Giấc mơ đoàn tụ sau hơn nửa thế kỷ

Ngày 19/7 vừa qua, sau gần 80 năm chờ đợi, gia đình liệt sĩ Vi Văn Èo (hy sinh năm 1948 trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp) đã thực hiện được tâm nguyện đưa người thân về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Lộc Bình, xã Lộc Bình.

Bà Hoàng Thị Tả (em gái liệt sĩ Hoàng Văn Âứ) cùng các cháu xem lại kỷ vật của liệt sĩ

Bà Vi Thị Hằng, (cháu gái liệt sĩ Vi Văn Èo) thôn Nà Già, xã Na Dương nghẹn ngào chia sẻ: Suốt bao năm qua, các thế hệ trong gia đình luôn mong có ngày đưa ông về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Lộc Bình để thuận tiện hương khói, chăm nom. Đến nay, tâm nguyện ấy cuối cùng cũng trở thành hiện thực.

Niềm vui đoàn tụ của gia đình liệt sĩ Vi Văn Èo cũng thắp lên hy vọng cho nhiều gia đình liệt sĩ khác. Những ngày cuối tháng 7/2026, chúng tôi tìm đến ngôi nhà nhỏ của bà Hoàng Thị Tả (em gái liệt sĩ Hoàng Văn Âứ), trú tại khối 16, phường Kỳ Lừa. Vừa nghe nhắc đến tên người anh trai đã hy sinh, đôi mắt bà đỏ hoe.

Liệt sĩ Hoàng Văn Âứ (sinh năm 1947) nhập ngũ tháng 6/1968, chiến đấu tại chiến trường miền Nam và hy sinh năm 1970. Ngày anh khoác ba lô lên đường, cả gia đình chỉ kịp dặn nhau chờ ngày đất nước thống nhất. Thế nhưng, điều họ nhận lại là tờ giấy báo tử, khép lại tuổi thanh xuân của người lính và mở ra hơn nửa thế kỷ mong nhớ của những người ở lại.

Giọng nghẹn lại, bà Tả kể: Trước khi lên đường nhập ngũ, anh tôi để lại người vợ trẻ ở quê mà không hề biết chị đã mang thai. Đến khi hy sinh, anh cũng không biết mình đã có một cậu con trai. Hơn 50 năm qua, gia đình chỉ biết phần mộ của anh được quy tập tại tỉnh Tiền Giang cũ (nay là tỉnh Đồng Tháp), nhưng vì khó khăn nên gia đình tôi chưa có điều kiện vào thăm hay đưa anh về quê nhà. Ở quê, gia đình vẫn lập một phần mộ gió để hương khói, chỉ mong có ngày được đón anh trở về.

Đầu tháng 7/2026, khi UBND phường Kỳ Lừa thông báo phối hợp thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ, bà Tả cùng người con trai duy nhất của liệt sĩ Hoàng Văn Âứ đã đến điểm lấy mẫu. Trong những giọt nước mắt xúc động xen lẫn hy vọng, họ mong rằng sự hỗ trợ của khoa học cùng sự vào cuộc của các cấp, ngành sẽ giúp gia đình sớm đón anh trở về quê hương, hoàn thành tâm nguyện đoàn tụ sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.

Không chỉ hai gia đình trên, vẫn còn hàng nghìn thân nhân liệt sĩ trên địa bàn tỉnh lặng lẽ mang theo nỗi mong ngóng suốt nhiều thập kỷ, khắc khoải chờ một ngày người thân được gọi đúng tên, được trở về yên nghỉ trên quê hương. Dù chiến tranh đã lùi xa, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn còn nhiều trăn trở. Toàn tỉnh hiện có gần 3.000 phần mộ liệt sĩ, trong đó hơn 1.100 phần mộ chỉ có một phần thông tin và 990 phần mộ chưa xác định được danh tính. Những con số ấy đồng nghĩa với việc vẫn còn hàng nghìn gia đình chưa thể biết chính xác nơi yên nghỉ của người thân hoặc chưa thể "gọi đúng tên" các liệt sĩ. Phía sau mỗi phần mộ chưa xác định được danh tính là nỗi mong ngóng của nhiều thân nhân liệt sĩ suốt nhiều thập kỷ.

Ông Nguyễn Văn Giang, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, thành viên Ban Chỉ đạo tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cấp tỉnh cho biết: Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, sở đã chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát, chuẩn hóa hồ sơ, thông tin liệt sĩ và tham mưu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Qua đó, từng bước tháo gỡ những khó khăn trong quá trình xác minh thông tin, tạo cơ sở để đẩy nhanh việc giám định ADN, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ.

Hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn còn nhiều việc phải làm. Nhưng từ những cuộc đoàn tụ đã thành hiện thực, niềm tin của các gia đình liệt sĩ càng được vun đắp. Với quyết tâm của các cấp, ngành, địa phương và sự đồng hành của thân nhân liệt sĩ, hành trình tri ân sẽ tiếp tục được nối dài, để ngày càng có thêm những người con của Tổ quốc được trở về trong vòng tay quê hương, từng bước hiện thực hóa "giấc mơ đoàn tụ sau nửa thế kỷ".

CẨM TÚ - HIỀN ĐỨC