật và cung cấp thông tin; đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể trình tự, thủ tục thực hiện đối với cả nuôi con nuôi trong nước và nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài. Việc cung cấp thông tin cần phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành của người được nhận làm con nuôi, hài hòa giữa quyền được biết nguồn gốc và quyền bảo vệ bí mật đời tư của các bên liên quan.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ nghiêm ngặt dữ liệu cá nhân, nhất là thông tin về nguồn gốc và hoàn cảnh gia đình của trẻ em; đồng thời đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh: Không để nuôi con nuôi trở thành kẽ hở cho môi giới, mua bán trẻ em

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng, điểm cốt lõi của dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) là chuyển từ tư duy tạo điều kiện cho việc nhận con nuôi sang bảo đảm việc nhận nuôi chỉ được thực hiện khi đó là phương án tốt nhất cho trẻ và không còn giải pháp phù hợp trong gia đình gốc.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa thảo luận. Ảnh: An Nhiên

Đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định về tài chính trong nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài. Theo đó, cần bỏ quy định cho phép chi trả “thù lao hợp lý cho nhân viên của cơ sở”, bởi nếu thiếu cơ chế kiểm soát chặt chẽ, khoản tiền này có thể bị biến tướng thành môi giới hoặc mua bán trẻ em dưới danh nghĩa đóng góp.

Đối với khoản bù đắp chi phí nuôi dưỡng, Chính phủ cần quy định rõ định mức, nộp qua tài khoản của cơ sở, chế độ chứng từ, công khai và thanh tra, kiểm tra. Đồng thời, nghiêm cấm môi giới, quảng cáo, kết nối nhận con nuôi trên mạng xã hội và nền tảng điện tử kèm chế tài đủ mạnh, vì không gian mạng đang là kênh phức tạp nhất; cho phép yêu cầu giám định ADN khi có nghi ngờ về nguồn gốc trẻ hoặc quan hệ thân thích.

Các đại biểu Quốc hội tham gia thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: An Nhiên

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị tăng cường theo dõi sau khi trẻ được nhận làm con nuôi; làm rõ cơ quan chịu trách nhiệm phát hiện, can thiệp khi có dấu hiệu trẻ được nhận làm con nuôi bị bạo lực, bỏ rơi hoặc không bảo đảm điều kiện chăm sóc; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nuôi con nuôi liên thông với dữ liệu hộ tịch, dân cư và trẻ em, góp phần phòng ngừa tiêu cực và bảo đảm quyền được biết nguồn gốc của con nuôi.

Hữu Đại