Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Giảm thuế phải hướng tới nuôi dưỡng nguồn thu dài hạn

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hoan nghênh Chính phủ trình Quốc hội chính sách này và bày tỏ tán thành với việc giảm thuế (Ảnh VPQH)

Làm rõ căn cứ giảm 30% và ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng

Cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp chiều nay (20/8), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hoan nghênh Chính phủ trình Quốc hội chính sách này và bày tỏ tán thành với việc giảm thuế.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng việc giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp cần được đặt trong một tư duy lớn hơn, đó là chuyển từ mục tiêu thu ngân sách trong ngắn hạn sang nuôi dưỡng nguồn thu, mở rộng cơ sở thu và tạo động lực tăng trưởng trong dài hạn.

Giảm thuế giúp người dân có thêm thu nhập khả dụng, doanh nghiệp có thêm nguồn lực đầu tư vào nền kinh tế, tái sản xuất và mở rộng hoạt động. Từ cách tiếp cận đó, Chủ tịch Quốc hội tán thành chủ trương giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

Dù vậy, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ và Ủy ban Kinh tế - Tài chính thuyết minh rõ việc lựa chọn mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng.

“Tại sao là 30% mà không phải 40%; tại sao không phải 5 tỷ đồng mà là 10 tỷ đồng?”, Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề và cho rằng dù mục tiêu đã xác định là giảm 30% và áp dụng ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng thì căn cứ lựa chọn vẫn cần được lý giải rõ.

Đặc biệt, việc quy định ngưỡng 10 tỷ đồng có thể tạo ra một “điểm gãy” khá lớn về nghĩa vụ thuế. Phần thu nhập tăng thêm có thể không đáng kể nhưng nghĩa vụ thuế lại tăng đột ngột. Đây là vấn đề Bộ Tài chính cần lường trước và đánh giá khi chính sách được ban hành.

Theo Chủ tịch Quốc hội, mục tiêu cuối cùng không phải giảm thuế cho tất cả mọi người theo một tỷ lệ giống nhau mà phải giảm đúng đối tượng, đúng mức và đúng mục tiêu, gắn với những lĩnh vực Nhà nước muốn thúc đẩy.

Trong đó, Chủ tịch Quốc hội đề cập đến đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ; kinh tế xanh; chuyển đổi số, nghiên cứu phát triển, vùng khó khăn và nâng cao năng suất lao động. Đặc biệt, nâng cao năng suất lao động là vấn đề đất nước hiện rất cần quan tâm.

Hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai nhưng phải kiểm soát gian lận thuế

Cùng với giảm gánh nặng thuế cho cá nhân và doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần tạo thuận lợi về cách thức nộp thuế, đồng thời kiểm soát hành vi trốn thuế, gian lận thuế và chuyển giá.

Đối với hộ kinh doanh, việc triển khai lộ trình chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai là chủ trương đúng đắn nhằm minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và hiện đại hóa công tác quản lý thuế.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu thực hiện, nhiều hộ kinh doanh còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ, sử dụng hóa đơn điện tử, thực hiện chế độ chứng từ, sổ sách kế toán và kê khai thuế theo quy định.

Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ nghiên cứu, có hướng dẫn cụ thể từ việc lập chứng từ đến cách thức kê khai, nộp thuế, qua đó vừa tạo thuận lợi cho người nộp thuế, vừa bảo đảm không thất thoát thuế, thực hiện thu đúng, thu đủ và tránh tình trạng thông đồng giữa người nộp thuế với cán bộ thuế.

Một vấn đề khác cần đặc biệt lưu ý là kiểm soát các điều kiện được hưởng ưu đãi, miễn, giảm thuế.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải có quy định xử lý trường hợp chia tách pháp nhân, chia nhỏ doanh thu để đưa doanh thu xuống dưới ngưỡng 10 tỷ đồng nhằm hưởng ưu đãi.

Theo Chủ tịch Quốc hội, nguy cơ này cần được ngành tài chính, thuế tính toán ngay trong quá trình xây dựng và thực hiện chính sách. Nếu không quản lý chặt, có thể phát sinh tình trạng chia nhỏ doanh thu theo ngưỡng được hưởng ưu đãi.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị đẩy mạnh quản lý thuế đối với kinh tế số, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng xuyên biên giới, chuyển nhượng vốn, các hoạt động có tính chất đầu tư và những lĩnh vực có nguy cơ chuyển lợi nhuận.

Công tác quản lý thuế cần tiếp tục được số hóa, đồng thời tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế, ngân hàng, đăng ký kinh doanh, đất đai, hải quan và các cơ quan có liên quan.

Cần chương trình cải cách thuế thu nhập trong trung và dài hạn

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, cần tránh cách tiếp cận giảm thuế mang tính tình thế, thay vào đó phải xây dựng chương trình cải cách thuế thu nhập trong trung và dài hạn, làm rõ định hướng và tiêu chí đánh giá.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc giảm 30% và lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng lần này là một giải pháp tình thế, tạm thời. Về lâu dài, Bộ Tài chính cần tính toán chính sách trong trung và dài hạn.

Đối với thuế thu nhập cá nhân, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát mức giảm trừ gia cảnh theo biến động của mức sống và chi phí sinh hoạt; hạn chế tình trạng người dân bị đẩy lên bậc thuế cao hơn chỉ vì thu nhập danh nghĩa tăng theo lạm phát.

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị chuyển từ tư duy thuế trên lợi nhuận sang tư duy thuế và tái đầu tư. Thuế phải trở thành đòn bẩy tài chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu có thêm thời gian tích lũy vốn, từ đó hình thành lớp doanh nghiệp mới.

Từ thực tế tại địa phương, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý cần sâu sát với hoạt động của người dân, hộ kinh doanh khi xây dựng và thực thi chính sách thuế.

Chủ tịch Quốc hội dẫn ví dụ có những quán kinh doanh đang bán hàng tốt nhưng bất ngờ đóng cửa nửa tháng hoặc một tháng và đặt câu hỏi liệu việc đóng cửa có phải để đối phó với chính sách thuế hay không. Tương tự, với hoạt động như cắt tóc, chính sách thuế cũng cần được tính toán để duy trì và mở rộng số người kinh doanh; nếu mức thu cao khiến số người làm nghề giảm mạnh thì nguồn thu cuối cùng cũng sẽ giảm.

Qua những ví dụ này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan quản lý phải tính toán chính sách phù hợp với thực tế hoạt động của người kinh doanh.

Trần Hương