Đề xuất hòa giải cả những mâu thuẫn phát sinh trên không gian mạng

Sáng nay, thảo luận tại tổ về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), Thượng tọa Thích Đức Thiện - đại biểu Quốc hội đoàn Điện Biên bày tỏ ý kiến thống nhất với tờ trình của Chính phủ, đồng thời góp ý đối với các quy định về người được mời tham gia hòa giải ở cơ sở.

Đề xuất chức sắc tôn giáo có thể là nguồn lựa chọn hòa giải viên

Theo đại biểu Thích Đức Thiện, Điều 18 dự thảo luật quy định người được mời tham gia hòa giải ở cơ sở gồm già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc, người có uy tín trong dòng họ. Đây là nội dung mới so với Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, góp phần hoàn thiện cơ chế pháp lý, phát huy vai trò của chức sắc, chức việc trong hòa giải ở cơ sở.

Thượng tọa Thích Đức Thiện phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: QH

Đại biểu cho biết qua hơn 10 năm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, nhiều vụ việc hòa giải thành công có sự tham gia tích cực của các chức sắc, chức việc, nhà tu hành và người có uy tín trong các tổ chức tôn giáo. Tuy nhiên, sự tham gia này chủ yếu dựa trên uy tín cá nhân hoặc mối quan hệ phối hợp tại địa phương, chưa có cơ sở pháp lý đầy đủ và thống nhất.

Theo đại biểu, chủ trương của Đảng đã xác định tôn giáo là nguồn lực xã hội cần được phát huy trong việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung hành lang pháp lý rõ ràng hơn nhằm tạo điều kiện để các chức sắc tôn giáo tham gia hoạt động hòa giải trên cơ sở tự nguyện, đúng pháp luật và phát huy lợi thế về đạo đức, đức tin, uy tín xã hội.

Bên cạnh đó, Thượng tọa Thích Đức Thiện kiến nghị dự thảo luật bổ sung cơ chế tham gia của chức sắc, chức việc tôn giáo theo nhiều hướng.

Trước hết, đại biểu đề nghị xác định đây là một trong những nguồn nhân sự để lựa chọn hòa giải viên ở cơ sở. Theo đại biểu, quy định này mang tính khuyến khích, không bắt buộc, giúp địa phương chủ động huy động những người có uy tín, được cộng đồng tín nhiệm tham gia công tác hòa giải.

"Cần có quy định này vì thực tế, một số địa phương đôi khi còn e ngại, phân vân khi mời các chức sắc tôn giáo tham gia các công việc xã hội", đại biểu nêu.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung cơ chế mời chức sắc tôn giáo tham gia từng vụ việc cụ thể. Theo đó, đối với các tranh chấp liên quan đến cộng đồng có đông tín đồ hoặc những vụ việc mà các bên cùng đề nghị, tổ hòa giải hoặc Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã có thể mời chức sắc tôn giáo tham gia với tư cách người hỗ trợ hòa giải.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt phát biểu tại tổ. Ảnh: Như Ý

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt (đoàn Hà Nội) đề nghị nghiên cứu cơ chế giao trưởng ban công tác mặt trận ở khu dân cư thực hiện vai trò giám sát việc phân công hòa giải viên.

Chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định chỉ định hòa giải viên có cơ cấu cứng với các chức danh gắn với thôn, tổ dân phố và có danh sách mở do trưởng ban công tác mặt trận giới thiệu với cơ cấu người có năng lực, đại diện giới, dân tộc tôn giáo và người yếu thế.

Cần bổ sung không gian mạng vào phạm vi điều chỉnh

Thảo luận tại tổ 2, Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại - Trung tướng Nguyễn Minh Đức nhất trí việc sửa đổi Luật Hòa giải ở cơ sở. Qua nghiên cứu dự thảo Luật, đại biểu cho rằng còn một số vấn đề cần xem xét.

Theo ông, nếu làm tốt công tác hòa giải, tức là phát hiện sớm những mâu thuẫn âm ỉ trong đời sống của người dân và có sự can thiệp sớm thông qua hòa giải để các bên nhận thức được vấn đề, nhận ra những vi phạm về đạo đức, pháp luật hoặc vi phạm về tôn giáo thì sẽ ngăn chặn được rất nhiều vụ việc, vụ án đau lòng.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Trung tướng Nguyễn Minh Đức phát biểu tại buổi thảo luận. Ảnh: QH

Từ thực tế đó, đại biểu Nguyễn Minh Đức cho rằng "Luật Hòa giải ở cơ sở cần định hướng lại".

Dự thảo luật đưa quy định theo hướng: chỉ khi các bên có mâu thuẫn hoặc tranh chấp có nhu cầu hòa giải thì mới đề nghị tổ hòa giải hoặc hòa giải viên tiến hành hòa giải mà chưa giao trách nhiệm phát hiện từ sớm, từ xa những mâu thuẫn tiềm ẩn trong đời sống để có biện pháp can thiệp kịp thời.

Theo đại biểu Nguyễn Minh Đức, luật nên sửa theo hướng: ngoài việc đáp ứng nhu cầu hòa giải của hộ gia đình, cá nhân khi phát sinh mâu thuẫn thì cần bổ sung trách nhiệm phát hiện sớm của các cơ quan chức năng. Trong phần cuối luật quy định về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức cũng cần bổ sung nhiệm vụ này.

Đại biểu cũng chỉ ra trên thực tế, hiện nay có rất nhiều vụ việc bạo lực học đường xuất phát từ mâu thuẫn trên không gian mạng. Sau khi phát sinh mâu thuẫn trên mạng, học sinh hẹn gặp nhau để giải quyết bằng bạo lực.

"Có thể thấy mâu thuẫn hiện nay phát sinh rất nhiều trên không gian mạng. Tuy nhiên, Điều 2 của dự thảo luật, khi giải thích về hòa giải ở cơ sở vẫn chỉ giới hạn trong phạm vi cơ sở, tức là không gian thực. Vì vậy, tôi đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung không gian mạng vào phạm vi điều chỉnh", đại biểu Nguyễn Minh Đức đề xuất.

Thành Huế