Giảm thuế thu nhập là 'liều thuốc bổ' với doanh nghiệp

Chiều 21/8, Tổ 9 (gồm Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng và Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) thảo luận về ba nội dung: cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị; dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập với cá nhân và doanh nghiệp; và việc tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.

Toàn cảnh phiên thảo luận của Tổ 9 (gồm Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng và Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) chiều 21/8

ĐBQH Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) đánh giá cao đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm 2026 - 2027 đối với các đối tượng có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm.

“Đây có thể xem là một “liều thuốc bổ”, giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh tháo gỡ khó khăn về dòng tiền, giảm áp lực chi phí; qua đó duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm việc làm, ổn định thu nhập và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân”, ĐBQH Hoàng Văn Nghĩa nói.

Góp ý cụ thể, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cho rằng, quy định giảm thuế với cùng một mức đối với các đối tượng có doanh thu không quá 10 tỷ đồng có thể tạo ra chênh lệch đột ngột về nghĩa vụ thuế giữa đơn vị đạt ngưỡng này và đơn vị chỉ vượt nhẹ. Điều này có thể dẫn đến tình trạng chia, tách doanh nghiệp hoặc che giấu doanh thu để được hưởng chính sách.

“Đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế tính thuế theo hướng lũy tiến hoặc có cơ chế chuyển tiếp hợp lý, bảo đảm công bằng, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh, thay vì nảy sinh tâm lý ‘không muốn lớn’”, đại biểu nêu.

ĐBQH Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) phát biểu

Về nguyên tắc xử lý số thuế đã tạm nộp, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cho rằng, Nghị quyết có hiệu lực từ tháng 8/2026 nhưng chính sách giảm thuế được áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026. Trong 8 tháng đầu năm, nhiều doanh nghiệp đã tạm nộp thuế theo quy định hiện hành.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung ngay tại Điều 2 nguyên tắc bù trừ hoặc tự động hoàn trả số thuế đã nộp thừa, theo hướng cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, giúp nguồn tiền sớm quay trở lại phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Về điều kiện hưởng ưu đãi, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa đề nghị bổ sung việc thực hiện nghĩa vụ đối với hệ thống an sinh xã hội vào Điều 1. Theo đại biểu, chính sách giảm thuế thể hiện sự chia sẻ nguồn lực của Nhà nước nhằm hỗ trợ khu vực tư nhân, song sự hỗ trợ này cần đi đôi với trách nhiệm xã hội.

Theo đó, đại biểu đề nghị doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh chỉ được hưởng ưu đãi giảm thuế khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động và không còn nợ thuế của các kỳ trước.

“Gắn ưu đãi thuế với thực hiện nghĩa vụ an sinh xã hội không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động mà còn góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của cá nhân và doanh nghiệp”, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa nhấn mạnh.

Trước đó, Chính phủ trình Quốc hội giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp trong năm 2026 và 2027 đối với cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, mức giảm 30% số thuế phải nộp cũng đã từng được áp dụng trong một số giai đoạn khó khăn trước đây nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, như các năm 2008, 2012 và giai đoạn chịu tác động của Covid-19.

Đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí áp dụng chính sách giảm thuế cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, nhiều hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp đã nộp thuế trong 8 tháng đầu năm, trong khi dự thảo Nghị quyết và dự thảo Nghị định chưa quy định rõ nguyên tắc xử lý số thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đã tạm nộp trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ làm rõ khoảng trống pháp lý này, đồng thời khẩn trương ban hành hướng dẫn về trình tự, thủ tục bù trừ hoặc hoàn trả số thuế đã nộp.

Hà Lan