Trình Quốc hội giảm 30% thuế thu nhập cho hộ kinh doanh thu dưới 10 tỷ/năm

Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã nghe trình bày Tờ trình, Báo cáo về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Đề xuất giảm 30% thuế TNCN, TNDN cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ

Trình bày Tờ trình về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với cá nhân và doanh nghiệp, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn chỉ ra thực tiễn khảo sát của VCCI, Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân cùng số liệu quản lý thuế cho thấy ngưỡng doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế là phù hợp.

Tuy nhiên, các hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, nếu mức doanh thu dưới 3 tỷ đồng, hộ, cá nhân, doanh nghiệp được lựa chọn phương pháp tính thuế phù hợp, theo phương án đơn giản “thuế suất nhân với doanh thu”. Với doanh thu trên 3 tỷ đồng, tính thuế theo phương pháp doanh thu trừ chi phí.

Như vậy, doanh nghiệp có mức doanh thu trên 3 tỷ đồng thì phải có hệ thống sổ sách ghi chép đầy đủ, chi tiết, cần có kiến thức quản lý kinh tế cao hơn, mất nhiều thời gian hơn.

Đa số ý kiến mong muốn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản là “doanh thu nhân với thuế suất” cho mức doanh thu dưới 10 tỷ đồng thay vì mức 3 tỷ đồng như hiện nay, để đơn giản hóa sổ sách, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Về nội dung này, Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu báo cáo Quốc hội sửa đổi tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Dữ liệu khảo sát cũng cho thấy hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn gặp nhiều khó khăn, sức chịu đựng ngày càng thu hẹp, khó tích lũy để tái đầu tư.

Để khuyến khích và tạo điều kiện, căn cứ vào khả năng ngân sách, Chính phủ trình Quốc hội xem xét giảm 30% thuế TNCN, TNDN của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có mức doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm.

“Đây cũng là cụ thể hóa Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 19 của Ban Chấp hành Trung ương, gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026-2030”, Bộ trưởng Tài chính nhấn mạnh.

Về đánh giá tác động, trên cơ sở tính toán, dự kiến việc áp dụng chính sách giảm thu ngân sách năm 2026 khoảng 3.191 tỷ đồng, năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng. Trước mắt đây là khoản giảm thu, nhưng về dài hạn đây là nguồn lực được giữ lại để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp tái đầu tư mở rộng sản xuất tăng thu nhập và khả năng sẽ tăng thu ngân sách trong tương lai.

Về thời gian trình thông qua, Chính phủ trình Quốc hội thông qua ngay tại kỳ họp này và có hiệu lực trong quý III/2026 để tác động tích cực ngay đến người dân doanh nghiệp, giúp họ chủ động mua sắm, tái đầu tư không bỏ lỡ chu kỳ kinh doanh cuối năm.

Ngăn ngừa hành vi chia tách, chuyển doanh thu nhằm hưởng ưu đãi

Theo Báo cáo tóm tắt thẩm tra Dự án Nghị quyết do Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà trình bày, Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm chỉ đạo nghiên cứu, đánh giá kỹ các khó khăn, vướng mắc nêu tại Tờ trình và các phản ánh của cử tri, doanh nghiệp, hiệp hội để kịp thời có giải pháp, chính sách tác động thực chất giải quyết được khó khăn.

Đối với đề xuất giảm thuế TNCN, TNDN, báo cáo thẩm tra nêu rõ đa số ý kiến nhất trí với đề xuất của Chính phủ về điều kiện hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp được giảm 30% số thuế thu nhập theo mức doanh thu hàng năm không quá 10 tỷ đồng trong 2 năm 2026, năm 2027.

Song, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các giải pháp để bảo đảm kiểm soát hiệu quả, ngăn ngừa các hành vi chia, tách, chuyển doanh thu.

Nhiều ý kiến cũng đề nghị làm rõ cơ sở áp dụng thống nhất ngưỡng 10 tỷ đồng và giảm 30% số thuế TNCN, TNDN cho tất cả lĩnh vực. Cách xác định doanh thu và áp dụng chính sách đối với doanh nghiệp có kỳ tính thuế khác năm dương lịch, doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp thực hiện chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc có thời gian hoạt động chưa đủ 12 tháng...

Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra Dự án Nghị quyết. Ảnh: Quochoi.vn.

Nhiều ý kiến cho rằng chính sách tại dự thảo Nghị quyết chưa thực sự hợp lý và chưa thật sự bảo đảm nguyên tắc công bằng theo quy mô và có thể không tạo động cơ thúc đẩy phát triển kinh tế.

Cụ thể là hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng được hưởng chính sách giảm thuế, trong khi đó hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu chỉ cao hơn 10 tỷ đồng rất nhỏ lại không được hưởng ưu đãi.

Vì vậy, đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý thay cho việc hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp mất toàn bộ ưu đãi khi vượt ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng.

Về đối tượng được giảm thuế, Ủy ban thấy chưa thống nhất với Luật Thuế TNDN và chưa thống nhất với nội dung nêu tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Nghị quyết. Đề nghị Cơ quan soạn thảo rà soát, báo cáo, làm rõ, tránh gây khó khăn trong thực hiện.

Phó chủ nhiệm Nguyễn Thị Phú Hà cho biết đa số ý kiến nhất trí áp dụng chính sách giảm thuế cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Tuy nhiên, Nghị quyết dự kiến được thông qua cuối Kỳ họp, trong khi chính sách giảm thuế áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, nhiều hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp đã nộp các khoản thuế trong 8 tháng đầu năm.

“Dự thảo Nghị quyết và dự thảo Nghị định chưa có quy định rõ ràng về nguyên tắc xử lý đối với số thuế TNCN, TNDN đã tạm nộp trong các kỳ tính thuế của năm 2026 trước ngày Nghị quyết có hiệu lực thi hành”, bà Hà nhấn mạnh.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ các điểm trống pháp lý và khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn theo hướng đơn giản hóa thủ tục; bảo đảm thuận lợi cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Hồng Nhung