Gỡ 'nút thắt' chuyển đổi số ở địa phương

Ngay từ sáng sớm, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bảo Ái đã có rất đông người dân tới giải quyết các thủ tục hành chính như đất đai, chứng thực, hộ tịch,… Tại quầy tiếp nhận, cán bộ vừa hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ, vừa xử lý các thủ tục trên môi trường điện tử. Để bộ máy vận hành thông suốt như hôm nay, địa phương đã phải vượt qua không ít khó khăn.

Ngay từ sáng sớm, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bảo Ái đã có rất đông người dân tới giải quyết các thủ tục hành chính.

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn xã Bảo Ái, Tân Nguyên, Cảm Ân và Mông Sơn với quy mô dân số và địa bàn rộng lớn hơn khiến số lượng hồ sơ thủ tục hành chính của xã tăng lên đáng kể.

Trong khi đó, hạ tầng công nghệ thông tin - nền tảng quan trọng của chuyển đổi số lại đáp ứng đủ yêu cầu thực tiễn. Qua rà soát, xã hiện còn thiếu 23 máy vi tính, 8 máy in, 4 máy photocopy, 2 máy scan cùng nhiều thiết bị phục vụ chuyên môn so với định mức. Bên cạnh đó, phần lớn thiết bị được điều chuyển từ các xã cũ đã sử dụng nhiều năm, cấu hình thấp, thường xuyên hỏng hóc.

Đây không chỉ là câu chuyện thiếu thiết bị làm việc mà đó còn là “nút thắt” có thể tác động trực tiếp đến hiệu quả của cả quá trình chuyển đổi số. Bởi khi toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ đều được thực hiện trên môi trường điện tử thì mỗi thiết bị chậm, mỗi đường truyền không ổn định đồng nghĩa với việc thời gian giải quyết thủ tục hành chính bị kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp.

Một số trang thiết bị của xã Bảo Ái được điều chuyển từ các xã cũ đã sử dụng nhiều năm, cấu hình thấp, thường xuyên hỏng hóc.

Tuy nhiên, thay vì coi đó là rào cản, xã Bảo Ái xác định tìm lời giải từ chính nội lực của mình. Ông Vũ Quang Ưng - Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bảo Ái cho biết: “UBND xã đã cử cán bộ tham gia 45 lớp tập huấn về tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính, kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dịch vụ công trực tuyến và các phần mềm chuyên ngành. Cùng với đó, quy trình xử lý công việc được rà soát, chuẩn hóa; việc phối hợp giữa các bộ phận được tổ chức lại theo hướng giảm tối đa thời gian luân chuyển hồ sơ.

Xã Bảo Ái đã cứ cán bộ tham gia 45 lớp tập huấn để nâng cao năng lực chuyên môn.

Khó khăn về cơ sở vật chất của xã Bảo Ái trong chuyển đổi số cũng là khó khăn chung của nhiều địa phương.

Dù số lượng thiết bị được thống kê trên địa bàn tỉnh tương đối lớn (cấp xã có trên 4.200 máy tính để bàn, cấp sở có hơn 3.400 máy tính), song tỷ lệ thiết bị đã qua sử dụng trên 5 năm và cấu hình thấp lại chiếm từ 40% đến 60% ở cấp xã và khoảng 43% ở khối sở, ngành. Tình trạng này khiến nhiều máy không đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật để chạy các nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến thế hệ mới.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương thiếu một số máy như: máy lấy số tự động, máy đánh giá hài lòng, máy scan, máy in và hệ thống camera giám sát việc giải quyết thủ tục hành chính.

Để khắc phục những khó khăn này, bên cạnh việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh đã chủ động từng bước đầu tư thêm máy móc, trang thiết bị.

Ông Nguyễn Tiến Chiển - Chủ tịch UBND xã Việt Hồng cho biết: Chúng tôi đã rà soát tất cả các máy móc như máy photo, máy scan,… Đối với các máy cũ, không sử dụng được chúng tôi từng bước tiến hành mua mới thay thế để phục vụ ngay cho nhân dân. Hiện nay, chúng tôi đang đầu tư thêm robot AI trong giải quyết thủ tục hành chính nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Nhận diện rõ những “nút thắt”, tỉnh Lào Cai đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức - lực lượng trực tiếp triển khai chuyển đổi số tại cơ sở.

Ở cấp xã, có từ 40% đến 60% thiết bị đã qua sử dụng trên 5 năm và cấu hình thấp.

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh có khoảng 5.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức được tập huấn về chuyển đổi số, kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dịch vụ công trực tuyến và sử dụng các phần mềm chuyên ngành. Không chỉ trang bị kiến thức, các lớp tập huấn còn hướng đến thay đổi tư duy làm việc, chuyển từ phương thức xử lý thủ công sang xử lý hoàn toàn trên môi trường số.

Song song với đó, các sở, ngành thường xuyên cử cán bộ kỹ thuật xuống cơ sở hướng dẫn vận hành hệ thống, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai. Các tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục được duy trì và phát huy hiệu quả, trở thành “cánh tay nối dài” của chính quyền trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận các nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến.

Tỉnh Lào Cai từng bước đầu tư thêm cơ sở vật chất phục vụ công tác cải cách hành chính cho các địa phương.

Cùng với phát triển nguồn nhân lực, tỉnh cũng từng bước hoàn thiện hạ tầng số. Hệ thống mạng truyền số liệu chuyên dùng tiếp tục được duy trì ổn định; hầu hết các xã duy trì từ 1 – 2 đường truyền Internet băng thông 100 – 300 Mbps, đáp ứng yêu cầu khai thác các cơ sở dữ liệu dùng chung, hội nghị trực tuyến và giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Đến thực hiện thủ tục sang tên quyền sử dụng đất cho con trai tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Trấn Yên, ông Trần Mạnh Hoành - thôn Phú Mỹ, xã Trấn Yên chia sẻ: “Tôi thấy bây giờ làm thủ tục thuận tiện hơn trước rất nhiều. Hồ sơ được cán bộ hướng dẫn đầy đủ ngay từ đầu nên không phải đi lại nhiều lần. Thời gian tiếp nhận nhanh, các thao tác xử lý cũng nhanh hơn. Người dân như chúng tôi rất phấn khởi.”

Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tiếp nhận và giải quyết hơn 600 nghìn hồ sơ thủ tục hành chính. Trong đó, tỷ lệ hồ sơ đúng và trước hạn đạt 98,68%. Đáng chú ý, mức độ hài lòng của người dân đối với việc cung ứng dịch vụ hành chính công đạt 84,78%, vươn lên xếp thứ 7 toàn quốc.

Kết quả này cho thấy, mặc dù điều kiện hạ tầng ở nhiều địa phương còn chưa đồng bộ nhưng bằng việc tổ chức lại quy trình, nâng cao chất lượng đội ngũ và phát huy hiệu quả các nền tảng số, chất lượng phục vụ người dân vẫn tiếp tục được cải thiện.

Mức độ hài lòng của người dân đối với việc cung ứng dịch vụ hành chính công đạt 84,78%, vươn lên xếp thứ 7 toàn quốc.

Ông Trần Trí Dũng – Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Lào Cai cho biết: Trên cơ sở rà soát nhu cầu thực tế của từng địa phương, tỉnh đang xây dựng kế hoạch hỗ trợ máy tính và các trang thiết bị cần thiết phục vụ hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, nhất là đối với những địa bàn còn nhiều khó khăn. Tỉnh cũng tiếp tục tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao kỹ năng nghiệp vụ, kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, bảo đảm khi hạ tầng được đầu tư thì nguồn nhân lực cũng đủ năng lực khai thác hiệu quả.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện đầu tư hạ tầng mà còn là sự đổi mới trong tư duy quản lý và tinh thần chủ động của mỗi địa phương. Khi những “nút thắt” về cơ sở vật chất từng bước được tháo gỡ cùng với sự đồng hành của tỉnh và quyết tâm của chính quyền cơ sở chuyển đổi số sẽ tiếp tục tạo động lực nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, hướng tới nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và lấy người dân làm trung tâm.

Nguyễn Thị Hương Giang - Nguyễn Hữu Minh