ĐBQH: Tăng thu không được làm suy giảm động lực sản xuất, kinh doanh

Tại phiên thảo luận về các vấn đề kinh tế - xã hội trong khuôn khổ Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI chiều 20/4, ĐBQH Trần Văn Lâm (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) cho rằng, việc thu ngân sách đạt kết quả tích cực, tăng thu, thậm chí vượt dự toán trong bối cảnh trước đó còn thất thu, tỷ lệ huy động chưa đạt mục tiêu là tín hiệu đáng ghi nhận, góp phần tạo thêm nguồn lực cho chi ngân sách.

ĐBQH Trần Văn Lâm - Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, thu ngân sách cần được đặt trong tổng thể mục tiêu phát triển bền vững. Nếu việc tăng thu làm suy giảm động lực sản xuất, kinh doanh, thu hẹp khu vực kinh tế hoặc phát sinh các vấn đề xã hội ảnh hưởng đến tiềm năng tăng trưởng dài hạn thì hiệu quả của việc tăng thu cần được xem xét thấu đáo.

Theo đại biểu, thực tiễn thời gian qua cho thấy việc Quốc hội quyết định miễn, giảm thuế, phí và sử dụng nguồn thu hợp lý đã góp phần quan trọng giúp nền kinh tế ổn định, vượt qua giai đoạn khó khăn do dịch bệnh cũng như các biến động quốc tế như đứt gãy chuỗi cung ứng. Vì vậy, vấn đề không chỉ là tăng thu, mà là tăng thu như thế nào, ở lĩnh vực và khu vực nào, để vừa bảo đảm nguồn lực ngân sách, vừa nuôi dưỡng nguồn thu, thúc đẩy phát triển lâu dài.

Đại biểu Trần Văn Lâm cũng đánh giá cao đề xuất mới nhất của Chính phủ trình Quốc hội tại kỳ họp này về việc sửa đổi một số nội dung của các luật thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trước những tác động bất lợi của kinh tế thế giới. Đây là chủ trương đúng, cần tiếp tục phát huy để bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và mục tiêu xã hội trong chính sách thu.

ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh - Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ.

Cũng góp ý về công tác quản lý thuế, ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) cho biết, Cục Thuế đã ban hành Quyết định số 339 về phân công danh mục doanh nghiệp do Phòng Quản lý thuế, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn trực tiếp quản lý, áp dụng từ ngày 1/4/2026.

Từ thực tiễn này, đại biểu đề nghị Bộ Tài chính sớm ban hành Thông tư hướng dẫn chi tiết Điều 3 của Luật Quản lý thuế về phân loại người nộp thuế, trong đó cần xác định rõ tiêu chí phân nhóm, đặc biệt là tiêu chí đối với doanh nghiệp lớn, nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất, minh bạch trong toàn hệ thống, tránh cách hiểu và vận dụng khác nhau.

Về cơ chế phối hợp, theo ông Mạnh, cần thiết lập sự gắn kết chặt chẽ, thực chất giữa cơ quan thuế trung ương và chính quyền địa phương thông qua hệ thống chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực; bảo đảm địa phương được đồng quản lý thông tin để phục vụ kịp thời công tác chỉ đạo, điều hành ngân sách.

Bên cạnh đó, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm cân bằng về trách nhiệm, lợi ích và động lực giữa Trung ương và địa phương, cả trước mắt và lâu dài.

Ông Nguyễn Văn Mạnh đề nghị Chính phủ cân nhắc hài hòa giữa việc xây dựng mô hình quản lý thuế hiện đại với việc duy trì sự phù hợp, ổn định trong tỷ lệ điều tiết nguồn thu từ các doanh nghiệp lớn. Theo đó, cần tạo động lực để các địa phương tiếp tục thu hút doanh nghiệp lớn đầu tư, qua đó nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu, giúp địa phương chủ động nguồn lực thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội dài hạn, nhất là đầu tư hạ tầng đồng bộ và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.

Lê Bảo